اوس بن مغراء قریعی سعدی: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

او فرزند حُدّان از [[بنوقریع]]، شریف‌ترین<ref>ابن عبدربه، ج۳، ص۳۰۰.</ref> شاخه [[قبیله]] [[تمیم]] و از [[شاعران]] مشهور [[عرب]] مُضَری بود<ref>ابن سلام، ص۲۴۰؛ ابن حزم، ص۲۱۹؛ سمعانی، ج۲، ص۱۸۴؛ ابن ماکولا، ج۲، ص۶۲؛ ثقفی، ج۱، ص۸۶.</ref> که نسبش به [[سعد بن زید]]، [[مناة بن تمیم]] می‌رسید و شاید [[سعدی]] بودن وی از این رو باشد<ref>قیاس کنید با: ابن عبدربه، ج۳، ص۳۴۲.</ref>. [[مرزبانی]] وی را با [[کنیه]] «ابومَغراء» (= قرمزی آمیخته به سفیدی) از شاعران مخضرم یاد کرده است<ref>ابن حجر، ج۱، ص۳۵۸.</ref>، او درباره زیادی [[جمعیت]] تمیم و اینکه در [[جاهلیت]] [[حج]] (یا کوچ و حرکت [[حج]] گزاران از مزدلفه) با اجازه آنان شروع می‌‌شد، سروده‌هایی دارد<ref>ابن هشام، ج۱، ص۷۹؛ ابن عبدربه، ج۳، ص۲۸۷؛ ابن ابی الحدید، ج۱۵، ص۱۲۷.</ref>. [[اوس]] در اشعار خود، از اَطام (قلعه‌ها) [[نجران]] یاد کرده که نشان می‌دهد شیوه [[دفاعی]] ساکنان نجران، مانند [[مردم مدینه]] است<ref>جواد علی، ج۵، ص۴۵۲.</ref>. استناد و [[استشهاد]] دیگران به [[شعر]] وی، از [[قدرت]] ادبی او حکایت دارد<ref>ر. ک: زمخشری، ج۳، ص۲۵۴؛ ابن عساکر، ج۱۶، ص۱۰۴ و ج۴۸، ص۱۱۸؛ یاقوت حموی، ج۱، ص۲۱۹ و ج۳، ص۹۱؛ فراهیدی، ج۱، ص۱۵۰.</ref>.

[[اوس]] در شعری ضمن [[مدح]] [[رسول خدا]] {{صل}}، با تعریف از دو [[خلیفه اول]] و [[عثمان]]، [[گرایش]] مذهبی - [[سیاسی]] خود را بیان داشت<ref>ابن عساکر، ج۴۸، ص۱۱۸.</ref>. با اینکه وی غیر [[صحابی]] و مخضرم است، [[ابن سیدالناس]] او را صحابی پنداشته و شعر وی را در مدح رسول خدا {{صل}} در کتاب [[اسماء الصحابة الشعراء (کتاب)|اسماء الصحابة الشعراء]] آورده است<ref>ابن حجر، ج۱، ص۳۵۸.</ref>. اوس در فتوح شرکت داشت<ref>ابن حجر، ج۱، ص۳۵۸.</ref> و در شمار شاعرانی بود که [[سعد بن ابی وقاص]] در [[نبرد قادسیه]] در [[یوم]] ارماث از آنان خواست [[مسلمانان]] را برای [[نبرد]] با ایرانی‌ها [[ترغیب]] کنند<ref>طبری، ج۳، ص۴۵.</ref>.

[[نابغه]] جعلی در دوره [[معاویه]]، اوس را در حضور اخطل و عَجّاج و [[کعب بن جعیل]]، [[شاعران]] معروف [[عرب]]، هجو کرد<ref>ابن قتیبه، ص۴۱۴؛ ر. ک: ابن اثیر، ج۵، ص۲۷۷.</ref>. اوس با اینکه در [[شعر]] و [[ادب]] مرتبه‌ای [[پایین‌تر]] از نابغه داشت، بر وی چیره شد. دلیل این [[چیرگی]] به [[شخصیت]] نابغه برمی‌گشت که با وجود [[برتری]] [[علمی]]، [[شکست]] می‌خورد و از این رو «مُغَلَّب» [[لقب]] یافته بود<ref>ابوالفرج اصفهانی، ج۵، ص۱۲ و ص۱۵-۱۸.</ref>. اوس در حُجیریات [[کوفه]] [[منزل]] داشت<ref>یاقوت حموی، ج۲، ص۲۲۶.</ref> و تا اواخر [[خلافت]] معاویه زنده بود<ref>ابن حجر، ج۱، ص۳۵۸.</ref><ref>[[حسین حسینیان مقدم|حسینیان مقدم، حسین]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۲ (کتاب)|مقاله «اوس بن مغراء قریعی سعدی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۲، ص:۱۷۳-۱۷۴.</ref>