نقش زنان در قیام امام حسین در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخهها
نقش زنان در قیام امام حسین در تاریخ اسلامی (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۸
، ۲۵ اوت ۲۰۲۲وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
[[شناخت]] و تحلیل عملکرد [[زنان]] [[عاشورایی]] میتواند معیار و مقیاسی برای محک زدن قابلیتهای خودمان در [[همراهی با امام]] و [[اهل بیت]]{{عم}} باشد؛ به این معنا که اگر ما در آن [[زمان]] بودیم، آیا همانند آنان با اهل بیت [[همراهی]] و از آنان [[دفاع]] میکردیم؟ در این صورت میتوانیم در یابیم که اگر در زمان [[حضور حضرت مهدی]]{{ع}}زنده باشیم در آن [[روز]] جزء زنانی خواهیم بود که در کنار آن [[حضرت]] قرار دارند یا در برابر او؟ | [[شناخت]] و تحلیل عملکرد [[زنان]] [[عاشورایی]] میتواند معیار و مقیاسی برای محک زدن قابلیتهای خودمان در [[همراهی با امام]] و [[اهل بیت]] {{عم}} باشد؛ به این معنا که اگر ما در آن [[زمان]] بودیم، آیا همانند آنان با اهل بیت [[همراهی]] و از آنان [[دفاع]] میکردیم؟ در این صورت میتوانیم در یابیم که اگر در زمان [[حضور حضرت مهدی]] {{ع}}زنده باشیم در آن [[روز]] جزء زنانی خواهیم بود که در کنار آن [[حضرت]] قرار دارند یا در برابر او؟ | ||
[[انسان]] با دقت و [[تأمل]] در عملکرد زنان عاشورایی با شگفتیهای بسیاری روبهرو میشود که در این جا به برخی از آنها اشاره میکنیم: | [[انسان]] با دقت و [[تأمل]] در عملکرد زنان عاشورایی با شگفتیهای بسیاری روبهرو میشود که در این جا به برخی از آنها اشاره میکنیم: | ||
==[[بصیرت]] در [[دین]]== | == [[بصیرت]] در [[دین]] == | ||
[[بصیرت]] و [[روشن بینی]] یکی از ویژگیهای برجسته زنان عاشورایی بود. شناخت آنان از دین، [[امام]] و [[حجت خدا]] و [[دوست]] و [[دشمن]] بیان گر بصیرت آنان بود؛ لذا اندک بودن همراهان و [[سختیها]] و [[مشکلات]]، آنان را از ادامه راه باز نداشت. بدون تردید در [[زمان قیام]] امام صدها هزار از مردان و زنان ادعای [[مسلمانی]] داشتند و از حرکت آن حضرت نیز با خبر بودند، ولی این [[هنر]] زنان و مردان عاشورایی بود که به ندای امام پاسخ گفتند و بصیرت خود را در میدان عمل ثابت و به نمایش گذاشتند. [[تشویق]] [[همسران]] و [[فرزندان]] دلیل بر قوت [[ایمان]] و [[بصیرت دینی]] این زنان عاشورایی است. [[مادر]] است و [[دنیایی]] از [[عاطفه]] و [[احساسات]]، ولی در [[راه خدا]] [[احساس]] و عاطفه را نادیده میگیرد. مادر [[وهب]] با این که پسرش تازه داماد است و تنها هفده روز از عروسیاش گذشته است [[خدا]] را [[سپاس]] میگوید که فرزندش در راه [[امام حسین]]{{ع}} [[شهید]] شده است. این وضع را در باره [[همسر]] [[مسلم بن عوسجه]] با فرزندش و در خصوص مادر [[عمرو بن جناده]] و برخی دیگر از زنان عاشورایی نیز میبینیم. | [[بصیرت]] و [[روشن بینی]] یکی از ویژگیهای برجسته زنان عاشورایی بود. شناخت آنان از دین، [[امام]] و [[حجت خدا]] و [[دوست]] و [[دشمن]] بیان گر بصیرت آنان بود؛ لذا اندک بودن همراهان و [[سختیها]] و [[مشکلات]]، آنان را از ادامه راه باز نداشت. بدون تردید در [[زمان قیام]] امام صدها هزار از مردان و زنان ادعای [[مسلمانی]] داشتند و از حرکت آن حضرت نیز با خبر بودند، ولی این [[هنر]] زنان و مردان عاشورایی بود که به ندای امام پاسخ گفتند و بصیرت خود را در میدان عمل ثابت و به نمایش گذاشتند. [[تشویق]] [[همسران]] و [[فرزندان]] دلیل بر قوت [[ایمان]] و [[بصیرت دینی]] این زنان عاشورایی است. [[مادر]] است و [[دنیایی]] از [[عاطفه]] و [[احساسات]]، ولی در [[راه خدا]] [[احساس]] و عاطفه را نادیده میگیرد. مادر [[وهب]] با این که پسرش تازه داماد است و تنها هفده روز از عروسیاش گذشته است [[خدا]] را [[سپاس]] میگوید که فرزندش در راه [[امام حسین]] {{ع}} [[شهید]] شده است. این وضع را در باره [[همسر]] [[مسلم بن عوسجه]] با فرزندش و در خصوص مادر [[عمرو بن جناده]] و برخی دیگر از زنان عاشورایی نیز میبینیم. | ||
همان طور که اشاره شد [[مورخان]] آوردهاند که دشمن پس از [[شهید]] کردن این فرزندان سرشان را به سوی [[خیمه گاه]] [[امام]] انداختند و [[مادران]] پس از [[پاک]] کردن [[خون]] و [[خاک]] و بوسه بر آن، سر را به سوی [[دشمن]] پرتاب کردند. شاید این دلاوران با این کار خواستهاند بگویند که فرزند برای [[مادر]] بسیار [[عزیز]] است، اما [[حسین بن علی]] که امام و [[رهبر]] است برای ما از فرزند نیز عزیزتر است. این نمونهها الگوی بسیار خوبی برای مادران و [[همسران]] [[شهدا]] در [[جنگ]] تحمیلی بودند. | همان طور که اشاره شد [[مورخان]] آوردهاند که دشمن پس از [[شهید]] کردن این فرزندان سرشان را به سوی [[خیمه گاه]] [[امام]] انداختند و [[مادران]] پس از [[پاک]] کردن [[خون]] و [[خاک]] و بوسه بر آن، سر را به سوی [[دشمن]] پرتاب کردند. شاید این دلاوران با این کار خواستهاند بگویند که فرزند برای [[مادر]] بسیار [[عزیز]] است، اما [[حسین بن علی]] که امام و [[رهبر]] است برای ما از فرزند نیز عزیزتر است. این نمونهها الگوی بسیار خوبی برای مادران و [[همسران]] [[شهدا]] در [[جنگ]] تحمیلی بودند. | ||
==[[عشق به اهل بیت]]{{عم}}== | == [[عشق به اهل بیت]] {{عم}} == | ||
یکی از [[وظایف مسلمانان]] [[معرفت]] به [[مقام اهل بیت]] [[رسول خدا]]{{صل}} و [[دوستی]] و [[همراهی]] با آنان است. این مطلب آن قدر اهمیت دارد که [[خداوند]] میفرماید: {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى}}<ref>«این همان ابگو: برای این (رسالت) از شما مزدی نمیخواهم جز دوستداری خویشاوندان (خود) را» سوره شوری، آیه ۲۳.</ref> | یکی از [[وظایف مسلمانان]] [[معرفت]] به [[مقام اهل بیت]] [[رسول خدا]] {{صل}} و [[دوستی]] و [[همراهی]] با آنان است. این مطلب آن قدر اهمیت دارد که [[خداوند]] میفرماید: {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى}}<ref>«این همان ابگو: برای این (رسالت) از شما مزدی نمیخواهم جز دوستداری خویشاوندان (خود) را» سوره شوری، آیه ۲۳.</ref> | ||
عشق به [[اهل بیت]] از ویژگیهایی بود که در تک تک [[زنان]] [[عاشورایی]] وجود داشت و آنچه آنان را از دیگر زنان ممتاز کرده بود معرفت آنان به [[مقام امامت]] و [[ولایت]] و [[عشق]] آنان به [[امام حسین]]{{ع}} بود. این مطلب را میتوان از سخنان و عملکرد آنان به خوبی فهمید. | عشق به [[اهل بیت]] از ویژگیهایی بود که در تک تک [[زنان]] [[عاشورایی]] وجود داشت و آنچه آنان را از دیگر زنان ممتاز کرده بود معرفت آنان به [[مقام امامت]] و [[ولایت]] و [[عشق]] آنان به [[امام حسین]] {{ع}} بود. این مطلب را میتوان از سخنان و عملکرد آنان به خوبی فهمید. | ||
این زنان واژههای عشق، [[ایمان]]، [[فداکاری]]، [[دفاع از اسلام]]، [[دوستی اهل بیت]]، [[صبر]] و [[مقاومت]] و... را برای ما معنا کردند. رجزهایی که برخی از آنان در برابر دشمن خواندند وضع [[روحی]] و [[معنویت]] آنان را منعکس میکند. زنان امروز ما اگر [[دوستدار]] [[اهل]] بیتاند باید همانند آنان عمل کنند. ادعا کافی نیست، باید در [[عمل]] [[اثبات]] کرد. آیا ممکن است فردی در [[ستم]] گری و [[فساد]] و [[تباهی]] از کشندگان امام حسین جلو بیفتد، اما در عین حال، یا لیتنا معکم (ای کاش ما با شما بودیم) بگوید و خود را دوستدار آنان بداند؟ کسانی که چنین سخن میگویند آیا [[آمادگی]] دارند که همانند [[امعمرو بن جناده]] یا [[ام وهب]] عمل کنند، تا امام آنها را بپذیرد و برای آنان [[دعا]] و [[شفاعت]] کند. اگر چنین [[آمادگی]] در آنان نیست، سعی کنند با دقت و [[تأمل]] در [[زندگی]] و عملکرد [[زنان]] [[عاشورایی]]، از آنان [[الگو]] بگیرند. | این زنان واژههای عشق، [[ایمان]]، [[فداکاری]]، [[دفاع از اسلام]]، [[دوستی اهل بیت]]، [[صبر]] و [[مقاومت]] و... را برای ما معنا کردند. رجزهایی که برخی از آنان در برابر دشمن خواندند وضع [[روحی]] و [[معنویت]] آنان را منعکس میکند. زنان امروز ما اگر [[دوستدار]] [[اهل]] بیتاند باید همانند آنان عمل کنند. ادعا کافی نیست، باید در [[عمل]] [[اثبات]] کرد. آیا ممکن است فردی در [[ستم]] گری و [[فساد]] و [[تباهی]] از کشندگان امام حسین جلو بیفتد، اما در عین حال، یا لیتنا معکم (ای کاش ما با شما بودیم) بگوید و خود را دوستدار آنان بداند؟ کسانی که چنین سخن میگویند آیا [[آمادگی]] دارند که همانند [[امعمرو بن جناده]] یا [[ام وهب]] عمل کنند، تا امام آنها را بپذیرد و برای آنان [[دعا]] و [[شفاعت]] کند. اگر چنین [[آمادگی]] در آنان نیست، سعی کنند با دقت و [[تأمل]] در [[زندگی]] و عملکرد [[زنان]] [[عاشورایی]]، از آنان [[الگو]] بگیرند. | ||
==[[تشویق]] [[همسران]] و [[فرزندان]] به [[یاری امام]]{{ع}}== | == [[تشویق]] [[همسران]] و [[فرزندان]] به [[یاری امام]] {{ع}} == | ||
[[نقش زنان]] عاشورایی در این باره نیز بسیار برجسته است و حتی کربلایی شدن برخی از مردان را مرهون آنان هستیم. همانگونه که درباره [[زهیر]] بن قین بدان اشاره کردیم سخنان [[همسر]] [[حبیب بن مظاهر]] و همسر عبدالله عمیر کلبی پس از آنکه از آمادگی همسران خود برای [[پیوستن]] به [[امام حسین]] [[آگاه]] شدند نیز در این زمینه در خور توجه است. [[مادر]] [[عمرو بن جناده]] و همسر [[مسلم بن عوسجه]] نیز پس از آنکه همسران شان به [[شهادت]] رسیدند فرزندان [[نوجوان]] خود را روانه میدان کردند و از آنان خواستند که [[جان]] خود را فدای [[امام]] نمایند. | [[نقش زنان]] عاشورایی در این باره نیز بسیار برجسته است و حتی کربلایی شدن برخی از مردان را مرهون آنان هستیم. همانگونه که درباره [[زهیر]] بن قین بدان اشاره کردیم سخنان [[همسر]] [[حبیب بن مظاهر]] و همسر عبدالله عمیر کلبی پس از آنکه از آمادگی همسران خود برای [[پیوستن]] به [[امام حسین]] [[آگاه]] شدند نیز در این زمینه در خور توجه است. [[مادر]] [[عمرو بن جناده]] و همسر [[مسلم بن عوسجه]] نیز پس از آنکه همسران شان به [[شهادت]] رسیدند فرزندان [[نوجوان]] خود را روانه میدان کردند و از آنان خواستند که [[جان]] خود را فدای [[امام]] نمایند. | ||
مادر [[وهب]] نیز که تازه به دست امام [[مسلمان]] شده است برای تشویق فرزندش به [[جهاد]] میگوید: در راه پسر [[پیامبر]] [[جهاد]] کن، تا [[شفاعت]] جدش را در [[روز قیامت]] به دست آوری. | مادر [[وهب]] نیز که تازه به دست امام [[مسلمان]] شده است برای تشویق فرزندش به [[جهاد]] میگوید: در راه پسر [[پیامبر]] [[جهاد]] کن، تا [[شفاعت]] جدش را در [[روز قیامت]] به دست آوری. | ||
==[[همراهی]] و همگامی با [[اهل بیت]]{{عم}}== | == [[همراهی]] و همگامی با [[اهل بیت]] {{عم}} == | ||
پس از اشاره به حضور پر [[افتخار]] زنان در [[کربلا]]، میبینیم که امام حسین{{ع}} [[یاران]] خود را مرخص کردند و درباره زنان فرمودند: هر کس [[خانواده]] خود را همراه آورده همین امشب او را به جای امنی برساند؛ چراکه فردا مردان کشته و اهل بیت من [[اسیر]] میشوند. زنان در گفت وگو با همسران خود خواستار ماندن و [[مواسات]] با [[خاندان]] [[حسینی]] شدند و بامنطق [[قوی]] خود همسران خود را نیز قانع کردند و گفتند: همانگونه که مردان با امام همراهی دارند، زنان نیز میخواهند با اهل بیت امام هم راهی و هم گامی داشته باشند. | پس از اشاره به حضور پر [[افتخار]] زنان در [[کربلا]]، میبینیم که امام حسین {{ع}} [[یاران]] خود را مرخص کردند و درباره زنان فرمودند: هر کس [[خانواده]] خود را همراه آورده همین امشب او را به جای امنی برساند؛ چراکه فردا مردان کشته و اهل بیت من [[اسیر]] میشوند. زنان در گفت وگو با همسران خود خواستار ماندن و [[مواسات]] با [[خاندان]] [[حسینی]] شدند و بامنطق [[قوی]] خود همسران خود را نیز قانع کردند و گفتند: همانگونه که مردان با امام همراهی دارند، زنان نیز میخواهند با اهل بیت امام هم راهی و هم گامی داشته باشند. | ||
==[[شجاعت]] و [[شهامت]] زنان عاشورایی== | == [[شجاعت]] و [[شهامت]] زنان عاشورایی == | ||
[[شجاعت]] و شهامت کلید [[پیروزی]] و مایه [[سربلندی]] [[انسان]] هاست. شجاعت نه تنها در میدان [[جنگ]] که در میدانهای [[سیاست]] و [[اجتماع]] و حتی مباحث [[علمی]] نقش کلیدی دارد. در [[متون دینی]] ما پایه شجاعت [[تسلط]] و [[پیروزی]] بر [[هوای نفس]] دانسته شده است: {{متن حدیث|أَشْجَعُ اَلنَّاسِ مَنْ غَلَبَ هَوَاهُ}}<ref>بحارالانوار، ج۴۵، ص۲۲.</ref>. | [[شجاعت]] و شهامت کلید [[پیروزی]] و مایه [[سربلندی]] [[انسان]] هاست. شجاعت نه تنها در میدان [[جنگ]] که در میدانهای [[سیاست]] و [[اجتماع]] و حتی مباحث [[علمی]] نقش کلیدی دارد. در [[متون دینی]] ما پایه شجاعت [[تسلط]] و [[پیروزی]] بر [[هوای نفس]] دانسته شده است: {{متن حدیث|أَشْجَعُ اَلنَّاسِ مَنْ غَلَبَ هَوَاهُ}}<ref>بحارالانوار، ج۴۵، ص۲۲.</ref>. | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
کسانی که زنان را موجوداتی [[ضعیف]] و [[ترسو]]، [[سست]] و [[متزلزل]]، [[پیمانشکن]] و افرادی نا [[پایدار]] و [[تسلیم]] شونده دانستهاند دست کم درباره این عده از زنان به [[خطا]] رفتهاند؛ زیرا اینان در [[مبارزات]] خود چنان [[دل]] و جرئت و مقاومتی نشان دادند که حتی در بین مردان از این نمونهها کمتر سراغ داریم. بر اساس اسناد و شواهد [[تاریخی]] که به برخی از آنها اشاره شد، [[دست]] کم چند [[زن]] در [[روز عاشورا]] گام در میدان مبارزه با [[دشمن]] گذاشته و با آنها جنگیدهاند. این زنان برای [[جنگ]] وسیلهای جز [[عمود]] [[خیمه]] نداشتند و با این کار نشان دادند که وقتی [[اسلحه]] نباشد با عمود خیمه نیز میشود جنگید. [[همسر]] عبدالله عمیر کلبی، [[مادر]] [[عمرو بن جناده]]، مادر [[وهب]] و... نمونهای از این زنان میباشند. | کسانی که زنان را موجوداتی [[ضعیف]] و [[ترسو]]، [[سست]] و [[متزلزل]]، [[پیمانشکن]] و افرادی نا [[پایدار]] و [[تسلیم]] شونده دانستهاند دست کم درباره این عده از زنان به [[خطا]] رفتهاند؛ زیرا اینان در [[مبارزات]] خود چنان [[دل]] و جرئت و مقاومتی نشان دادند که حتی در بین مردان از این نمونهها کمتر سراغ داریم. بر اساس اسناد و شواهد [[تاریخی]] که به برخی از آنها اشاره شد، [[دست]] کم چند [[زن]] در [[روز عاشورا]] گام در میدان مبارزه با [[دشمن]] گذاشته و با آنها جنگیدهاند. این زنان برای [[جنگ]] وسیلهای جز [[عمود]] [[خیمه]] نداشتند و با این کار نشان دادند که وقتی [[اسلحه]] نباشد با عمود خیمه نیز میشود جنگید. [[همسر]] عبدالله عمیر کلبی، [[مادر]] [[عمرو بن جناده]]، مادر [[وهب]] و... نمونهای از این زنان میباشند. | ||
==[[دفاع از امام]] و [[اهل بیت]]{{عم}}== | == [[دفاع از امام]] و [[اهل بیت]] {{عم}} == | ||
از سخنان و عملکرد این زنان میتوان [[میزان]] [[همت]] آنان را در دفاع از امام و اهل بیت دریافت. از باب نمونه همسر [[جنادة بن کعب انصاری]] پس از [[شهادت]] همسر و فرزندش به میدان رفت و با اشعاری که خواند اعلام کرد: هر چند من پیر و ناتوانم، اما با ضربات سخت خود شما را [[درهم]] میکوبم و از [[حریم]] [[فرزند فاطمه]] [[دفاع]] میکنم. این [[بانوان]] تنها به جنگ فرزندان خود با دشمن [[رضایت]] ندادند، بلکه از آنان میخواستند که خود را فدای [[امام]] و اهل بیت نمایند. این موضع کجا و موضع کسانی که فرزندان خود را از [[جهاد در راه خدا]] و در این حادثه از [[همراهی با امام]] حسین{{ع}} منع میکردند، کجا؟ با این که هر دو ادعای [[اسلام]] داشتند. | از سخنان و عملکرد این زنان میتوان [[میزان]] [[همت]] آنان را در دفاع از امام و اهل بیت دریافت. از باب نمونه همسر [[جنادة بن کعب انصاری]] پس از [[شهادت]] همسر و فرزندش به میدان رفت و با اشعاری که خواند اعلام کرد: هر چند من پیر و ناتوانم، اما با ضربات سخت خود شما را [[درهم]] میکوبم و از [[حریم]] [[فرزند فاطمه]] [[دفاع]] میکنم. این [[بانوان]] تنها به جنگ فرزندان خود با دشمن [[رضایت]] ندادند، بلکه از آنان میخواستند که خود را فدای [[امام]] و اهل بیت نمایند. این موضع کجا و موضع کسانی که فرزندان خود را از [[جهاد در راه خدا]] و در این حادثه از [[همراهی با امام]] حسین {{ع}} منع میکردند، کجا؟ با این که هر دو ادعای [[اسلام]] داشتند. | ||
[[همسر]] [[وهب]] با این که نخست به [[شهادت]] شوهرش [[راضی]] نبود، اما پس از اندکی که [[فداکاری]] و [[ایثارگری]] وی را دید در خود او نیز دگرگونی به وجود آمد، به گونهای که او نیز همانند همسرش طالب [[فدا]] شدن در راه [[امام]] بود. بدون تردید این از رحمتهای [[الهی]] بود که شامل این [[زن]] شد. | [[همسر]] [[وهب]] با این که نخست به [[شهادت]] شوهرش [[راضی]] نبود، اما پس از اندکی که [[فداکاری]] و [[ایثارگری]] وی را دید در خود او نیز دگرگونی به وجود آمد، به گونهای که او نیز همانند همسرش طالب [[فدا]] شدن در راه [[امام]] بود. بدون تردید این از رحمتهای [[الهی]] بود که شامل این [[زن]] شد. | ||
==فداکاری و [[ایثار]] در راه [[انجام وظیفه]]== | == فداکاری و [[ایثار]] در راه [[انجام وظیفه]] == | ||
[[زنان]] به حسب [[طبیعت]] خود بیشتر از مردان میل به [[آسایش]] و سکون دارند و به [[زحمت]] از حدود [[وظایف خانوادگی]] خود خارج میشوند، ولی زنان [[عاشورایی]] در عین توجه به [[زندگی]] به ویژه [[معاشرت نیکو]] با [[همسران]] خود نه تنها ادای [[وظیفه]] کردند، بلکه به دنبال جست و جوی آن بودند و در برابر آن، همه چیز خود را فدا کردند، آن چنان که گویی مالک هیچ چیز نبودند. افزون بر این، [[احساس مسئولیت]] زنان سبب تقویت [[روحیه]] مردان و تشجیع آنان برای حضور در صحنههای [[سیاسی]] و [[اجتماعی]] میشود. | [[زنان]] به حسب [[طبیعت]] خود بیشتر از مردان میل به [[آسایش]] و سکون دارند و به [[زحمت]] از حدود [[وظایف خانوادگی]] خود خارج میشوند، ولی زنان [[عاشورایی]] در عین توجه به [[زندگی]] به ویژه [[معاشرت نیکو]] با [[همسران]] خود نه تنها ادای [[وظیفه]] کردند، بلکه به دنبال جست و جوی آن بودند و در برابر آن، همه چیز خود را فدا کردند، آن چنان که گویی مالک هیچ چیز نبودند. افزون بر این، [[احساس مسئولیت]] زنان سبب تقویت [[روحیه]] مردان و تشجیع آنان برای حضور در صحنههای [[سیاسی]] و [[اجتماعی]] میشود. | ||
==توجه به [[تربیت]] [[فرزندان]]== | == توجه به [[تربیت]] [[فرزندان]] == | ||
[[پدر]] و [[مادر]] و محیط [[خانواده]] در [[تکوین]] [[شخصیت انسان]] نقش اساسی دارند. فرزند وهب و فرزند [[مسلم بن عوسجه]] نیز از این [[قانون]] مستثنا نیستند. [[تربیت]] آنها در دامن چنین مادرانی و فرا گرفتن [[اصول اخلاقی]] از پدرانی چون مسلم بن عوسجه و... از آنها [[جوانان]] و نوجوانانی [[آگاه]]، [[بصیر]] و [[عاشق]] [[اهل بیت]] ساخته است. افزون بر این نقش [[وراثت]] را نباید در این جوانان و نو جوانان از نظر دور داشت. | [[پدر]] و [[مادر]] و محیط [[خانواده]] در [[تکوین]] [[شخصیت انسان]] نقش اساسی دارند. فرزند وهب و فرزند [[مسلم بن عوسجه]] نیز از این [[قانون]] مستثنا نیستند. [[تربیت]] آنها در دامن چنین مادرانی و فرا گرفتن [[اصول اخلاقی]] از پدرانی چون مسلم بن عوسجه و... از آنها [[جوانان]] و نوجوانانی [[آگاه]]، [[بصیر]] و [[عاشق]] [[اهل بیت]] ساخته است. افزون بر این نقش [[وراثت]] را نباید در این جوانان و نو جوانان از نظر دور داشت. | ||