خداباوری: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۰ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲
جز
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[خداباوری در قرآن]] - [[خداباوری در حدیث]] - [[خداباوری در معارف و سیره نبوی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[خداباوری در قرآن]] - [[خداباوری در حدیث]] - [[خداباوری در معارف و سیره نبوی]]| پرسش مرتبط  = }}


==مقدمه==
== مقدمه ==
این شاخصه از بنیادی‌ترین ارکانی است که [[تمدن نبوی]] بر آن [[استوار]] است و بدون آن، اساس [[دعوت]] همه [[پیامبران]] به ویژه [[حضرت محمد]]{{صل}} [[متزلزل]] می‌شود. پس می‌توان گفت تمدن نبوی، [[تمدن]] نمود و تجلی [[فطرت]] [[الهی]] [[انسان]] است؛ یعنی همه اهداف این تمدن در [[پرستش]]، تعالی و [[تقرب]] انسان به [[خدا]] خلاصه می‌شود. [[سیره پیامبر گرامی اسلام]] در دگرگون‌سازی [[جامعه]]، بر مبنای برقراری و تقویت رابطه انسان با خدا استوار بود. آن [[حضرت]]، [[یاران]] و [[پیروان]] خویش را نیز پیش از انجام هر کاری به [[اصلاح]] رابطه‌شان با خدا فرا می‌خواند. [[حضرت امام صادق]]{{ع}} در این باره می‌فرماید:
این شاخصه از بنیادی‌ترین ارکانی است که [[تمدن نبوی]] بر آن [[استوار]] است و بدون آن، اساس [[دعوت]] همه [[پیامبران]] به ویژه [[حضرت محمد]] {{صل}} [[متزلزل]] می‌شود. پس می‌توان گفت تمدن نبوی، [[تمدن]] نمود و تجلی [[فطرت]] [[الهی]] [[انسان]] است؛ یعنی همه اهداف این تمدن در [[پرستش]]، تعالی و [[تقرب]] انسان به [[خدا]] خلاصه می‌شود. [[سیره پیامبر گرامی اسلام]] در دگرگون‌سازی [[جامعه]]، بر مبنای برقراری و تقویت رابطه انسان با خدا استوار بود. آن [[حضرت]]، [[یاران]] و [[پیروان]] خویش را نیز پیش از انجام هر کاری به [[اصلاح]] رابطه‌شان با خدا فرا می‌خواند. [[حضرت امام صادق]] {{ع}} در این باره می‌فرماید:
[[سیره رسول خدا]]{{صل}} چنان بود که هرگاه [[تصمیم]] می‌گرفت گروهی را برای [[پیکار]] بفرستد، آنان را فرا می‌خواند و برابر خود می‌نشاند. آنگاه می‌فرمود: حرکت کنید [[به نام خدا]]، برای خدا، در [[راه خدا]] و بر [[آیین]] [[رسول خدا]]<ref>محمد بن یعقوب کلینی، اصول کافی، تصحیح: علی اکبر غفاری، ج۵، ص۲۷؛ ابوعبدالله محمد بن اسماعیل بخاری، صحیح بخاری، ج۴، ص۴۷۸؛ شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۴۳.</ref>.
[[سیره رسول خدا]] {{صل}} چنان بود که هرگاه [[تصمیم]] می‌گرفت گروهی را برای [[پیکار]] بفرستد، آنان را فرا می‌خواند و برابر خود می‌نشاند. آنگاه می‌فرمود: حرکت کنید [[به نام خدا]]، برای خدا، در [[راه خدا]] و بر [[آیین]] [[رسول خدا]]<ref>محمد بن یعقوب کلینی، اصول کافی، تصحیح: علی اکبر غفاری، ج۵، ص۲۷؛ ابوعبدالله محمد بن اسماعیل بخاری، صحیح بخاری، ج۴، ص۴۷۸؛ شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۴۳.</ref>.


همچنین آنگاه که [[پیامبر خدا]]، [[معاذ بن جبل]] را به عنوان [[فرماندار]] به [[یمن]] فرستاد، در سفارش به او فرمود: تو را به این امور سفارش می‌کنم: [[تقوای الهی]]، [[راستی در گفتار]]، [[وفای به عهد]]، [[ادای امانت]]، ترک [[خیانت]]، [[نرمی]] گفتار، [[پیشی گرفتن]] در [[اسلام]]، [[حفظ حقوق]] [[همسایه]]، ملازمت در [[ایمان]] و [[محبت]] و [[رحمت]] به [[مردم]]<ref>ابن شعبه حرانی، تحف العقول، ص۱۹.</ref>.
همچنین آنگاه که [[پیامبر خدا]]، [[معاذ بن جبل]] را به عنوان [[فرماندار]] به [[یمن]] فرستاد، در سفارش به او فرمود: تو را به این امور سفارش می‌کنم: [[تقوای الهی]]، [[راستی در گفتار]]، [[وفای به عهد]]، [[ادای امانت]]، ترک [[خیانت]]، [[نرمی]] گفتار، [[پیشی گرفتن]] در [[اسلام]]، [[حفظ حقوق]] [[همسایه]]، ملازمت در [[ایمان]] و [[محبت]] و [[رحمت]] به [[مردم]]<ref>ابن شعبه حرانی، تحف العقول، ص۱۹.</ref>.


رسول خدا{{صل}}، مردم را به [[توحید نظری]] و عملی در همه جنبه‌های وجودی‌شان فراخواند و همه برنامه‌ها و [[هدف‌ها]] را به این سو رهنمون کرد.
رسول خدا {{صل}}، مردم را به [[توحید نظری]] و عملی در همه جنبه‌های وجودی‌شان فراخواند و همه برنامه‌ها و [[هدف‌ها]] را به این سو رهنمون کرد.
[[دعوت پنهانی]] و آشکار و همگانی، [[دفاع]] و تهاجم، [[جنگ]] و [[صلح]] و دیگر فعالیت‌های رسول خدا{{صل}}، [[هدف]] و منظوری الهی و متعالی داشت و پیروان خود را نیز به این امر سفارش می‌کرد، چنان که در [[قرآن کریم]] می‌خوانیم: {{متن قرآن|أَأَرْبَابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ}}<ref>«آیا خدایان پراکنده بهتر است یا خداوند یگانه دادفرما؟» سوره یوسف، آیه ۳۹.</ref>.
[[دعوت پنهانی]] و آشکار و همگانی، [[دفاع]] و تهاجم، [[جنگ]] و [[صلح]] و دیگر فعالیت‌های رسول خدا {{صل}}، [[هدف]] و منظوری الهی و متعالی داشت و پیروان خود را نیز به این امر سفارش می‌کرد، چنان که در [[قرآن کریم]] می‌خوانیم: {{متن قرآن|أَأَرْبَابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ}}<ref>«آیا خدایان پراکنده بهتر است یا خداوند یگانه دادفرما؟» سوره یوسف، آیه ۳۹.</ref>.


[[رسول اکرم]]{{صل}} نیز سخنان فراوانی در این باره بیان کرده است که به برخی از آنها اشاره می‌کنیم. آن [[حضرت]] درباره [[خداشناسی]] می‌فرماید: [[بهترین]] [[اعمال]]، خداشناسی است؛ زیرا با وجود [[دانش]] و [[معرفت]]، عمل کم یا زیاد، تو را [[سود]] می‌بخشد، ولی با وجود [[نادانی]] [نسبت به [[خدا]]]، نه عمل اندک تو را سود می‌بخشد و نه عمل بسیار<ref>متقی هندی، کنز العمال، ج۱۰، ص۱۴۳، ح۲۸۷۳۱.</ref>.
[[رسول اکرم]] {{صل}} نیز سخنان فراوانی در این باره بیان کرده است که به برخی از آنها اشاره می‌کنیم. آن [[حضرت]] درباره [[خداشناسی]] می‌فرماید: [[بهترین]] [[اعمال]]، خداشناسی است؛ زیرا با وجود [[دانش]] و [[معرفت]]، عمل کم یا زیاد، تو را [[سود]] می‌بخشد، ولی با وجود [[نادانی]] [نسبت به [[خدا]]]، نه عمل اندک تو را سود می‌بخشد و نه عمل بسیار<ref>متقی هندی، کنز العمال، ج۱۰، ص۱۴۳، ح۲۸۷۳۱.</ref>.


آن حضرت درباره اهمیت [[یاد خدا]] نیز فرموده است: [[خدای عزوجل]] می‌فرماید: هرگاه یاد من بر بنده‌ای غالب شود، خواهش و [[خوشی]] او را در یاد خود قرار می‌دهم و چون خواهش و خوشی او را در یاد خود قرار دهم، [[عاشق]] من می‌شود و من نیز عاشقش می‌شوم و چون عاشق یکدیگر شدیم، [[حجاب]] میان خود و او را برمی‌دارم و [[عشق]] خود را بر [[جان]] او چیره می‌گردانم، چنان که مانند [دیگر][[مردم]] دچار [[فراموشی]] و [[غفلت]] نمی‌شود. سخن آنان، سخن [[پیامبران]] است. اینان به [[راستی]] قهرمانند<ref>نهج الفصاحه، (مجموعه کلمات قصار رسول اکرم{{صل}})، ترجمه: ابوالقاسم پاینده، ح۷۸۱.</ref>.
آن حضرت درباره اهمیت [[یاد خدا]] نیز فرموده است: [[خدای عزوجل]] می‌فرماید: هرگاه یاد من بر بنده‌ای غالب شود، خواهش و [[خوشی]] او را در یاد خود قرار می‌دهم و چون خواهش و خوشی او را در یاد خود قرار دهم، [[عاشق]] من می‌شود و من نیز عاشقش می‌شوم و چون عاشق یکدیگر شدیم، [[حجاب]] میان خود و او را برمی‌دارم و [[عشق]] خود را بر [[جان]] او چیره می‌گردانم، چنان که مانند [دیگر][[مردم]] دچار [[فراموشی]] و [[غفلت]] نمی‌شود. سخن آنان، سخن [[پیامبران]] است. اینان به [[راستی]] قهرمانند<ref>نهج الفصاحه، (مجموعه کلمات قصار رسول اکرم {{صل}})، ترجمه: ابوالقاسم پاینده، ح۷۸۱.</ref>.


آن حضرت در [[کلام]] دیگری فرمود: «هرکس چهل [[روز]] خود را برای خدا [[خالص]] کند، چشمه‌های [[حکمت]] از قلبش بر زبانش جاری می‌شود»<ref>نهج الفصاحه، (مجموعه کلمات قصار رسول اکرم{{صل}})، ترجمه: ابوالقاسم پاینده، ح۲۸۳۶.</ref>.
آن حضرت در [[کلام]] دیگری فرمود: «هرکس چهل [[روز]] خود را برای خدا [[خالص]] کند، چشمه‌های [[حکمت]] از قلبش بر زبانش جاری می‌شود»<ref>نهج الفصاحه، (مجموعه کلمات قصار رسول اکرم {{صل}})، ترجمه: ابوالقاسم پاینده، ح۲۸۳۶.</ref>.


در [[حقیقت]]، این شاخصه [[تمدن نبوی]]، [[مبیّن]] این حقیقت است که [[انسان]] در [[مکتب اسلام]]، [[دل]] باخته [[رسیدن به کمال]] لایتناهی و [[شایسته]] این [[اشتیاق]] و حرکت و [[سیر]] به سوی سرچشمه همه [[فضیلت‌ها]] و ارزش‌هاست. انسان، با چنین دل‌باختگی والا، بی‌وقفه به سوی مقصدی نهایی و لایزال پیش می‌رود.
در [[حقیقت]]، این شاخصه [[تمدن نبوی]]، [[مبیّن]] این حقیقت است که [[انسان]] در [[مکتب اسلام]]، [[دل]] باخته [[رسیدن به کمال]] لایتناهی و [[شایسته]] این [[اشتیاق]] و حرکت و [[سیر]] به سوی سرچشمه همه [[فضیلت‌ها]] و ارزش‌هاست. انسان، با چنین دل‌باختگی والا، بی‌وقفه به سوی مقصدی نهایی و لایزال پیش می‌رود.
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش