بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
== حق [[اطاعت خدا]] == | == حق [[اطاعت خدا]] == | ||
یکی از مظاهر و [[شؤون]] [[توحید در ربوبیت]]، [[توحید]] در حق اطاعت است؛ زیرا خداوند به دلیل این که [[آفریدگار]] و [[پروردگار]] [[جهان]] است، مالک [[حقیقی]] میباشد و همه موجودات مملوک و مسخر او هستند، در نتیجه او از حق اطاعت بالذات برخوردار است و حق اطاعت دیگران، تابع [[مشیت]] و [[اذن الهی]] است: {{متن قرآن|وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ}}<ref>«و ما هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر برای آنکه به اذن خداوند از او فرمانبرداری کنند و اگر آنان هنگامی که به خویش ستم روا داشتند نزد تو میآمدند و از خداوند آمرزش میخواستند و پیامبر برای آنان آمرزش میخواست خداوند را توبهپذیر بخشاینده مییافتند» سوره نساء، آیه ۶۴.</ref>.<ref>[[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[توحید افعالی - ربانی گلپایگانی (مقاله)|مقاله «توحید افعالی»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۳ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی، ج۳]] | یکی از مظاهر و [[شؤون]] [[توحید در ربوبیت]]، [[توحید]] در حق اطاعت است؛ زیرا خداوند به دلیل این که [[آفریدگار]] و [[پروردگار]] [[جهان]] است، مالک [[حقیقی]] میباشد و همه موجودات مملوک و مسخر او هستند، در نتیجه او از حق اطاعت بالذات برخوردار است و حق اطاعت دیگران، تابع [[مشیت]] و [[اذن الهی]] است: {{متن قرآن|وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ}}<ref>«و ما هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر برای آنکه به اذن خداوند از او فرمانبرداری کنند و اگر آنان هنگامی که به خویش ستم روا داشتند نزد تو میآمدند و از خداوند آمرزش میخواستند و پیامبر برای آنان آمرزش میخواست خداوند را توبهپذیر بخشاینده مییافتند» سوره نساء، آیه ۶۴.</ref>.<ref>[[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[توحید افعالی - ربانی گلپایگانی (مقاله)|مقاله «توحید افعالی»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۳ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی، ج۳]]، ص۶۰.</ref> | ||
== حق [[اطاعت اهل بیت]] == | == حق [[اطاعت اهل بیت]] == | ||
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
[[قرآن کریم]] [[اطاعت از اهل بیت]] را در ردیف [[اطاعت خداوند]] و رسولش قرار میدهد و میفرماید: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید و اگر به خداوند و روز بازپسین ایمان دارید، چون در چیزی با هم به ستیز برخاستید آن را به خداوند و پیامبر بازبرید که این بهتر و بازگشت آن نیکوتر است» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref> این که در این آیۀ کریمه [[اطاعت اولی الامر]] در ردیف [[اطاعت خدا]] و [[رسول]] قرار داده شده، نشانگر [[عظمت]] و اهمیت حق اطاعت آنان است. طبق [[روایات]] بسیاری از [[شیعه]] و برخی از [[روایات اهل سنت]] منظور از [[اولی الامر]] در این [[آیه]]، [[اهل بیت]] هستند. | [[قرآن کریم]] [[اطاعت از اهل بیت]] را در ردیف [[اطاعت خداوند]] و رسولش قرار میدهد و میفرماید: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید و اگر به خداوند و روز بازپسین ایمان دارید، چون در چیزی با هم به ستیز برخاستید آن را به خداوند و پیامبر بازبرید که این بهتر و بازگشت آن نیکوتر است» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref> این که در این آیۀ کریمه [[اطاعت اولی الامر]] در ردیف [[اطاعت خدا]] و [[رسول]] قرار داده شده، نشانگر [[عظمت]] و اهمیت حق اطاعت آنان است. طبق [[روایات]] بسیاری از [[شیعه]] و برخی از [[روایات اهل سنت]] منظور از [[اولی الامر]] در این [[آیه]]، [[اهل بیت]] هستند. | ||
[[جابر بن عبدالله انصاری]] که تا پایان [[عمر]] مورد [[عنایت]] و [[احترام]] [[اهل بیت]] بوده میگوید: "هنگامی که [[خدای عزوجل]] [[آیه شریفه]]: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید و اگر به خداوند و روز بازپسین ایمان دارید، چون در چیزی با هم به ستیز برخاستید آن را به خداوند و پیامبر بازبرید که این بهتر و بازگشت آن نیکوتر است» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref> را بر پیامبرش [[محمد]] نازل کرد من گفتم: ای [[فرستاده خدا]]، ما [[خدا]] و [[پیامبر]] را شناختیم، اولوالامری که [[خدا]] طاعتشان را به [[طاعت]] تو مقرون نموده کیانند؟ [[حضرت]] فرمود: [[جابر]]! [[جانشینان]] من و [[پیشوایان]] [[مسلمانان]] پس از من هستند؛ اول آنان [[علی بن ابی طالب]] سپس [[حسن]] و [[حسین]] آنگاه [[علی بن الحسین]] و بعد [[محمد بن علی]] که در [[تورات]] معروف به [[باقر]] است و تو او را [[درک]] میکنی، هرگاه زیارتش کردی [[سلام]] مرا به او برسان سپس [[صادق]] [[جعفر بن محمد]] و بعد از او [[موسی بن جعفر]] و پس از او [[علی بن موسی]] آنگاه [[محمد بن علی]] سپس [[علی بن محمد]] سپس [[حسن بن علی]] آنگاه هم نام و هم [[کنیه]] من [[حجت خدا در زمین]] و باقی مانده او در میان بندگانش [[فرزند]] [[حسن بن علی]] خواهد بود، همان که [[خدای متعال]]، [[مشرق]] و [[مغرب زمین]] را به دست او بگشاید و همان که از دیده [[شیعیان]] و دوستانش پنهان خواهد شد و در آن زمان جز آنکه [[خدا]] دلش را برای [[ایمان]] [[خالص]] کرده، کسی در [[اعتقاد به امامت]] او پابرجا و [[استوار]] نخواهد ماند"<ref>ابن شهرآشوب، مناقب، ج۱، ص۲۸۲.</ref><ref>[[آرزو شکری|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)|حقوق اهل بیت]]، ص۱۹۱- ۱۹۳.</ref> | [[جابر بن عبدالله انصاری]] که تا پایان [[عمر]] مورد [[عنایت]] و [[احترام]] [[اهل بیت]] بوده میگوید: "هنگامی که [[خدای عزوجل]] [[آیه شریفه]]: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید و اگر به خداوند و روز بازپسین ایمان دارید، چون در چیزی با هم به ستیز برخاستید آن را به خداوند و پیامبر بازبرید که این بهتر و بازگشت آن نیکوتر است» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref> را بر پیامبرش [[محمد]] نازل کرد من گفتم: ای [[فرستاده خدا]]، ما [[خدا]] و [[پیامبر]] را شناختیم، اولوالامری که [[خدا]] طاعتشان را به [[طاعت]] تو مقرون نموده کیانند؟ [[حضرت]] فرمود: [[جابر]]! [[جانشینان]] من و [[پیشوایان]] [[مسلمانان]] پس از من هستند؛ اول آنان [[علی بن ابی طالب]] سپس [[حسن]] و [[حسین]] آنگاه [[علی بن الحسین]] و بعد [[محمد بن علی]] که در [[تورات]] معروف به [[باقر]] است و تو او را [[درک]] میکنی، هرگاه زیارتش کردی [[سلام]] مرا به او برسان سپس [[صادق]] [[جعفر بن محمد]] و بعد از او [[موسی بن جعفر]] و پس از او [[علی بن موسی]] آنگاه [[محمد بن علی]] سپس [[علی بن محمد]] سپس [[حسن بن علی]] آنگاه هم نام و هم [[کنیه]] من [[حجت خدا در زمین]] و باقی مانده او در میان بندگانش [[فرزند]] [[حسن بن علی]] خواهد بود، همان که [[خدای متعال]]، [[مشرق]] و [[مغرب زمین]] را به دست او بگشاید و همان که از دیده [[شیعیان]] و دوستانش پنهان خواهد شد و در آن زمان جز آنکه [[خدا]] دلش را برای [[ایمان]] [[خالص]] کرده، کسی در [[اعتقاد به امامت]] او پابرجا و [[استوار]] نخواهد ماند"<ref>ابن شهرآشوب، مناقب، ج۱، ص۲۸۲.</ref>.<ref>[[آرزو شکری|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)|حقوق اهل بیت]]، ص۱۹۱- ۱۹۳.</ref> | ||
== [[حق]] [[اطاعت]] در [[روایات]] == | == [[حق]] [[اطاعت]] در [[روایات]] == | ||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
[[امام حسین]] {{ع}} میفرماید: "به [[خدا]] [[سوگند]]، [[خداوند]] هیچ چیزی نیافریده مگر آنکه به او [[فرمان]] داده که از ما [[اطاعت]] کند"<ref>{{متن حدیث|...وَ اللَّهِ مَا خَلَقَ اللَّهُ شَيْئاً إِلَّا وَ قَدْ أَمَرَهُ بِالطَّاعَةِ لَنَا...}}؛ ابن شهرآشوب، المناقب، ج۴، ص۵۱.</ref>. این [[احادیث]] و [[احادیث]] بیشمار دیگری که دلالت بر [[ولایت]] مطلقۀ [[اهل بیت]] میکند همه و همه حاکی از آن است که [[ولایت]] آنها، [[اطاعت]] هستی از ایشان است به حدی این [[اطاعت]] مهم است که [[پیامبر]] فرمودند: "در عالم أظلة [[پیامبری]] هیچ [[پیامبری]] تکمیل نشد مگر اینکه [[ولایت]] من و [[ولایت]] [[اهل]] بیتم بر او عرضه شد و تمثال آنها برای آن [[پیامبر]] مجسم شد واقرار به [[طاعت]] و [[ولایت]] آنها نمودند"<ref>{{متن حدیث|مَا تَكَامَلَتِ النُّبُوَّةُ لِنَبِيٍّ فِي الْأَظِلَّةِ حَتَّى عُرِضَتْ عَلَيْهِ وَلَايَتِي وَ وَلَايَةُ أَهْلِ بَيْتِي وَ مَثُلُوا لَهُ فَأَقَرُّوا بِطَاعَتِهِمْ وَ وَلَايَتِهِمْ}}؛بصائرالدرجات، ج۱، ص۷۳.</ref>. کامل شدن [[نبوت انبیا]] {{عم}} به آن است. | [[امام حسین]] {{ع}} میفرماید: "به [[خدا]] [[سوگند]]، [[خداوند]] هیچ چیزی نیافریده مگر آنکه به او [[فرمان]] داده که از ما [[اطاعت]] کند"<ref>{{متن حدیث|...وَ اللَّهِ مَا خَلَقَ اللَّهُ شَيْئاً إِلَّا وَ قَدْ أَمَرَهُ بِالطَّاعَةِ لَنَا...}}؛ ابن شهرآشوب، المناقب، ج۴، ص۵۱.</ref>. این [[احادیث]] و [[احادیث]] بیشمار دیگری که دلالت بر [[ولایت]] مطلقۀ [[اهل بیت]] میکند همه و همه حاکی از آن است که [[ولایت]] آنها، [[اطاعت]] هستی از ایشان است به حدی این [[اطاعت]] مهم است که [[پیامبر]] فرمودند: "در عالم أظلة [[پیامبری]] هیچ [[پیامبری]] تکمیل نشد مگر اینکه [[ولایت]] من و [[ولایت]] [[اهل]] بیتم بر او عرضه شد و تمثال آنها برای آن [[پیامبر]] مجسم شد واقرار به [[طاعت]] و [[ولایت]] آنها نمودند"<ref>{{متن حدیث|مَا تَكَامَلَتِ النُّبُوَّةُ لِنَبِيٍّ فِي الْأَظِلَّةِ حَتَّى عُرِضَتْ عَلَيْهِ وَلَايَتِي وَ وَلَايَةُ أَهْلِ بَيْتِي وَ مَثُلُوا لَهُ فَأَقَرُّوا بِطَاعَتِهِمْ وَ وَلَايَتِهِمْ}}؛بصائرالدرجات، ج۱، ص۷۳.</ref>. کامل شدن [[نبوت انبیا]] {{عم}} به آن است. | ||
[[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: "از [[شیعیان]] ما نیست کسی که با زبانش اظهار [[دوستی]] و [[تشیع]] کند و در [[اعمال]] و آثارمان با ما [[مخالفت]] ورزد لکن [[شیعه]] ما کسی است که با زبان و قلبش با ما موافق و پیرو [[سنت]] ما باشد و مطابق [[اعمال]] ما [[رفتار]] کند آنان [[شیعیان]] ([[راستین]]) ما هستند"<ref>ابن ادریس حلی، مستطرفات السرائر، ج۳، ص۶۳۹؛ طبرسی، مشکاة الأنوار، ص۷۱.</ref><ref>[[آرزو شکری|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)|حقوق اهل بیت]]، ص۱۹۳- ۱۹۴.</ref> | [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: "از [[شیعیان]] ما نیست کسی که با زبانش اظهار [[دوستی]] و [[تشیع]] کند و در [[اعمال]] و آثارمان با ما [[مخالفت]] ورزد لکن [[شیعه]] ما کسی است که با زبان و قلبش با ما موافق و پیرو [[سنت]] ما باشد و مطابق [[اعمال]] ما [[رفتار]] کند آنان [[شیعیان]] ([[راستین]]) ما هستند"<ref>ابن ادریس حلی، مستطرفات السرائر، ج۳، ص۶۳۹؛ طبرسی، مشکاة الأنوار، ص۷۱.</ref>.<ref>[[آرزو شکری|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)|حقوق اهل بیت]]، ص۱۹۳- ۱۹۴.</ref> | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||