|
|
| خط ۸۱: |
خط ۸۱: |
| # [[هالة]] البدر فی عدد [[اهل]] [[بدر]] از [[محمد بن احمد بن عثمان]] [[ذهبی]]؛ | | # [[هالة]] البدر فی عدد [[اهل]] [[بدر]] از [[محمد بن احمد بن عثمان]] [[ذهبی]]؛ |
| # روضة المحبین لأسماء الصحابة البدریین اثر [[محمد]] بن مصطفی البنانی المصری <ref>ر. ک: [[محمد رضا هدایتپناه|هدایتپناه، محمد جعفر]]، [[بدر / غزوه (مقاله)|بدر / غزوه]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]].</ref>. | | # روضة المحبین لأسماء الصحابة البدریین اثر [[محمد]] بن مصطفی البنانی المصری <ref>ر. ک: [[محمد رضا هدایتپناه|هدایتپناه، محمد جعفر]]، [[بدر / غزوه (مقاله)|بدر / غزوه]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]].</ref>. |
|
| |
| == [[جنگ بدر]] ==
| |
| جنگ بدر در سال دوم و نوزده ماه پس از [[هجرت]] رخ داد. این [[جنگ]]، نخستین جنگ مهم میان مسلمانان و [[قریش]] بود که برخلاف [[انتظار]] مسلمانان، با [[پیروزی]] ایشان به انجام رسید و [[راه]] تجاری و بازرگانی قریش دچار خطر جدی شد. در این جنگ که [[مسلمانان]] ابتدا به منظور [[تصرف]] [[کاروان تجاری قریش]] بیرون آمده بودند، در میانه [[راه]] [[آگاه]] شدند که کاروان نظامی [[قریش]] در راه است. عدهای از مسلمانان همانگونه که [[آیات الهی]]{{متن قرآن|كَمَا أَخْرَجَكَ رَبُّكَ مِنْ بَيْتِكَ بِالْحَقِّ وَإِنَّ فَرِيقًا مِنَ الْمُؤْمِنِينَ لَكَارِهُونَ}}<ref>«چنان که پروردگارت تو را از خانهات به درستی بیرون آورد با آنکه بیگمان دستهای از مؤمنان ناخرسند بودند» سوره انفال، آیه ۵.</ref> ترسیم کرده است، از درگیری با [[قریش]] [[اکراه]] داشتند، اما سرانجام [[جنگ]] به وقوع پیوست و با وجود اینکه نیروهای [[دشمن]]، سه برابر نیروهای [[مسلمان]] بود، مسلمانان [[پیروز]] شدند. بر اساس آیات الهی {{متن قرآن|وَمَا جَعَلَهُ اللَّهُ إِلَّا بُشْرَى وَلِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}}<ref>«و خداوند آن را جز مژدهای (برایتان) قرار نداد و اینکه دلتان بدان آرام یابد و یاری جز از سوی خداوند نیست که خداوند پیروزمندی فرزانه است» سوره انفال، آیه ۱۰.</ref>، حضور [[فرشتگان]] در این جنگ برای تقویت [[روحیه]] مسلمانان و ایجاد [[رعب]] و [[وحشت]] در [[دل]] [[کفار]] بود و بر اساس اطلاعات [[منابع تاریخی]]، [[قاتل]] هر یک از هفتاد کشته قریش در میان مسلمانان مشخص بود<ref>واقدی، ج۱، ص۱۴۷.</ref>.
| |
|
| |
| [[جنگ بدر]] از نظر [[سیاسی]] و مذهبی دارای اهمیت بود و تأثیرات بسیاری در داخل و خارج از [[مدینه]] داشت. این [[پیروزی]] که انتظارش نمیرفت، بر [[یهودیان]] و [[منافقان]] مدینه گران آمد. آنان برای جلوگیری از [[رشد]] و [[گسترش اسلام]]، [[تبلیغات]] گستردهای بر ضد [[رسول خدا]] {{صل}} به راه انداختند. چنان که این [[شکست]]، بر [[نگرانی]] [[اعراب]] و قبایلی که در اطراف مدینه و در مسیر راه تجاری [[مکه]] به [[شام]] میزیستند، افزود؛ زیرا خود را از درآمد حاصل از عبور و مرور کاروانهای تجاری قریش به شام [[محروم]] میدیدند. از اینرو، به [[کارشکنی]] و [[غارت]] علیه رسول خدا {{صل}} پرداختند. همچنین به لحاظ سیاسی، این [[نبرد]] روشن ساخت که رسول خدا {{صل}} برای مکه خطری جدی به شمار میرود. ضمن آنکه شکست ناشی از آن، به شدت حیثیت مکیان را خدشهدار ساخت و در نتیجه، [[هیبت]] و بزرگی آنان در برابر دیگر عشایر، [[تضعیف]] شد. از سوی دیگر، جنگ بدر در نگاه مسلمانان به عنوان [[حقانیت]] آرمانشان و سندی بر [[حقیقت]] [[رسالت]] [[محمدی]] جلوه گر شد، آن هم پس از همه آن سختیهایی که متحمل شده بودند.
| |
|
| |
| پس از جنگ بدر، رسول خدا {{صل}}، پاکسازی [[جبهه]] داخلی را در مدینه آغاز کرد. ایشان برای این کار، ابتدا از کسانی آغاز کرد که با زبانشان موجب گسترش شایعات و بر هم زدن [[امنیت]] [[مدینه]] میشدند. در این راستا، ابتدا "عصماء دختر [[مروان]]" و پس از آن "[[ابوفک یهودی]]" و "[[کعب بن اشرف]]" که افراد را بر ضد [[رسول خدا]] {{صل}} شورانده و در هجو [[مسلمانان]] اشعاری سروده بودند، به [[قتل]] رسیدند<ref>کلامی، ج۱، ص۳۶۷ و ۵۸۳.</ref>.
| |
|
| |
| سپس رسول خدا {{صل}}، لشکرکشیهایی را بر ضد برخی از [[قبایل]] ساکن در [[شرق]] و جنوب مدینه آغاز کرد. از آن جمله، [[حمله]] به قبیلههای "[[محارب]]" و "[[ثعلبه]]" در ذیاَمَرّ، "[[بنی سلیم]]" در [[بحران]] و "[[بنی هلال]]" در ذات عمق را میتوان نام برد. بیشتر این قبایل، از هم پیمانان [[مشرکان قریش]] به شمار میآمدند و برخی از کاروانهای [[قریش]]، از میان [[سرزمین]] آنان عبور میکرد.<ref>[[رمضان محمدی|محمدی]]، [[منصور داداشنژاد|داداشنژاد]]، [[حسین حسینیان مقدم|حسینیان]]، [[تاریخ اسلام (کتاب)|تاریخ اسلام]] ص ۱۷۲؛ [[منصور داداش نژاد|داداش نژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی (کتاب)|مقاله «محمد رسول الله»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص۶۰.</ref>.
| |
|
| |
|
| == منابع == | | == منابع == |
