سلمی بنت امرؤالقیس بن عدی کلبی

آشنایی اجمالی

«سلمی»^[۱] یا «زینب» دختر «امرءالقیس کلبی»^[۲] برخی نیز نام او را نگفتند، به جای آن با تعبیر، امرأة من کلب^[۳] ذکر کرده‌اند، نخستین همسر ایشان است و به نقل بلاذری، این همسر را امیرمؤمنان(ع) از امرءالقیس برای او خواستگاری کرده بود و امام مجتبی(ع) از او فرزندی نداشت^[۴]. از اینکه فرزندی برای امام از وی گزارش نشده و در موارد دیگر نیز نامی از او در میان نیست، برمی‌آید که این زن عمر چندانی نداشت و در جوانی درگذشت، هرچند از تاریخ تولد و درگذشت او گزارشی به دست نیامده است. چنان‌که، گذشت زینب با محیاة همسر امیرمؤمنان(ع) و رباب همسر امام حسین(ع) سه خواهر از قبیله کلب یکی از قبایل قضاعه^[۵] در شام بودند.

بنابراین برای دختر امرءالقیس چهار نام با تعبیر زینب، سلمی، امرأة من کلب و امرأة من قضاعه^[۶] در منابع متفاوت به عنوان همسر امام مجتبی ذکر شده که یک نفر بیشتر نبوده است.

بر پایه نقلی که درباره خواستگاری امیرمؤمنان(ع) از دختران امرءالقیس آمده^[۷]، می‌‌توان گفت ازدواج امام حسن(ع) با زینب و ازدواج امام حسین(ع) با رباب نخستین ازدواج آنان بوده است. هرچند برخی به این دلیل که این واقعه در اوایل خلافت عمر در فتح فلسطین (۱۶ق)^[۸] اتفاق افتاده است، حسنین را جوان‌تر از سن ازدواج می‌دانند^[۹]؛ لکن فتح فلسطین هرچند در سال شانزدهم هجرت بوده، فتح بسیاری از مناطق شامات از قبیل رقّه^[۱۰] و تدمُر که قبیله کلب (امرءالقیس) در آنجا به‌سر می‌بردند^[۱۱]، در سال ۱۸ قمری و اواسط خلافت عمر بوده و حسنین در این تاریخ حدود هفده سال داشتند که به حکم اسلام در سن ازدواج بودند^[۱۲].

منابع

مقدسی، یدالله، سیره همسرداری امامان معصوم

پانویس

↑ ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، ج۲، ص۸۱۶؛ ابن‌حجر عسقلانی، الاصابه، ج۱، ص۳۵۵، ش ۴۸۷، واژه «امرء القیس» (أَنْكَحْتُكَ يَا حَسَنُ سَلْمَى بِنْتَ إِمْرِئِ الْقَيْسِ).
↑ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۱۴؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ج۱۶، ص۲۱ (وَ تَزَوَّجَ امْرَأَةً مِنْ الْكَلْبِ).
↑ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۶، ص۲۱.
↑ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۱۹۳ (... وَ لَمْ تَلِدْ زَيْنَبُ لِلْحَسَنِ...).
↑ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۱۳۹ (دار الیقظه)؛ علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۶، ص۸۹-۹۲.
↑ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۱۳۹ (دار الیقظه).
↑ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۱۹۳ (دار الیقظه).
↑ احمد بن ابی‌یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۱۴۷.
↑ ویلفرد مادلونگ، جانشینی حضرت محمد، ص۵۰۵.
↑ احمد بن ابی‌یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۱۵۰؛ ابن اثیر، الکامل، ج۲، ص۶۲۵، حوادث سال ۱۸ قمری.
↑ ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، ص۲۳۳.
↑ مقدسی، یدالله، سیره همسرداری امامان معصوم، ص ۱۰۱ ـ ۱۰۳.

[1] ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، ج۲، ص۸۱۶؛ ابن‌حجر عسقلانی، الاصابه، ج۱، ص۳۵۵، ش ۴۸۷، واژه «امرء القیس» (أَنْكَحْتُكَ يَا حَسَنُ سَلْمَى بِنْتَ إِمْرِئِ الْقَيْسِ).

[2] ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۳، ص۱۴؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج‌البلاغه، ج۱۶، ص۲۱ (وَ تَزَوَّجَ امْرَأَةً مِنْ الْكَلْبِ).

[3] ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۶، ص۲۱.

[4] احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۱۹۳ (... وَ لَمْ تَلِدْ زَيْنَبُ لِلْحَسَنِ...).

[5] احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۱۳۹ (دار الیقظه)؛ علی بن حسین ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۶، ص۸۹-۹۲.

[6] احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۱۳۹ (دار الیقظه).

[7] احمد بن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۱۹۳ (دار الیقظه).

[8] احمد بن ابی‌یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۱۴۷.

[9] ویلفرد مادلونگ، جانشینی حضرت محمد، ص۵۰۵.

[10] احمد بن ابی‌یعقوب یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۱۵۰؛ ابن اثیر، الکامل، ج۲، ص۶۲۵، حوادث سال ۱۸ قمری.

[11] ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، ص۲۳۳.

[12] مقدسی، یدالله، سیره همسرداری امامان معصوم، ص ۱۰۱ ـ ۱۰۳.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]