چه زمانی ندای آسمانی تحقق پیدا می‌کند؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

| تعداد پاسخ = 5

# '''پیش از ظهور:''' آنچه مشهور است اینکه [[صیحه آسمانی]]، در ماه مبارک رمضان اتفاق خواهد افتاد. [[نعمانی]] با ذکر سند از [[ابوبصیر]] و از [[امام باقر]] {{ع}} نقل کرده که فرمود:{{عربی|"...الصَّيْحَةُ لَا تَكُونُ إِلَّا فِي شَهْرِ رَمَضَانَ لِأَنَّ شَهْرَ رَمَضَانَ شَهْرُ اللَّهِ وَ الصَّيْحَةُ فِيهِ هِيَ صَيْحَةُ جَبْرَئِيلَ {{ع}} إِلَى هَذَا الْخَلْقِ ثُمَّ قَالَ: يُنَادِي مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ بِاسْمِ الْقَائِمِ {{ع}} فَيَسْمَعُ مَنْ بِالْمَشْرِقِ وَ مَنْ بِالْمَغْرِب‏ ..."}}<ref>...آن صیحه جز در ماه رمضان ماه خدا بر نخواهد خاست؛ همان آوای بس بلند جبرئیل {{ع}} بدین مردمان است، بعد فرمود: ندا کننده‌ای از آسمان به نام حضرت قائم {{ع}} ندا سر می‌دهد و هر که در مشرق و مغرب است، می‌شنود...؛ الغیبه للنعمانی، ص ۲۵۴.</ref>. همۀ کسانی که این روایت و مانند آن را نقل کرده‌اند، زمان آن را پیش از ظهور دانسته‌اند.

# '''هنگام ظهور:''' از بعضی از روایات استفاده می‌شود: [[ندای آسمانی]] هم زمان با [[ظهور]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} رخ خواهد داد. [[ابو بصیر]] از [[امام باقر]] {{ع}} نقل کرده که فرمود:{{عربی|"...فَلَا يَزَالُونَ بِتِلْكَ الْحَالِ حَتَّى يُنَادِيَ مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ فَإِذَا نَادَى فَالنَّفِيرَ النَّفِيرَ فَوَ اللَّهِ لَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ بَيْنَ الرُّكْنِ وَ الْمَقَامِ يُبَايِعُ النَّاسَ بِأَمْرٍ جَدِيدٍ وَ كِتَابٍ جَدِيدٍ وَ سُلْطَانٍ جَدِيدٍ مِنَ السَّمَاء..."}}<ref>... پس پیوسته بدان حال خواهند بود تا اینکه ندا کننده‌ای از آسمان، آواز برآورد و چون ندا برآمد: پس کوچ کنید! کوچ کنید؛ به خدا سوگند! گویی به او می‌نگرم که در میان رکن و مقام از مردم، به امری نوین و فرمانی جدید و نظامی تازه از آسمان بیعت گیرد؛ الغیبة للنعمانی، ص۲۶۳، ح ۲۲.</ref>. [[شیخ صدوق]] از [[محمد بن مسلم]] از [[امام باقر]] {{ع}} نقل کرده است:{{عربی|"...وَ جَاءَتْ صَيْحَةٌ مِنَ السَّمَاءِ بِأَنَّ الْحَقَّ فِيهِ وَ فِي شِيعَتِهِ فَعِنْدَ ذَلِكَ خُرُوجُ قَائِمِنَا ..."}}<ref>...صیحه‌ای از آسمان بیاید و بگوید: حقّ با او و شیعیان اوست؛ در این هنگام است که قائم ما خروج می‌کند...؛ کمال الدین و تمام النعمة، ج ۱، ص ۳۳۰، ح ۱۶.</ref>. در این روایات نوعی هم‌زمانی بین ندای آسمانی و خروج حضرت به چشم می‌آید. مفید نیز در روایتی این هم زمانی را در روایتی از [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} این گونه نقل کرده است: {{عربی|"إِذَا كَانَ عِنْدَ خُرُوجِ الْقَائِمِ يُنَادِي مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ أَيُّهَا النَّاسُ قُطِعَ عَنْكُمْ مُدَّةُ الْجَبَّارِينَ وَ وُلِّيَ الْأَمْرَ خَيْرُ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ فَالْحَقُوا بِمَكَّة..."}}<ref>هنگامی که نزدیک خروج قائم شد، ندا دهنده‌ای از آسمان آواز می‌دهد: ای مردم! زمان ستم‌گران به سر رسیده و ولی امر بهترینِ امت محمد است؛ پس به مکه برسید؛ الاختصاص، ص ۲۰۸.</ref>.

# '''پس از ظهور:''' یکی از نویسندگان با متفاوت دانستن ظهور با قیام، زمان نداهای آسمانی را پس از ظهور و پیش از قیام دانسته، می‌نویسد: "نداهای آسمانی از بدو ظهور تا هنگام قیام، بسیار است، از جمله سه ندا است در ماه رجب و از بعضی روایات استفاده می‌شود که رجب پیش از قیام است"<ref>محمد جواد خراسانی، مهدی منتظر {{ع}}، ص ۲۹۷.</ref> مضمون بعضی از روایات نیز به نوعی مؤید این احتمال است؛ برای مثال ندا را پس از ظهور [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} و برای هلاک ستمگران دانسته است. نعمانی در روایتی از [[حسن بن محبوب]] نقل کرده که: [[امام رضا]] {{ع}} به من فرمود:{{عربی|"... يُنَادِي أَلَا إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ فُلَاناً عَلَى هَلَاكِ الظَّالِمِينَ فَعِنْدَ ذَلِكَ يَأْتِي الْمُؤْمِنِينَ الْفَرَجُ..."}}<ref>ندا دهنده‌ای آواز می‌دهد: که خداوند به منظور برانداختن ستمگران، فلانی را برانگیخت. در این هنگام گشایشی برای مؤمنان دست می‌دهد و خداوند سینه‌های آنان را شفا می‌بخشد و عقده‌های دلشان بر طرف می‌گردد؛ الغیبة للنعمانی، ص ۱۸۰، ح ۲۸.</ref>. همچنین [[شیخ صدوق]] از [[امام رضا]] {{ع}} آورده است:{{عربی|"الرَّابِعُ مِنْ وُلْدِي ابْنُ سَيِّدَةِ الْإِمَاءِ ... وَ هُوَ الَّذِي يُنَادِي مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ بِاسْمِهِ يَسْمَعُه‏ جَمِيعُ أَهْلِ الْأَرْضِ بِالدُّعَاءِ إِلَيْهِ يَقُولُ أَلَا إِنَّ حُجَّةَ اللَّهِ قَدْ ظَهَرَ عِنْدَ بَيْتِ اللَّهِ فَاتَّبِعُوه‏......"}}<ref>چهارمین از فرزندان من، فرزند سرور کنیزان... و او کسی است که از آسمان ندا کننده‌ای او را به نام ندا می‌کند و به وی دعوت می‌نماید؛ به گونه‌ای که همه اهل زمین آن ندا را می‌شنوند. می‌گویند: آگاه باشید! همانا حجت الهی در خانه خداوند آشکار شده است، پس از او پیروی کنید؛ کمال الدین و تمام النعمة، ج ۱، ص ۳۷۱، ح ۵.</ref>. از آنجا که مضمون [[ندای آسمانی]]، نوعی بیان ظهور و حقانیت [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} و نیز بیان تقابل بین جبهه کفر و [[ایمان]] است؛ بی تردید این رخداد پس از ظهور خواهد بود؛ چرا که هر آنچه گفته شده با پس از [[ظهور]] تناسب دارد تا پیش از [[ظهور]]<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ج۳ ، ص ۱۲۳.</ref>.

# '''پیش از ظهور:''' مشهور این است که [[صیحه آسمانی]]، در مباره مبارک رمضان اتفاق خواهد افتاد. [[امام باقر]] {{ع}} می‌فرمایند:{{عربی|"إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ‏ ثُمَّ قَالَ الصَّيْحَةُ لَا تَكُونُ إِلَّا فِي شَهْرِ رَمَضَانَ لِأَنَّ شَهْرَ رَمَضَانَ شَهْرُ اللَّهِ وَ الصَّيْحَةُ فِيهِ هِيَ صَيْحَةُ جَبْرَئِيلَ {{ع}} إِلَى هَذَا الْخَلْقِ ثُمَّ قَالَ يُنَادِي مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ بِاسْمِ الْقَائِمِ {{ع}} فَيَسْمَعُ مَنْ بِالْمَشْرِقِ وَ مَنْ بِالْمَغْرِبِ..."}}<ref>... صیحه آسمانی حتما در ماه رمضان است، زیرا ماه رمضان ماه خداوند است و این صیحه هم صدای جبرئیل {{ع}} است که از طرف خداوند برای این مردم فرستاده می‌شود منادی از آسمان حضرت قائم {{ع}} را به اسم صدا می‌کند (محمد بن الحسن العسکری) پس هر کسی که در مشرق و مغرب زمین است این صدا را می‌شنود و به جهت ترسناک بودن این صدا، آن که در خواب است بیدار می‌شود و هر که ایستاده است می‌نشیند و آن که نشسته است برمی خیزد و سرپا می‌ایستد؛ محمد ابن ابراهیم نعمانی، الغیبة، ص ۳۵۴؛ مکیال المکارم، ج ۲، ص ۱۸۶.</ref>. خداوند رحمت کند کسی که آن صدا را بشنود و عبرت بگیرد و عملا این صدا را جواب بگوید (اطاعت کند که از [[امام مهدی|حضرت بقیة الله الاعظم]] {{ع}}) بر اینکه این صدا، صدای جبرئیل روح‌الامین است (پیام او خداوند برای جهانیان است). [[امام]] {{ع}} می‌فرماید: صدای آسمانی در شب بیست و سوم ماه رمضان خواهد بود برای شما تردیدی پیدا نشود، بشنوید و اطاعت کنید و در روز اخر ابلیس معلون فریاد می‌زند: ای مردم، آگاه باشید که فلانی مظلوم کشته شده است. برای اینکه مردم در شک بیفتند و گرفتار امتحان بشوند. چه بسا اشخاصی که در آن روز به خاطر شنیدن این صدا سرگردان و در آتش غضب خداوند سرنگون خواهند شد. پس وقتی که در ماه رمضان صدا را شنیدید (اینکه [[قائم آل محمد]] آمد) در آن شک نکنید و بدانید آن، صدای [[جبرئیل]] {{ع}} است و علامت حقانیت آن صدا این است که [[امام مهدی|حضرت قائم]] {{ع}} را به نام پدرش ذکر می‌کند (یعنی ان شاءالله می‌گوید: [[محمد بن الحسن العسکری]] {{عم}} آمد). این صدا چنان فراگیر است که حتی دختران پرده نشین نیز آن را نیز می‌شنوند و پدر و برادر خود را ترغیب می‌کنند که از منزل بیرون بروید و [[امام مهدی|امام عصر]] را یاری کنید [[امام باقر|امام پنجم]] {{ع}} می‌فرماید: دو صدا باید قبل از ظهور شنیده شود: یک صدا از آسمان که صدای جبرئیل است و صاحب این امر به نام پدرش معرفی می‌کند ([[محمد بن الحسن العسکری]] {{عم}})، صدای دوم صدای شیطان است که به نام فلانی است و می‌گوید او را مظلوم کشتند و می‌خواهد مردم را گمراه کند پس، از صدای اول متابعت کنید، اما بترسید از اینکه صدای دوم (صدای شیطان) شما را به گمراهی کشاند<ref>میکال المکارم، ج۲، ص ۱۸۶.</ref>.

# '''هنگام ظهور:''' از برخی روایات استفاده می‌شود که: [[ندای آسمانی]] هم زمان با ظهور [[امام زمان]] {{ع}} رخ خواهد داد. [[پیامبر خاتم|پیامبر اعظم]] {{صل}} فرموده‌اند: {{عربی|"إِذَا كَانَ عِنْدَ خُرُوجِ الْقَائِمِ يُنَادِي مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ أَيُّهَا النَّاسُ قُطِعَ عَنْكُمْ مُدَّةُ الْجَبَّارِينَ وَ وُلِّيَ الْأَمْرَ خَيْرُ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ فَالْحَقُوا بِمَكَّةَ"}}<ref>هنگامی که نزدیک خروج قائم شد، ندا دهنده‌ای از آسمان آواز می‌دهد: ای مردم، زمان ستم‌گران به سر رسیده و ولی امر بهترین امت محمد است، پس به مکه برسید؛ بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۳۰۴- مفید، الاختصاص، ص ۲۰۸.</ref>؛[[امام باقر]] {{ع}} می‌فرمایند: {{عربی|"وَ جَاءَتْ صَيْحَةٌ مِنَ السَّمَاءِ بِأَنَّ الْحَقَّ فِيهِ وَ فِي شِيعَتِهِ فَعِنْدَ ذَلِكَ خُرُوجُ قَائِمِنَا"}}<ref>صیحه‌ای از آسمان بیاید و بگوید: حق با او و شیعیان اوست، در این هنگام است که قائم ما خروج می‌کند؛ صدوق، کمال‌ الدین و تمام النعمة، ج ۱، ص ۳۳۰، ح ۱۶.</ref>؛ [[پیامبر خاتم|رسول اکرم]] {{صل}} فرمودند: {{عربی|"يَخْرُجُ الْمَهْدِيُّ وَ عَلَى رَأْسِهِ غَمَامَةٌ فِيهَا مُنَادٍ يُنَادِي هَذَا الْمَهْدِيُّ خَلِيفَةُ اللَّهِ فَاتَّبِعُوهُ"}}<ref>مهدی {{ع}} ظاهر می‌شود در حالی که قطعه‌ ابری بر سر آن حضرت قرار گرفته است. در آن حال، منادی فریاد می‌زند: ای جهانیان! این است مهدی آل محمد و جانشین خداوند در روی زمین، از او متابعت کنید؛ الامام المهدی {{ع}} من المهد إلی الظهور، ص ۳۶۵.</ref> در این روایات، نوعی هم زمانی بین ندای آسمانی و خروج حضرت به چشم می‌خورد.  

# '''پس از ظهور:''' چون مضمون [[ندای آسمانی]]، اولاً نوعی بیان ظهور و حقانیت [[حضرت مهدی]] {{ع}} و ثانیاً بیان تقابل بین جبهه کفر و [[ایمان]]، حق و باطل است. بی‌تردید این رخداد پس از ظهور خواهد بود. [[امام رضا]] {{ع}} می‌فرمایند:{{عربی|"يُنَادِي أَلَا إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ فُلَاناً عَلَى هَلَاكِ الظَّالِمِينَ فَعِنْدَ ذَلِكَ يَأْتِي الْمُؤْمِنِينَ الْفَرَجُ"}}<ref>ندا دهنده‌ای آواز می‌دهد: که خداوند به منظور برانداختن ستمگران، فلانی را برانگیخت. در این هنگام گشایشی برای مومنان دست میدهد و خداوند سینه‌های آنان را شفا می‌بخشد و عقده‌های دلشان برطرف می‌گردد؛

  محمد بن ابراهیم نعمانی، الغیبة، ص ۱۸۰ح ۲۸.</ref>. [[امام رضا]] {{ع}} می‌فرمایند: {{عربی|"وَ هُوَ الَّذِي يُنَادِي مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ يَسْمَعُهُ جَمِيعُ أَهْلِ الْأَرْضِ بِالدُّعَاءِ إِلَيْهِ أَلَا إِنَّ حُجَّةَ اللَّهِ قَدْ ظَهَرَ عِنْدَ بَيْتِ اللَّهِ فَاتَّبِعُوهُ"}}<ref>و او کسی است که از آسمان ندا کننده‌ای او را به نام ندا می‌کند و به وی دعوت می‌نماید، به گونه‌‌ای که همه اهل زمین آن ندا را می‌شنوند، می‌گوید: آگاه باشید، همانا حجت الهی در خانه خداوند آشکار شده است، پس از او پیروی کنید؛ صدوق، کمال الدین و تمام النعمۀ، ج ۱، ص ۳۷۱ح ۵.</ref> بنابراین زمان نداهای آسمانی پس از ظهور و پیش از قیام می‌باشد»<ref>[[علی رضا رمضانیان|رمضانیان، علی رضا]]، [[شرایط و علائم حتمی ظهور (کتاب)|شرایط و علائم حتمی ظهور]]، ص ۳۶-۳۹.</ref>.

# در برخی از روایات عامه به شب جمعه و ماه رمضان تصریح شده، به شب بیست و سوم اشاره نشده، مانند: "چون بانگ در ماه رمضان و شب جمعه رخ دهد، به آن گوش بسپارید و از آن اطاعت کنید"<ref>{{عربی|"إِذَا كَانَ الصَّوْتُ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ فِي لَيْلَةِ جُمُعَةٍ، فَاسْمَعُوا وَ أَطِيعُوا "}}؛ متقی هندی، البرهان، ص ۷۴، ب ۱، ح ۷؛ سلمی، عقد الدرر، ص ۱۰۵؛ مقدسی، فرائد فوائد الفکر، ص ۲۵۸.</ref>؛

# در برخی دیگر از روایات عامه به سند خود از [[پیامبر خاتم|رسول اکرم]] {{صل}} روایت کرده‌اند که در مقام تشریح صیحه رمضان فرمود: "صیحه ماه رمضان در نیمه آن در شب جمعه می‌باشد، پس صدای شکستنی خواهد بود که خفتگان را بیدار کند، ایستاده‌ها را از پای در آورد، بانوان را از سراپرده‌ها بیرون کند، و آن در شب جمعه، در یک سال پر زلزله خواهد بود"<ref>{{عربی|"هَذِهِ فی النصْفِ مِنْ رَمَضَانَ، لَیلَهَ جُمُعَهٍ، فَتَکُونُ هَدهٌ تُوقِظُ النائِمَ وَ تُقْعِدُ الْقَائِمَ وَ تُخْرِجُ الْعَوَاتِقَ مَنْ خُدُورِهِن؛ فی لیلَهِ جُمُعَهٍ فی سَنَهٍ کَثیرَهِ الزلاَزِلِ"}}؛ نعیم بن حماد، الفتن، ص ۱۸۵، ح ۶۴۱.</ref>؛

# همه آنها از طریق عامه رسیده‌اند و از طریق [[اهل بیت]] نرسیده‌اند.

# آنها مربوط به ندا نمی‌باشند، بلکه مربوط به یک صدای دلخراش هستند که موجب هلاک شدن، کر و کور شدن می‌باشند، چنانکه در متن آنها تصریح شده است.

# در برخی از آنها به تعبیر {{عربی|"هَدهٌ"}} آمده، مثل روایت [[هیثمی]] و [[حاکم نیشابوری]]، و {{عربی|"هَدهٌ"}} به معنای صدای فرو ریختن دیوار، کوه و امثال آنها می‌باشد<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج ۱۵، ص ۴۹.</ref>.

# و در برخی از آنها تعبیر {{عربی|"هَزهٌ"}} آمده، مثل روایت دیلمی<ref>دیلمی، الفردوس بمأثور الخطاب، ج ۵، ص ۴۵۵، ح ۸۷۲۹.</ref>، و آن به معنای حرکت، لرزه و زلزله می‌باشد<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج ۱۵، ص ۸۶.</ref>.

# پس اگر در برخی از آنها "صوت" تعبیر شده، مانند روایت ثعلبی<ref>ثعلبی، الکشف و البیان، ج ۷، ص ۱۵۷؛ قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ج ۱۳، ص ۸۹.</ref>، صوت به معنای صدا می‌باشد و قابل جمع با صدای فرو ریختن دیوار، کوه، زلزله، رانش زمین و امثال آن می‌باشد.

از این بررسی کوتاه به این نتیجه می‌رسیم که [[صیحه آسمانی|بانگ آسمانی]] که از [[نشانه‌های حتمی]] می‌باشد، در ماه رمضان، در شب جمعه و در شب بیست و سوم آن، مقارن با [[ظهور]] [[حضرت مهدی]] {{ع}} خواهد بود»<ref>[[علی اکبر مهدی‌پور|مهدی‌پور، علی اکبر]]، [[در آستانه ظهور (کتاب)|در آستانه ظهور]]، ص .</ref>.