پرش به محتوا

حبیب بن عمرو بن عمیر ثقفی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
خط ۲: خط ۲:
| موضوع مرتبط = اصحاب پیامبر
| موضوع مرتبط = اصحاب پیامبر
| عنوان مدخل  = حبیب بن عمرو بن عمیر ثقفی
| عنوان مدخل  = حبیب بن عمرو بن عمیر ثقفی
| مداخل مرتبط =
| مداخل مرتبط =  
| پرسش مرتبط  = }}
| پرسش مرتبط  = }}
== آشنایی اجمالی ==
== آشنایی اجمالی ==
وی از تیره [[بنوعقدة غیره]]، از [[قبیله ثقیف]] و از خاندان‌های متنفذ و [[ثروتمند]] آن [[طایفه]] و [[پدر]] [[ابومحجن]]، شاعر معروف ثقیف است<ref>ر.ک: ابن سلام، کتاب النسب، ص۲۶۷؛ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۲۶۸.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۹.</ref> شرح حالش را در قسم ویژه [[صحابه]] آورده است، اما [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۷۸.</ref> و [[ذهبی]]<ref>ذهبی، تجرید أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۱۸.</ref> در [[صحابی]] بودن وی تردید کرده‌اند. گفته شده [[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَذَرُوا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! از خداوند پروا کنید و اگر مؤمنید آنچه از ربا که باز مانده است رها کنید» سوره بقره، آیه ۲۷۸.</ref>. درباره برخی ثقفیان مانند [[مسعود بن عمرو بن عمیر ثقفی|مسعود]]، «حبیب»، [[ربیعه بن عمرو بن عمیر ثقفی|ربیعه]] و [[عبدیالیل بن عمرو بن عمیر ثقفی|عبدیالیل]] [[فرزندان]] [[عمرو بن عمیر]] که [[ربا]] می‌گرفتند نازل شده است. براساس این گزارش در [[عصر جاهلی]] میان [[بنو عمرو بن عمیر]] از ثقیف و بنوالمغیره از مخزوم مناسبات ربوی برقرار بود. پس از [[پذیرش اسلام]] از سوی ثقیف، آنان مبلغ ربای خود را از [[بنومخزوم]] [[طلب]] کردند، اما مخزومیان به دلیل آنکه [[اسلام]] [[ربا]] را [[تحریم]] و ملغی کرده بود، حاضر به پرداخت آن نشدند. [[فرماندار مکه]] [[عتاب بن اسید]] موضوع را در نامه‌ای به [[رسول خدا]]{{صل}} گزارش داد. در پی این حوادث آیه یادشده نازل شد و گرفتن ربا را تحریم کرد<ref>مقاتل بن سلیمان، تفسیر مقاتل بن سلیمان، ج۱، ص۱۴۹؛ طبری، تاریخ، ج۳، ص۱۴۶؛ ابویعلی موصلی، احمد بن علی، المسند، ج۵، ص۷۵.</ref>.
وی از تیره [[بنوعقدة غیره]]، از [[قبیله ثقیف]] و از خاندان‌های متنفذ و [[ثروتمند]] آن [[طایفه]] و [[پدر]] [[ابومحجن]]، شاعر معروف ثقیف است<ref>ر. ک: ابن سلام، کتاب النسب، ص۲۶۷؛ ابن حزم، جمهرة أنساب العرب، ص۲۶۸.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۹.</ref> شرح حالش را در قسم ویژه [[صحابه]] آورده است، اما [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۶۷۸.</ref> و [[ذهبی]]<ref>ذهبی، تجرید أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۱۸.</ref> در [[صحابی]] بودن وی تردید کرده‌اند. گفته شده [[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَذَرُوا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! از خداوند پروا کنید و اگر مؤمنید آنچه از ربا که باز مانده است رها کنید» سوره بقره، آیه ۲۷۸.</ref>. درباره برخی ثقفیان مانند [[مسعود بن عمرو بن عمیر ثقفی|مسعود]]، «حبیب»، [[ربیعه بن عمرو بن عمیر ثقفی|ربیعه]] و [[عبدیالیل بن عمرو بن عمیر ثقفی|عبدیالیل]] [[فرزندان]] [[عمرو بن عمیر]] که [[ربا]] می‌گرفتند نازل شده است. براساس این گزارش در [[عصر جاهلی]] میان [[بنو عمرو بن عمیر]] از ثقیف و بنوالمغیره از مخزوم مناسبات ربوی برقرار بود. پس از [[پذیرش اسلام]] از سوی ثقیف، آنان مبلغ ربای خود را از [[بنومخزوم]] [[طلب]] کردند، اما مخزومیان به دلیل آنکه [[اسلام]] [[ربا]] را [[تحریم]] و ملغی کرده بود، حاضر به پرداخت آن نشدند. [[فرماندار مکه]] [[عتاب بن اسید]] موضوع را در نامه‌ای به [[رسول خدا]] {{صل}} گزارش داد. در پی این حوادث آیه یادشده نازل شد و گرفتن ربا را تحریم کرد<ref>مقاتل بن سلیمان، تفسیر مقاتل بن سلیمان، ج۱، ص۱۴۹؛ طبری، تاریخ، ج۳، ص۱۴۶؛ ابویعلی موصلی، احمد بن علی، المسند، ج۵، ص۷۵.</ref>.


منابع [[شیعی]] [[نزول]] این آیه را درباره [[خالد بن ولید مخزومی]] می‌دانند. براساس این گزارش خالد بن ولید به رسول خدا{{صل}} عرض کرد، پدرش ربایی از ثقیف طلب داشته و هنگام [[مرگ]] به وی [[وصیت]] کرده که آن را استیفا نماید. پس از این سخن آیه نازل شد و گرفتن ربا را تحریم کرد<ref>قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، ج۱، ص۹۳؛ طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، ج۲، ص۳۶۶؛ طبرسی، علی بن فضل، مجمع البیان، ج۲، ص۲۱۰.</ref>.
منابع [[شیعی]] [[نزول]] این آیه را درباره [[خالد بن ولید مخزومی]] می‌دانند. براساس این گزارش خالد بن ولید به رسول خدا {{صل}} عرض کرد، پدرش ربایی از ثقیف طلب داشته و هنگام [[مرگ]] به وی [[وصیت]] کرده که آن را استیفا نماید. پس از این سخن آیه نازل شد و گرفتن ربا را تحریم کرد<ref>قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، ج۱، ص۹۳؛ طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، ج۲، ص۳۶۶؛ طبرسی، علی بن فضل، مجمع البیان، ج۲، ص۲۱۰.</ref>.


آنچه این دو گزارش بر آن اتفاق دارند، اختلافی است که میان [[بنو مخزوم]] و [[بنو عمرو]] در پرداخت [[ربا]] پیش آمده است که بنا بر گزارش اول رباگیران ثقفیان بودند و بنا بر گزارش دوم [[بنومخزوم]]. با توجه به گزارش‌های موجود در [[سیره نبوی]]، [[طایفه]] ثقیف بیشتر از [[مال]] ربوی بهره می‌برد و در آستانه [[پذیرش اسلام]] نیز نگران الغای مناسبات ربوی در [[آیین جدید]] بود<ref>واقدی، المغازی، ج۳، ص۹۷۰.</ref>. بنابراین گزارش اول که رباگیران را از [[اهل]] ثقیف می‌داند، با گزارش‌های دیگر همخوان است.<ref>[[منصور داداش‌نژاد|داداش‌نژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۲ (کتاب)|مقاله «حبیب بن عمرو بن عمیر ثقفی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۲، ص ۵۳۱.</ref>
آنچه این دو گزارش بر آن اتفاق دارند، اختلافی است که میان [[بنو مخزوم]] و [[بنو عمرو]] در پرداخت [[ربا]] پیش آمده است که بنا بر گزارش اول رباگیران ثقفیان بودند و بنا بر گزارش دوم [[بنومخزوم]]. با توجه به گزارش‌های موجود در [[سیره نبوی]]، [[طایفه]] ثقیف بیشتر از [[مال]] ربوی بهره می‌برد و در آستانه [[پذیرش اسلام]] نیز نگران الغای مناسبات ربوی در [[آیین جدید]] بود<ref>واقدی، المغازی، ج۳، ص۹۷۰.</ref>. بنابراین گزارش اول که رباگیران را از [[اهل]] ثقیف می‌داند، با گزارش‌های دیگر همخوان است.<ref>[[منصور داداش‌نژاد|داداش‌نژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۲ (کتاب)|مقاله «حبیب بن عمرو بن عمیر ثقفی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۲، ص ۵۳۱.</ref>
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش