پرش به محتوا

شرایط ولی فقیه در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۳
خط ۱۰: خط ۱۰:


== مقدمه ==
== مقدمه ==
با توجه به [[مسئولیت‌ها]] و [[وظایف حاکم اسلامی]] و جایگاهی که در آن قرار دارد، [[ولی فقیه]] باید از شرایط مناسب [[علمی]] و [[اخلاقی]] و [[مدیریتی]] برخوردار باشد. [[فقها]] از گذشته تاکنون و با توجه به نوع [[اختیارات فقیه]] به شرایط متعددی اشاره کرده‌اند که بسیاری از آنها [[مورد اتفاق]] است. به نظر [[ابن ادریس]] حلی کسی از طرف [[امام]]{{ع}} صلاحیت [[قضاوت]] و [[اجرای احکام]] [[قضایی]] را داراست که دارای [[علم]]، [[عقل]]، رای و [[درایت]]، تحصیل، [[بردباری]] زیاد، [[بصیرت]] به مواضع صدور [[فتوا]] و [[توانایی]] انجام آنها و [[عدالت]] باشد<ref>ابن ادریس حلی، محمد بن منصور، السرائر، ج۳، ص۵۳۷ ـ ۵۳۹.</ref>. [[امام خمینی]] از ماهیت و [[فلسفه]] [[حکومت اسلامی]] که [[اجرای قانون]] و [[گسترش عدالت]] است. در تعیین صفات [[والی]] بهره می‌گیرد و بیان می‌کند [[حاکم]] باید دارای دو جهت علم ([[علم اجتهادی]]) به [[قانون]] و عدالت باشد؛ بنابراین [[ولیّ امر]] [[مسلمانان]] [[فقیه عادل]] است. ایشان از شرط سومی به نام کفایت ([[کاردانی]]) نیز نام می‌برد که به نظر ایشان داخل در مفهوم علم است<ref>امام خمینی، البیع، ج۲، ص۶۲۳ – ۶۲۴.</ref>. به گفته برخی از [[شاگردان]] ایشان شروط مورد اتفاق عبارت‌اند از عقل، [[اسلام]] [[ایمان]]، عدالت، [[فقاهت]]، قوّة ([[توانمندی]]) و [[حُسن ولایت]]، [[پاک‌زادی]] ([[طهارت مولد]])، [[مردبودن]] و [[اهل بخل]] و [[حرص]] و طمع‌نبودن<ref>منتظری، حسینعلی، دراسات فی ولایة الفقیه و فقه الدولة الإسلامیه، ج۱۰، ص۲۷۵ – ۳۶۹.</ref>.<ref>[[احمد مهدی‌زاده آری|مهدی‌زاده آری، احمد]]، [[ولایت فقیه - مهدی‌زاده آری (مقاله)| مقاله «ولایت فقیه»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۱۰ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۱۰]] ص۳۱۶.</ref>
با توجه به [[مسئولیت‌ها]] و [[وظایف حاکم اسلامی]] و جایگاهی که در آن قرار دارد، [[ولی فقیه]] باید از شرایط مناسب [[علمی]] و [[اخلاقی]] و [[مدیریتی]] برخوردار باشد. [[فقها]] از گذشته تاکنون و با توجه به نوع [[اختیارات فقیه]] به شرایط متعددی اشاره کرده‌اند که بسیاری از آنها [[مورد اتفاق]] است. به نظر [[ابن ادریس حلی]] کسی از طرف [[امام]]{{ع}} صلاحیت [[قضاوت]] و [[اجرای احکام]] [[قضایی]] را داراست که دارای [[علم]]، [[عقل]]، رای و [[درایت]]، تحصیل، [[بردباری]] زیاد، [[بصیرت]] به مواضع صدور [[فتوا]] و [[توانایی]] انجام آنها و [[عدالت]] باشد<ref>ابن ادریس حلی، محمد بن منصور، السرائر، ج۳، ص۵۳۷ ـ ۵۳۹.</ref>. [[امام خمینی]] از ماهیت و [[فلسفه]] [[حکومت اسلامی]] که [[اجرای قانون]] و [[گسترش عدالت]] است. در تعیین صفات [[والی]] بهره می‌گیرد و بیان می‌کند [[حاکم]] باید دارای دو جهت علم ([[علم اجتهادی]]) به [[قانون]] و عدالت باشد؛ بنابراین [[ولیّ امر]] [[مسلمانان]] [[فقیه عادل]] است. ایشان از شرط سومی به نام کفایت ([[کاردانی]]) نیز نام می‌برد که به نظر ایشان داخل در مفهوم علم است<ref>امام خمینی، البیع، ج۲، ص۶۲۳ – ۶۲۴.</ref>. به گفته برخی از [[شاگردان]] ایشان شروط مورد اتفاق عبارت‌اند از عقل، [[اسلام]] [[ایمان]]، عدالت، [[فقاهت]]، قوّة ([[توانمندی]]) و [[حُسن ولایت]]، [[پاک‌زادی]] ([[طهارت مولد]])، [[مردبودن]] و [[اهل بخل]] و [[حرص]] و طمع‌نبودن<ref>منتظری، حسینعلی، دراسات فی ولایة الفقیه و فقه الدولة الإسلامیه، ج۱۰، ص۲۷۵ – ۳۶۹.</ref>.<ref>[[احمد مهدی‌زاده آری|مهدی‌زاده آری، احمد]]، [[ولایت فقیه - مهدی‌زاده آری (مقاله)| مقاله «ولایت فقیه»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۱۰ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۱۰]] ص۳۱۶.</ref>


== علم به قوانین الهی ([[فقاهت]]) ==
== علم به قوانین الهی ([[فقاهت]]) ==
۲۲۷٬۳۸۰

ویرایش