ابووهب جشمی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[ابووهب جشمی در تراجم و رجال]] - [[ابووهب جشمی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}

جشمی، به [[جشم بن خزرج]] از [[انصار]] و نیز تیره‌ای از [[بکر بن وائل]] منسوب است <ref>سمعانی، ج۲، ص۶۱.</ref>. [[دولابی]]<ref>دولابی، ج۱، ص۱۰۴.</ref> نام او را [[دیلم بن هوشع]] یا هوسَع دانسته است، اما دیگران<ref>بخاری، ج۳، ص۲۴۹؛ ابن حبان، ج۶، ص۲۹۱؛ ابونعیم، ج۶، ص۳۰۴۲؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۴۳۴.</ref> این نام را برای ابووهب جَیشانی دانسته‌اند. دولابی، [[سخن]] [[بخاری]] را که به جای جشمی، جیشانی گفته، آورده است و با این نقل، پنداشته که این دو یکی است. ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۳۳۸.</ref> جشمی و جیشانی را دو نفر دانسته که اولی از [[صحابه]] و حدیثش نزد [[اهل]] یمامه شناخته شده است، و دومی از [[تابعین]] و [[مصری]] است (هر چند جیشان در [[یمن]] است) که [[یزید بن ابی حبیب]]، استاد [[ابن اسحاق]] از او [[روایت]] می‌کند. از نظر انتساب هم عدم [[اتحاد]] این دو [[کنیه]] [[تأیید]] می‌شود؛ زیرا جیشانی‌ها [[حمیری]] و [[یمنی]] هستند<ref>به نظر میرسد با توجه به نام دیلم، این افراد ایرانی الاصل بوده که به یمن منتقل شده‌اند.</ref> و [[سمعانی]]<ref>سمعانی، ج۲، ص۱۴۴.</ref> ذیل این نسبت، از ابووهب جیشانی دیلم بن هوشع نام برده است.

بر خلاف تمام کسانی که ابووهب جشمی را [[صحابی]] می‌دانند، [[ابن ابی حاتم]]<ref>ابن ابی حاتم، ج۵، ص۳۲۶؛ ابن حجر، ج۷، ص۷۴</ref> به نقل از [[پدر]] خود بیان داشته که ابووهب جشمی، همان ابو وهب کلاعی عبیدالله بن عبید، [[تابعی]] مشهور است و راویانی که او را صحابی دانسته‌اند [[اشتباه]] کرده‌اند. ابن قطان فاسی ([[قاضی]] [[ابوالحسن علی بن محمد]]) این نظر ابن ابی حاتم را ناشی از خلط چشمی با کلاعی دانسته است. [[ابن عساکر]]<ref>ابن عساکر، ج۳۸، ص۴۳.</ref> می‌افزاید که جشمی، صحابی و کلاعی، از [[تابعین]] است. [[هیثمی]]<ref>هیثمی، ج۵، ص۲۶۲.</ref> نیز می‌گوید: ابووهب کلاعی توهم است و جشمی صحیح است؛ زیرا [[عقیل بن شبیب]] [[راوی]] ابووهب، تنها از جشمی نقل می‌کند. اما [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۳۷۴.</ref> به کتاب العلل [[ابوحاتم]] مراجعه کرده و دیده است که ابوحاتم درباره این [[حدیث]] بسیار تفحص کرده و معلوم شده که این حدیث از ابووهب کلاعی و مرسل است و در این باره توضیحات کافی در آن کتاب آمده است.

[[روایت]] دیگری از او نقل شده که [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: "هر مسکری [[حرام]] است"<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۳۲۳.</ref>. این روایت را به ابووهب جیشانی نسبت داده‌اند. اوزاعی و [[ابواحمد عسکری]] آورده‌اند که ابو وهب جیشانی دیلم بن همیسع بر [[پیامبر]] وارد شد و از نوشیدنی‌ها پرسید<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۳۳۸؛ ابن اثیر، ج۶، ص۳۲۳.</ref>. ابن عبدالبر <ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۳۳۸.</ref> ضمن اظهار این مطلب که نمی‌دانم این جیشانی آیا همان جشمی است یا نه می‌گوید: آنچه در روایت نقل شده، ابووهب جیشانی است، اما به دلیل [[تابعی]] بودن وی، ابووهب جشمی را صحیح دانسته‌اند.