جامعه اسلامی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

جامعه اسلامی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۶ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۵

۸٬۵۱۸ بایت حذف‌شده ، ‏۶ اوت ۲۰۲۳

←‏اهداف جامعه مطلوب از دیدگاه امام خمینی

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۷٬۳۶۲

ویرایش

@@ خط ۸۷: / خط ۸۷: @@
 ==== برقراری نظم و قانون ====
 یکی دیگر از اهداف مبانی [[جامعه مطلوب]]، برقراری نظم و قانون است در جامعه اسلامی باید [[قانون]] [[حاکم]] باشد و همه چیز بر اساس قانون [[اجرا]] شود؛ بین حاکم و مردم در [[اجرای قانون]] هیچ فرقی نباشد و قانون بدون هیچ کم و [[کاستی]] و مصلحت‌اندیشی‌های ظاهری در مورد همه [[اعمال]] شود. بنابراین حکومت اسلامی باید در یک [[جامعه دینی]]، قوانینی را وضع کند و ترتیباتی را پیگیری کند تا بتواند آن جامعه را اداره کند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در خطبه‌های نماز جمعه، ۱۱/۶/۱۳۶۷.</ref>.<ref>[[محسن مهاجرنیا|مهاجرنیا، محسن]]، [[جامعه اسلامی - مهاجرنیا (مقاله)|مقاله «جامعه اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]]، ص ۳۴۲.</ref>
-== [[اهداف]] [[جامعه مطلوب]] از دیدگاه امام خمینی ==
-تحقق جامعه مطلوب و فاضله در [[اندیشه]] حضرت امام، اگرچه [[هدف]] مهم و والایی است، اما هدف نهایی نبوده؛ بلکه هدفی میانی و مقدمه و وسیله‌ای است برای تأمین سعادت و پرورش انسان‌هایی که در جهت «[[خلیفة الله]]» شدن گام برمی‌دارند. هدف، [[پیروز]] بیرون آمدن از میدان نبردی است که [[خداوند]] پس از سوگندهای متوالی و با تأکید فراوان می‌فرماید: {{متن قرآن|قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا}}<ref>«بی‌گمان آنکه جان را پاکیزه داشت رستگار شد،» سوره شمس، آیه ۹.</ref>، {{متن قرآن|وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسَّاهَا}}<ref>«و آنکه آن را بیالود نومیدی یافت» سوره شمس، آیه ۱۰.</ref>. یعنی، تربیت [[انسان]] و هدایت او در [[سیر]] از عالم خاک تا [[ملکوت]] اعلی و تشکیل جامعه و ایجاد محیطی که تنها [[خدا]] در آن [[عبادت]] شود و [[انوار]] [[عبودیت]] و [[اخلاص]] و جلوه [[ایمان به غیب]]، ظلمت‌های علایق [[نفسانی]] و [[شهوات]] [[دنیایی]] را محو نماید و دیدگان [[بشر]] را بر پرتو [[جمال]] [[حق]] در پهنه هستی [[بینا]] سازد و [[توحید]] و ابعاد رفیع آن را در تمامی روابط و مناسبات انسانی [[حاکم]] گرداند<ref>امام خمینی، جهاد اکبر، پیش‌گفتار، ص۷.</ref>.
-به [[اعتقاد]] ایشان، هدف جامعه مطلوب و [[سعادتمند]]، ساختن انسان‌های سعادتمند است و تمام آنچه به نام [[آزادی]]، [[امنیت]]، [[قسط و عدل]]، تأسیس حکومت و نظایر آنکه به اسم اهداف جامعه مطلوب و فاضله از آنها یاد می‌شود، گرچه همه کمال به شمار می‌آیند؛ اما آنها جزو اوصاف و شرایط چنین جامعه‌ای هستند. به عبارت دیگر، جامعه‌ای مطلوب است که بهترین شرایط و محیط را برای کسب مقام خلیفة [[الهی]] فراهم نموده و بسترهای [[اجتماعی]] اعم از نهادها و سازمان‌های [[تربیت]] [[انسان‌ها]] و رسیدن آنها به [[سعادت حقیقی]]، که همان [[قرب به خداوند]] و مرآت و مظهر صفات او شدن است، را [[تدارک]] نماید<ref>امام خمینی، تفسیر سوره حمد، ص۷۱، ۱۷۱؛ صحیفه نور، ج۱۹، ص۲۸۵؛ ج۲۰، ص۴۰۹؛ ج۱۲، ص۴۲۵ - ۴۲۶؛ ج۱۱، ص۴۵۰؛ جوادی آملی، بنیان مرصوص امام خمینی، ص۳۳۴.</ref>.
-[[امام خمینی]] در سایه مبانی [[معرفتی]]، به تبیین [[سعادت]] فردی و اجتماعی پرداخته و با ارایه [[شناخت]] صحیحی از [[جهان]]، نقش و [[تکلیف]] انسان‌ها و [[جوامع]] نسبت به یکدیگر، نسبت به هستی و نیز نسبت به [[خالق هستی]] را بیان و راه [[حق]] و مسیر سعادت را ترسیم نموده است<ref>ر.ک: امام خمینی، تقریرات فلسفه، ج۳، فصول ۱ و ۲.</ref>. به [[اعتقاد]] ایشان، اگرچه حقیقتِ سعادت [[کمال مطلق]] و راحت مطلق<ref>امام خمینی، آداب الصلاة، ص۱۴۲.</ref> و [[لذت]] دریافتن<ref>امام خمینی، تقریرات فلسفه، ج۳، ص۴۴۹.</ref> است؛ ولی بسیاری از [[مردم]] [[انسان]] را در حد حیوانات تنزل داده و سعادت او را در [[راحتی]] [[جسم]] و دنیای مادی او خلاصه می‌کنند<ref>ر.ک: امام خمینی، الطلب و الاراده، ص۷۳-۷۵.</ref>؛ در حالی‌که بر پایه [[هستی‌شناسی]] و [[انسان‌شناسی]] الهی، [[سعادت انسان]] اولاً مربوط به [[روح]] اوست نه جسم او<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۷، ص۳۰۱-۳۰۲.</ref> و ثانیاً در این دنیای مادی خلاصه نمی‌شود<ref>امام خمینی، تقریرات فلسفه، ج۳، ص۴۵۳-۴۵۷.</ref>.
-در این دیدگاه، سعادت حقیقی انسان [[تقرب به خداوند]]<ref>جوادی آملی، تسنیم، ج۲۱، ص۵۹۷.</ref> و رسیدن به مقام خلیفة اللهی و مظهر و مرآت اسمای [[خداوند]] شدن است، که هرکس به [[میزان]] سعه وجودی و [[استعداد]] خویش باید تلاش نماید در آن سمت و جهت حرکت نموده و آینه تجلی‌گر حق و [[حقیقت]] باشد<ref>جوادی آملی، ادب فنای مهربان، ج۲، ص۱۰۸.</ref>.
-در [[اندیشه]] حضرت امام، گرچه [[هدف]] نهایی تأمین [[سعادت]] انسان‌هاست، اما چون [[زندگی]] [[انسان]] یک [[حیات]] جمعی است، خواه [[جامعه]] وجود جدایی از وجود افراد داشته باشد که عدّه‌ای بر آن‌اند یا آنکه جامعه وجود جدا و مستقلی نداشته، بلکه وجود آن همان حیثیت [[اجتماعی]] هر فردی باشد که همراه با حیثیّت فردی وی [[آفریده]] شده است، چنان‌که گروه دیگری بر این نظرند؛ در نتیجه [[صلاح]] و سعادت هر فردی را باید در سعادت و صلاحیت حیات جمعی جامعه جست‌وجو کرد؛ زیرا اگرچه ممکن است در جامعه [[آلوده]]، فردی به [[صفا]] زندگی کند یا آنکه در جامعه [[پاک]]، فردی به [[آلودگی]] [[مبتلا]] گردد، لکن با موارد نادر نمی‌توان [[حکم کلی]] و جامع را به دست آورد<ref>جوادی آملی، سرچشمه اندیشه، ج۴، ص۵۰۹.</ref>.
-در نگاه ایشان، تنها ملاک و معیار مطلوبیت جامعه «[[اسلام]]» است<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۴، ص۳۶۲.</ref>؛ زیرا اسلام برای همه امور [[قانون]] و برنامه دارد. برای [[تربیت]] و [[سعادت انسان]] از آن موقع که نطفه او منعقد می‌شود تا هنگام [[مرگ]] و حتی پس از مرگ و دنیای دیگر او قانون و [[آداب]] آورده، و هیچ موضوع حیاتی نیست که اسلام تکلیفی برای آن مقرر نداشته و حکمی درباره آن نداده باشد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۴، ص۳۱؛ ولایت فقیه، ص۲۸-۲۹.</ref>. بنابراین، جامعه‌ای که تنها [[قوانین الهی]] و [[دینی]] در در آن جریان داشته و مبنای تمام برنامه‌های [[اقتصادی]]، [[سیاسی]]، اجتماعی، [[فرهنگی]] و... ، در سطح فردی و اجتماعی، آموزه‌ها و [[قوانین اسلام]] باشد، جامعه‌ای کاملاً [[اسلامی]] و مطلوب است. چنین جامعه‌ای با اوصاف و ویژگی‌هایی همچون [[عقلانیت]]، [[عدالت]]، [[آزادی]]، [[امنیت]]، قانونمندی، و نظایر اینها زمینه مناسب و آرامی را برای [[رشد]] و حرکت [[انسان‌ها]] به سمت [[کمال حقیقی]] فراهم می‌نماید تا هرکس به اندازه توان و [[استعداد]] خویش به [[سعادت حقیقی]] نایل آمده و به مقصد نهایی که [[لقای الهی]] است برسد، و در پرتو لقای [[خداوند]] از سعادت [[جاودانه]] بهره‌مند گردد<ref>[[فاضل حسامی|حسامی، فاضل]]، [[جامعه اسلامی (مقاله)| مقاله «جامعه اسلامی»]]، [[منظومه فکری امام خمینی (کتاب)|منظومه فکری امام خمینی]]، ص۲۶۵.</ref>.
 == ویژگی‌های [[جامعه مطلوب]] ==