سیزدهم ذی‌حجه: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
خط ۶: خط ۶:
}}
}}


==اعطای [[لقب]] «[[امیرالمؤمنین]]{{ع}}» برای علی{{ع}}==
== اعطای [[لقب]] «[[امیرالمؤمنین]] {{ع}}» برای علی {{ع}} ==
در [[روز]] سیزدهم [[ذیحجه]]، پس از پایان [[اعمال]] [[حج]]، [[جبرئیل امین]] نازل گردید و از سوی [[خداوند متعال]] لقب «امیرالمؤمنین» را آورد و آن را به [[حضرت علی بن ابی طالب]]{{ع}} اختصاص داد و خود نیز با همین لقب به آن [[حضرت]] [[سلام]] نمود.
در [[روز]] سیزدهم [[ذیحجه]]، پس از پایان [[اعمال]] [[حج]]، [[جبرئیل امین]] نازل گردید و از سوی [[خداوند متعال]] لقب «امیرالمؤمنین» را آورد و آن را به [[حضرت علی بن ابی طالب]] {{ع}} اختصاص داد و خود نیز با همین لقب به آن [[حضرت]] [[سلام]] نمود.
در کتاب «امالی [[صدوق]]» و «[[بحارالانوار]]» به این واقعه این چنین اشاره شده است: [[جبرئیل]] با لفظ امیرالمؤمنین به علی{{ع}} سلام داد و علی{{ع}} عرض کرد:
در کتاب «امالی [[صدوق]]» و «[[بحارالانوار]]» به این واقعه این چنین اشاره شده است: [[جبرئیل]] با لفظ امیرالمؤمنین به علی {{ع}} سلام داد و علی {{ع}} عرض کرد:
{{متن حدیث|يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْمَعُ الْكَلَامَ وَ لَا أَحُسُّ الرُّؤْيَةَ}}؛ یا [[رسول الله]]، [[کلامی]] می‌شنوم و کسی را نمی‌بینم؟
{{متن حدیث|يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْمَعُ الْكَلَامَ وَ لَا أَحُسُّ الرُّؤْيَةَ}}؛ یا [[رسول الله]]، [[کلامی]] می‌شنوم و کسی را نمی‌بینم؟


[[پیامبر]]{{صل}} فرمودند:
[[پیامبر]] {{صل}} فرمودند:
{{متن حدیث|يَا عَلِيُّ هَذَا جَبْرَئِيلُ أَتَانِي مِنْ قِبَلِ رَبِّي بِتَصْدِيقِ مَا وَعَدَنِي‌}}؛ این جبرئیل است، از جانب [[خدا]] برای [[تصدیق]] آنچه خدا به من [[وعده]] داده آمده است.
{{متن حدیث|يَا عَلِيُّ هَذَا جَبْرَئِيلُ أَتَانِي مِنْ قِبَلِ رَبِّي بِتَصْدِيقِ مَا وَعَدَنِي‌}}؛ این جبرئیل است، از جانب [[خدا]] برای [[تصدیق]] آنچه خدا به من [[وعده]] داده آمده است.
سپس [[رسول خدا]]{{صل}} دستور داد تا مردان یکی یکی با این لقب بر [[حضرت علی]]{{ع}} سلام کنند و بگویند: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ}} و به [[بلال]] فرمودند: اعلام نماید: فردا کسی جز [[بیماران]] باقی نماند و همه به سمت [[غدیر خم]] حرکت کنند<ref>شیخ صدوق، الأمالی، ص۳۵۵؛ بحار الأنوار، ج۳۷، ص۱۱۱.</ref>.
سپس [[رسول خدا]] {{صل}} دستور داد تا مردان یکی یکی با این لقب بر [[حضرت علی]] {{ع}} سلام کنند و بگویند: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ}} و به [[بلال]] فرمودند: اعلام نماید: فردا کسی جز [[بیماران]] باقی نماند و همه به سمت [[غدیر خم]] حرکت کنند<ref>شیخ صدوق، الأمالی، ص۳۵۵؛ بحار الأنوار، ج۳۷، ص۱۱۱.</ref>.
[[امام صادق]]{{ع}} در دعای بعد از [[نماز عید]] [[غدیر]] به بیان واقعه [[روز غدیر]] پرداخته‌اند و نیز به این لقب اشاره کرده و فرموده‌اند:
[[امام صادق]] {{ع}} در دعای بعد از [[نماز عید]] [[غدیر]] به بیان واقعه [[روز غدیر]] پرداخته‌اند و نیز به این لقب اشاره کرده و فرموده‌اند:
{{متن حدیث|فَنَادَى مُبَلِّغاً وَحْيَكَ وَ رِسَالاتِكَ أَلَا مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلَاهُ وَ مَنْ كُنْتُ وَلِيَّهُ فَعَلِيٌّ وَلِيُّهُ وَ مَنْ كُنْتُ نَبِيَّهُ فَعَلِيٌّ أَمِيرُهُ}}<ref>تهذیب الأحکام، ج۳، ص۱۴۴.</ref>؛ پس [[پیامبر خدا]]{{صل}} در حالی که [[وحی]] و [[رسالت]] تو را [[تبلیغ]] می‌کرد، ندا سرداد و فرمود: «هرکس من مولای اویم، پس علی مولای اوست. و هرکس من ولی و [[سرپرست]] او هستم، علی ولی و سرپرست اوست. و هرکس من پیامبر او هستم، علی [[امیر]] اوست».<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۱.</ref>
{{متن حدیث|فَنَادَى مُبَلِّغاً وَحْيَكَ وَ رِسَالاتِكَ أَلَا مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلَاهُ وَ مَنْ كُنْتُ وَلِيَّهُ فَعَلِيٌّ وَلِيُّهُ وَ مَنْ كُنْتُ نَبِيَّهُ فَعَلِيٌّ أَمِيرُهُ}}<ref>تهذیب الأحکام، ج۳، ص۱۴۴.</ref>؛ پس [[پیامبر خدا]] {{صل}} در حالی که [[وحی]] و [[رسالت]] تو را [[تبلیغ]] می‌کرد، ندا سرداد و فرمود: «هرکس من مولای اویم، پس علی مولای اوست. و هرکس من ولی و [[سرپرست]] او هستم، علی ولی و سرپرست اوست. و هرکس من پیامبر او هستم، علی [[امیر]] اوست».<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۱.</ref>


==لقب اختصاصی==
== لقب اختصاصی ==
درباره اختصاص داشتن لقب «امیرالمؤمنین» به حضرت علی بن ابی طالب{{ع}}، به عنوان لقبی اختصاصی که از طرف [[خداوند]] به عنوان [[فضایل]] ایشان فرستاده شده است، احادیثی از [[ائمه هدی]]{{عم}} به ما رسیده است.
درباره اختصاص داشتن لقب «امیرالمؤمنین» به حضرت علی بن ابی طالب {{ع}}، به عنوان لقبی اختصاصی که از طرف [[خداوند]] به عنوان [[فضایل]] ایشان فرستاده شده است، احادیثی از [[ائمه هدی]] {{عم}} به ما رسیده است.
از جمله، شخصی از [[حضرت امام صادق]]{{ع}} پرسید: آیا به [[امام]] [[قائم]]{{ع}} به عنوان [[امیرالمؤمنین]] [[سلام]] می‌کنند؟ فرمودند: خیر، آن نام را [[خدا]] مخصوص امیرالمؤمنین، [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} قرار داده است. پیش از او کسی بدان نام، نامیده نشده و بعد از او هم جز [[کافر]] آن نام را بر خود نبندد.
از جمله، شخصی از [[حضرت امام صادق]] {{ع}} پرسید: آیا به [[امام]] [[قائم]] {{ع}} به عنوان [[امیرالمؤمنین]] [[سلام]] می‌کنند؟ فرمودند: خیر، آن نام را [[خدا]] مخصوص امیرالمؤمنین، [[علی بن ابی طالب]] {{ع}} قرار داده است. پیش از او کسی بدان نام، نامیده نشده و بعد از او هم جز [[کافر]] آن نام را بر خود نبندد.
عرض کرد: قربانت، پس چگونه بر [[حضرت قائم]] سلام کنند؟ فرمودند: می‌گویند: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ‌}}. سپس این را قرائت فرمودند:
عرض کرد: قربانت، پس چگونه بر [[حضرت قائم]] سلام کنند؟ فرمودند: می‌گویند: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ‌}}. سپس این را قرائت فرمودند:
{{متن قرآن|بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«برنهاده خداوند برای شما بهتر است اگر مؤمن باشید و من بر شما نگهبان نیستم» سوره هود، آیه ۸۶.</ref><ref>الکافی، ج۱، ص۴۱۱.</ref>.
{{متن قرآن|بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«برنهاده خداوند برای شما بهتر است اگر مؤمن باشید و من بر شما نگهبان نیستم» سوره هود، آیه ۸۶.</ref><ref>الکافی، ج۱، ص۴۱۱.</ref>.


چنان که [[رسول خدا]]{{صل}} در خطبه‌ای که در [[غدیر خم]] ایراد کردند فرمودند:
چنان که [[رسول خدا]] {{صل}} در خطبه‌ای که در [[غدیر خم]] ایراد کردند فرمودند:
{{متن حدیث|أَلَا إِنَّهُ لَا أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرَ أَخِي هَذَا، ألَا تَحِلُّ إِمْرَةُ الْمُؤْمِنِينَ بَعْدِي لِأَحَدٍ غَيْرِهِ}}<ref>روضة الواعظین، ج۱، ص۹۴.</ref>؛ هشدار که هرگز به جز این برادرم کسی نباید امیرالمؤمنین خوانده شود. هشدار که پس از من [[امارت]] [[مؤمنان]] برای کسی جز او روا نباشد.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۲.</ref>
{{متن حدیث|أَلَا إِنَّهُ لَا أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرَ أَخِي هَذَا، ألَا تَحِلُّ إِمْرَةُ الْمُؤْمِنِينَ بَعْدِي لِأَحَدٍ غَيْرِهِ}}<ref>روضة الواعظین، ج۱، ص۹۴.</ref>؛ هشدار که هرگز به جز این برادرم کسی نباید امیرالمؤمنین خوانده شود. هشدار که پس از من [[امارت]] [[مؤمنان]] برای کسی جز او روا نباشد.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۲.</ref>


==سرآمد [[اهل]] [[ایمان]]==
== سرآمد [[اهل]] [[ایمان]] ==
[[لقب]] «امیرالمؤمنین» از مهم‌ترین [[القاب علی]]{{ع}} است. به همین دلیل رسول خدا{{صل}} به [[مردم]] امر کردند که به آن [[حضرت]] سلام نموده و او را بدین لقب نام برند و تحیت بگویند.
[[لقب]] «امیرالمؤمنین» از مهم‌ترین [[القاب علی]] {{ع}} است. به همین دلیل رسول خدا {{صل}} به [[مردم]] امر کردند که به آن [[حضرت]] سلام نموده و او را بدین لقب نام برند و تحیت بگویند.
این لقب عنوان اعتباری نیست، بلکه بیان [[حقیقت]] و [[کشف]] سری است که در آن حضرت موجود بوده است. امیرالمؤمنین یعنی شخصی که از نقطه نظر ایمان، [[رئیس]] و سپهسالار [[مؤمنین]] است. از این‌رو رسول خدا{{صل}} فرمودند:
این لقب عنوان اعتباری نیست، بلکه بیان [[حقیقت]] و [[کشف]] سری است که در آن حضرت موجود بوده است. امیرالمؤمنین یعنی شخصی که از نقطه نظر ایمان، [[رئیس]] و سپهسالار [[مؤمنین]] است. از این‌رو رسول خدا {{صل}} فرمودند:
{{متن حدیث|مَا أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةً فِيهَا- {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا}} إِلَّا وَ عَلِيٌّ رَأْسُهَا وَ أَمِيرُهَا}}<ref>بحارالأنوار، ج۳۵، ص۳۵۲.</ref>؛ آیه‌ای در [[قرآن]] نازل نشده که در آن {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا}} باشد، جز اینکه علی سرآمد و [[امیر]] آن است.
{{متن حدیث|مَا أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةً فِيهَا- {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا}} إِلَّا وَ عَلِيٌّ رَأْسُهَا وَ أَمِيرُهَا}}<ref>بحارالأنوار، ج۳۵، ص۳۵۲.</ref>؛ آیه‌ای در [[قرآن]] نازل نشده که در آن {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا}} باشد، جز اینکه علی سرآمد و [[امیر]] آن است.
پس از آن‌که علی{{ع}} در [[کعبه]] [[تولد]] یافت، [[ابوطالب]] فرزند خود را در آغوش گرفت و می‌بوسید. دیدند طفل سه [[روزه]] در حالی که متوجه باب [[السلام]] است، مانند طفلی یک ساله اظهار وجود می‌کند و می‌خندد. نگاه کردند دیدند [[رسول اکرم]]{{صل}} از باب [[السلام]] وارد شده و به سوی آنان می‌آید.
پس از آن‌که علی {{ع}} در [[کعبه]] [[تولد]] یافت، [[ابوطالب]] فرزند خود را در آغوش گرفت و می‌بوسید. دیدند طفل سه [[روزه]] در حالی که متوجه باب [[السلام]] است، مانند طفلی یک ساله اظهار وجود می‌کند و می‌خندد. نگاه کردند دیدند [[رسول اکرم]] {{صل}} از باب [[السلام]] وارد شده و به سوی آنان می‌آید.
[[حضرت رسول]]{{صل}} طفل را به آغوش گرفته و بوسیدند. همین که چشم مولود [[ابوطالب]] به رسول اکرم{{صل}} افتاد عرض کرد: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‌}} و [[بلا]] فاصله شروع به خواندن [[آیات]] [[سوره مؤمنون]] کرد. {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ * الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ...}}<ref>«بی‌گمان مؤمنان رستگارند * همانان که در نماز خویش فروتنند.».. سوره مؤمنون، آیه ۱-۲.</ref>.
[[حضرت رسول]] {{صل}} طفل را به آغوش گرفته و بوسیدند. همین که چشم مولود [[ابوطالب]] به رسول اکرم {{صل}} افتاد عرض کرد: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‌}} و [[بلا]] فاصله شروع به خواندن [[آیات]] [[سوره مؤمنون]] کرد. {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ * الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ...}}<ref>«بی‌گمان مؤمنان رستگارند * همانان که در نماز خویش فروتنند.».. سوره مؤمنون، آیه ۱-۲.</ref>.


در این آیات [[خدای تعالی]] نشانه‌های [[اهل]] [[ایمان]] را بیان می‌کند. رسول اکرم{{صل}} فرمودند:
در این آیات [[خدای تعالی]] نشانه‌های [[اهل]] [[ایمان]] را بیان می‌کند. رسول اکرم {{صل}} فرمودند:
{{متن حدیث|قَدْ أَفْلَحُوا بِكَ أَنْتَ وَ اللَّهِ أَمِيرُهُمْ تَمِيرُهُمْ مِنْ عِلْمِكَ فَيَمْتَارُونَ وَ أَنْتَ وَ اللَّهِ دَلِيلُهُمُ وَ بِكَ وَ اللَّهِ يَهْتَدُونَ}}؛ [[مؤمنان]] به تو [[رستگار]] می‌شوند، تو [[امیر]] آنان هستی، از [[علوم]] خود، آنان را [[تغذیه]] می‌کنی، و آنان توشه [[علمی]] خود را از تو دریافت می‌کنند؛ و به [[خدا]] [[سوگند]] تو دلیل [[رستگاری]] هستی و آنان به واسطه تو [[هدایت]] می‌شوند.
{{متن حدیث|قَدْ أَفْلَحُوا بِكَ أَنْتَ وَ اللَّهِ أَمِيرُهُمْ تَمِيرُهُمْ مِنْ عِلْمِكَ فَيَمْتَارُونَ وَ أَنْتَ وَ اللَّهِ دَلِيلُهُمُ وَ بِكَ وَ اللَّهِ يَهْتَدُونَ}}؛ [[مؤمنان]] به تو [[رستگار]] می‌شوند، تو [[امیر]] آنان هستی، از [[علوم]] خود، آنان را [[تغذیه]] می‌کنی، و آنان توشه [[علمی]] خود را از تو دریافت می‌کنند؛ و به [[خدا]] [[سوگند]] تو دلیل [[رستگاری]] هستی و آنان به واسطه تو [[هدایت]] می‌شوند.
هر دلی که طعم ایمان و [[ولایت امیرالمؤمنین]]{{ع}} را چشیده باشد، به [[فلاح]] و رستگاری خواهد رسید. هردل و [[قلبی]] قابلیت پذیرش این [[امانت الهی]] را ندارد. فقط [[دل]] و [[قلب]] [[مؤمن]] است که ظرفیت [[ولایت]] او را دارد. این [[مؤمنین]] هستند که [[روشنایی]] وجود [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} را [[درک]] کرده‌اند.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۳.</ref>
هر دلی که طعم ایمان و [[ولایت امیرالمؤمنین]] {{ع}} را چشیده باشد، به [[فلاح]] و رستگاری خواهد رسید. هردل و [[قلبی]] قابلیت پذیرش این [[امانت الهی]] را ندارد. فقط [[دل]] و [[قلب]] [[مؤمن]] است که ظرفیت [[ولایت]] او را دارد. این [[مؤمنین]] هستند که [[روشنایی]] وجود [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} را [[درک]] کرده‌اند.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۳.</ref>


==پیشینه [[لقب]] امیرالمؤمنین{{ع}}==
== پیشینه [[لقب]] امیرالمؤمنین {{ع}} ==
[[رسول خدا]]{{صل}} فرمودند:
[[رسول خدا]] {{صل}} فرمودند:
{{متن حدیث|لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَتَى سُمِّيَ عَلِيٌّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا أَنْكَرُوا فَضْلَهُ سُمِّيَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ وَ آدَمُ بَيْنَ الرُّوحِ وَ الْجَسَدِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم، زاده‌های آنها را برآورد و از آنان بر خودشان گواهی گرفت که آیا من پروردگارتان نیستم؟» سوره اعراف، آیه ۱۷۲.</ref> قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ بَلَى فَقَالَ تَعَالَى أَنَا رَبُّكُمْ وَ مُحَمَّدٌ نَبِيُّكُمْ وَ عَلِيٌّ أَمِيرُكُمْ}}؛ اگر [[مردم]] می‌دانستند علی چه زمانی به امیرالمؤمنین ملقب شد، هرگز [[فضیلت]] او را [[انکار]] نمی‌کردند. علی هنگامی به این نام نامیده شد که [[آدم]] هنوز [[خلق]] نشده بود. [[خداوند عزوجل]] فرمود: و زمانی که پروردگارت از پشت و صلب [[فرزندان آدم]]، [[ذریه]] آنها را برگرفت؛ و آنها را [[گواه]] بر خویشتن ساخت؛ (و فرمود:) «آیا من [[پروردگار]] شما نیستم؟» گفتند: «آری، [[گواهی]] می‌دهیم!» پس [[خداوند]] فرمود: «من خدای شما هستم و محمد [[پیامبر]] شما و علی [[امام]] و [[امیر]] شما می‌باشد».
{{متن حدیث|لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَتَى سُمِّيَ عَلِيٌّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا أَنْكَرُوا فَضْلَهُ سُمِّيَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ وَ آدَمُ بَيْنَ الرُّوحِ وَ الْجَسَدِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم، زاده‌های آنها را برآورد و از آنان بر خودشان گواهی گرفت که آیا من پروردگارتان نیستم؟» سوره اعراف، آیه ۱۷۲.</ref> قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ بَلَى فَقَالَ تَعَالَى أَنَا رَبُّكُمْ وَ مُحَمَّدٌ نَبِيُّكُمْ وَ عَلِيٌّ أَمِيرُكُمْ}}؛ اگر [[مردم]] می‌دانستند علی چه زمانی به امیرالمؤمنین ملقب شد، هرگز [[فضیلت]] او را [[انکار]] نمی‌کردند. علی هنگامی به این نام نامیده شد که [[آدم]] هنوز [[خلق]] نشده بود. [[خداوند عزوجل]] فرمود: و زمانی که پروردگارت از پشت و صلب [[فرزندان آدم]]، [[ذریه]] آنها را برگرفت؛ و آنها را [[گواه]] بر خویشتن ساخت؛ (و فرمود:) «آیا من [[پروردگار]] شما نیستم؟» گفتند: «آری، [[گواهی]] می‌دهیم!» پس [[خداوند]] فرمود: «من خدای شما هستم و محمد [[پیامبر]] شما و علی [[امام]] و [[امیر]] شما می‌باشد».
[[پیامبر خدا]]{{صل}} فرمودند: وقتی که در [[شب معراج]] به [[آسمان‌ها]] [[عروج]] کردم، فاصله دو قوس کمان، یا کمتر بود. خداوند آنچه را که باید به من [[وحی]] کند، وحی فرمود. بعد فرمود:
[[پیامبر خدا]] {{صل}} فرمودند: وقتی که در [[شب معراج]] به [[آسمان‌ها]] [[عروج]] کردم، فاصله دو قوس کمان، یا کمتر بود. خداوند آنچه را که باید به من [[وحی]] کند، وحی فرمود. بعد فرمود:
{{متن حدیث|يَا مُحَمَّدُ اقْرَأْ عَلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ{{ع}} أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ فَمَا سَمَّيْتُ بِهِ أَحَداً قَبْلَهُ وَ لَا أُسَمِّي بِهَذَا أَحَداً بَعْدَهُ}}<ref>بحارالأنوار، ج۳۷، ص۲۹۰.</ref>؛ ای محمد، به [[علی بن ابی طالب]]، [[امیرالمؤمنین]] از جانب من [[سلام]] برسان و بدان که من هیچ کس را قبل از او به این [[لقب]] «امیرالمؤمنین» ملقب نکرده بودم و بعد از این هم ملقب نخواهم کرد.
{{متن حدیث|يَا مُحَمَّدُ اقْرَأْ عَلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ فَمَا سَمَّيْتُ بِهِ أَحَداً قَبْلَهُ وَ لَا أُسَمِّي بِهَذَا أَحَداً بَعْدَهُ}}<ref>بحارالأنوار، ج۳۷، ص۲۹۰.</ref>؛ ای محمد، به [[علی بن ابی طالب]]، [[امیرالمؤمنین]] از جانب من [[سلام]] برسان و بدان که من هیچ کس را قبل از او به این [[لقب]] «امیرالمؤمنین» ملقب نکرده بودم و بعد از این هم ملقب نخواهم کرد.


[[عبدالله بن عباس]] می‌گوید: به [[خدا]] قسم ما علی را به امیرالمؤمنین نام نبردیم تا این که [[رسول خدا]]{{صل}} او را به آن نامگذاری کرد. روزی با رسول خدا{{صل}} در یکی از کوچه‌های [[مدینه]] می‌رفتیم که [[علی ابن ابی طالب]] از راه رسید و به رسول خدا این‌گونه سلام کرد: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ}} پیامبر نیز در پاسخ فرمود: {{متن حدیث|وَ عَلَيْكَ السَّلَامُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ‌}}.
[[عبدالله بن عباس]] می‌گوید: به [[خدا]] قسم ما علی را به امیرالمؤمنین نام نبردیم تا این که [[رسول خدا]] {{صل}} او را به آن نامگذاری کرد. روزی با رسول خدا {{صل}} در یکی از کوچه‌های [[مدینه]] می‌رفتیم که [[علی ابن ابی طالب]] از راه رسید و به رسول خدا این‌گونه سلام کرد: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ}} پیامبر نیز در پاسخ فرمود: {{متن حدیث|وَ عَلَيْكَ السَّلَامُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ‌}}.
از لقبی که رسول خدا به علی بن ابی طالب داد، [[تعجب]] کردم. به پیامبر گفتم: «ای رسول خدا، آنچه درباره پسر عمویم علی گفتی، از روی [[محبت]] و [[دوستی]] شخصی با او بود، یا لقبی از ناحیه خداوند بود؟» رسول خدا{{صل}} فرمود: «نه، به خدا [[سوگند]]، آنچه در باره علی گفتم، با چشم خودم دیده‌ام». پرسیدم: «ای رسول خدا چه دیدید؟» پیامبر فرمود:
از لقبی که رسول خدا به علی بن ابی طالب داد، [[تعجب]] کردم. به پیامبر گفتم: «ای رسول خدا، آنچه درباره پسر عمویم علی گفتی، از روی [[محبت]] و [[دوستی]] شخصی با او بود، یا لقبی از ناحیه خداوند بود؟» رسول خدا {{صل}} فرمود: «نه، به خدا [[سوگند]]، آنچه در باره علی گفتم، با چشم خودم دیده‌ام». پرسیدم: «ای رسول خدا چه دیدید؟» پیامبر فرمود:
{{متن حدیث|لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي فِي السَّمَاءِ مَا مَرَرْتُ بِبَابٍ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ إِلَّا وَ رَأَيْتُ مَكْتُوباً عَلَيْهِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُخْلَقَ آدَمُ بِسَبْعِينَ أَلْفَ عَامٍ}}؛ در [[شب معراج]] به هر دری از درهای [[بهشت]] نظر می‌کردم، روی آن نوشته شده بود: [[علی بن ابی طالب]] از هفتاد هزار سال پیش از [[خلقت آدم]] [[امیرالمؤمنین]] بوده است<ref>بحارالانوار، ج۳۷، ص۳۳۹، ح۸۴.</ref>.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۴.</ref>
{{متن حدیث|لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي فِي السَّمَاءِ مَا مَرَرْتُ بِبَابٍ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ إِلَّا وَ رَأَيْتُ مَكْتُوباً عَلَيْهِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُخْلَقَ آدَمُ بِسَبْعِينَ أَلْفَ عَامٍ}}؛ در [[شب معراج]] به هر دری از درهای [[بهشت]] نظر می‌کردم، روی آن نوشته شده بود: [[علی بن ابی طالب]] از هفتاد هزار سال پیش از [[خلقت آدم]] [[امیرالمؤمنین]] بوده است<ref>بحارالانوار، ج۳۷، ص۳۳۹، ح۸۴.</ref>.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۴.</ref>


==[[سلام]] با عنوان «امیرالمؤمنین{{ع}}» در [[غدیر]]==
== [[سلام]] با عنوان «امیرالمؤمنین {{ع}}» در [[غدیر]] ==
در [[روایات شیعه]] همچنین آمده است که در جریان [[واقعه غدیر]] نیز [[پیامبر اسلام]]، علی{{ع}} را به عنوان [[جانشین]] خود و مولای همه [[مسلمانان]] معرفی کرد و از همگان خواست تا به علی با [[لقب]] «امیرالمؤمنین» سلام کنند.
در [[روایات شیعه]] همچنین آمده است که در جریان [[واقعه غدیر]] نیز [[پیامبر اسلام]]، علی {{ع}} را به عنوان [[جانشین]] خود و مولای همه [[مسلمانان]] معرفی کرد و از همگان خواست تا به علی با [[لقب]] «امیرالمؤمنین» سلام کنند.
بر این اساس، مسلمانان با [[تبعیت]] از این خواسته [[پیامبر]]، دسته دسته وارد [[خیمه]] علی{{ع}} شدند و به همان نحوه که پیامبر امر کرده بود، به او سلام کردند<ref>الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج۱، ص۱۷۶.</ref>.
بر این اساس، مسلمانان با [[تبعیت]] از این خواسته [[پیامبر]]، دسته دسته وارد [[خیمه]] علی {{ع}} شدند و به همان نحوه که پیامبر امر کرده بود، به او سلام کردند<ref>الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج۱، ص۱۷۶.</ref>.
بر اساس [[روایات]] دیگری پیامبر همین نحوه سلام را از هفت نفر که [[ابوبکر]]، [[عمر]]، [[طلحه]] و [[زبیر]] از جمله آنها بودند خواست که آنها درخواست پیامبر را [[اجابت]] کردند<ref>الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج۱، ص۴۸.</ref>.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۶.</ref>
بر اساس [[روایات]] دیگری پیامبر همین نحوه سلام را از هفت نفر که [[ابوبکر]]، [[عمر]]، [[طلحه]] و [[زبیر]] از جمله آنها بودند خواست که آنها درخواست پیامبر را [[اجابت]] کردند<ref>الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج۱، ص۴۸.</ref>.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۶.</ref>


==[[مصادره]] لقب امیرالمؤمنین{{ع}}==
== [[مصادره]] لقب امیرالمؤمنین {{ع}} ==
[[ابن خلدون]] [[مورخ]] [[اهل سنت]]، درباره کاربرد لقب امیرالمؤمنین درباره عمربن خطاب گفته است: [[صحابه]]، ابوبکر را [[خلیفه رسول الله]] می‌نامیدند. پس از او، [[عمر بن خطاب]] را [[خلیفه]] خلیفه رسول الله نامیدند. اما چون این کلمه سنگین بود و از [[قضا]] یکی از صحابه که به [[اختلاف]] نامش [[عبدالله بن جحش]]، یا [[عمرو عاص]]، یا [[مغیرة بن شعبه]] و یا [[ابوموسی اشعری]] دانسته شده است، عمر را امیرالمؤمنین خطاب کرد، از این‌رو صحابه خوششان آمد و تصویب کردند که او را به این لقب بخوانند<ref>دیوان المبتدأ و الخبر، ج۱، ص۲۸۳.</ref>.
[[ابن خلدون]] [[مورخ]] [[اهل سنت]]، درباره کاربرد لقب امیرالمؤمنین درباره عمربن خطاب گفته است: [[صحابه]]، ابوبکر را [[خلیفه رسول الله]] می‌نامیدند. پس از او، [[عمر بن خطاب]] را [[خلیفه]] خلیفه رسول الله نامیدند. اما چون این کلمه سنگین بود و از [[قضا]] یکی از صحابه که به [[اختلاف]] نامش [[عبدالله بن جحش]]، یا [[عمرو عاص]]، یا [[مغیرة بن شعبه]] و یا [[ابوموسی اشعری]] دانسته شده است، عمر را امیرالمؤمنین خطاب کرد، از این‌رو صحابه خوششان آمد و تصویب کردند که او را به این لقب بخوانند<ref>دیوان المبتدأ و الخبر، ج۱، ص۲۸۳.</ref>.


بر اساس برخی گزارش‌ها، شخص [[خلیفه دوم]] در این نامگذاری نقش داشته است<ref>تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۲۰۸.</ref>.
بر اساس برخی گزارش‌ها، شخص [[خلیفه دوم]] در این نامگذاری نقش داشته است<ref>تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۲۰۸.</ref>.
در طول [[تاریخ]] حکومت‌های [[مسلمان]] پس از [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، لقب امیرالمؤمنین کاربرد [[سیاسی]] و [[دینی]] یافته و برای اشاره به کسانی که مدعی [[خلافت]] پس از [[پیامبر]]{{صل}} بودند، به جز [[ابوبکر]]، و نیز خلفای [[بنی‌امیه]] و [[بنی‌عباس]] همواره به کار می‌رفته است<ref>دیوان المبتدأ و الخبر، ج۱، ص۲۸۳.</ref>.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۶.</ref>
در طول [[تاریخ]] حکومت‌های [[مسلمان]] پس از [[پیامبر اکرم]] {{صل}}، لقب امیرالمؤمنین کاربرد [[سیاسی]] و [[دینی]] یافته و برای اشاره به کسانی که مدعی [[خلافت]] پس از [[پیامبر]] {{صل}} بودند، به جز [[ابوبکر]]، و نیز خلفای [[بنی‌امیه]] و [[بنی‌عباس]] همواره به کار می‌رفته است<ref>دیوان المبتدأ و الخبر، ج۱، ص۲۸۳.</ref>.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۱۹۶.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش