جامعه اسلامی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

نکته قابل توجه در اندیشه [[مقام معظم رهبری]] این است که، ایشان رابطه وثیقی بین مبانی اندیشه و ساخت [[جامعه]] قائل هستند که در ادامه در بخش مبانی بدان اشاره خواهد شد. همان طور که اشاره شد، در [[اندیشه]] [[حضرت آیت‌الله خامنه‌ای]] برای واژه [[جامعه مطلوب]] از اصطلاحاتی چون [[جامعه اسلامی]]، [[جامعه دینی]]، [[جامعه توحیدی]] و [[جامعه]] [[معنوی]] هم استفاده می‌شود و در تعریف جامعه معنوی و [[دینی]] معتقدند؛ جامعه معنوی، جامعه‌ای است که در آن، توجه به اصول و [[معارف دینی]] و متکی به [[اهداف الهی]] و [[هدف]] گیرنده [[آخرت]] از طریق [[دنیا]]، [[غرق]] نشدن و محدود نشدن در چهارچوب [[ظواهر]] مادی است<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در دیدار اعضای ستاد ارتحال حضرت امام، ۱۲/۳/۱۳۸۰.</ref>. و در تعریف جامعه توحیدی آن را جامعه‌ای می‌داند که در آن [[نبی]] ظهور می‌کند و می‌خواهد آن جامعه را، آن [[نظم]] را دگرگون کند و عوض کند و یک نظم بهتری برقرار بکند و [[نظام]] بهتری مستقر کند. به این نظم [[جاهلی]] به اصطلاح متشرعه و به تعبیر [[اسلام]]، نظم قبل از نبی، نظم جاهلی گفته می‌شود، و نظم [[نبوی]] را نظم [[توحیدی]] می‌گوییم<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات، ۳۱/۲/۱۳۶۳.</ref>. همه اصطلاحات فوق بیانگر جامعه‌ای است که در اندیشه دینی بر اساس مبانی ارزشی و [[اعتقادی]]، [[خداوند]] تحقق آن را از آرمان‌های [[دینداران]] قرار داده است. بنابراین، [[جامعه مطلوب اسلامی]] یعنی آن جامعه‌ای که در رأس آن جامعه، [[خدا]] [[حکومت]] می‌کند. [[قوانین]] آن جامعه، قوانین خدایی است، [[حدود الهی]] در آن جامعه جاری می‌شود، [[عزل و نصب]] را خدا می‌کند، در مخروط [[اجتماعی]] اگر جامعه را به شکل مخروط فرض و ترسیم کنیم همچنان که معمول و مرسوم عده‌ای از [[جامعه شناسان]] است در رأس مخروط خداست و [[پایین‌تر]] از خدا همه [[انسانیت]] و همه [[انسان‌ها]] هستند، [[تشکیلات]] را [[دین خدا]] به وجود می‌آورد، [[قانون]] [[صلح و جنگ]] را [[مقررات الهی]] ایجاد می‌کند، [[روابط اجتماعی]] را، [[اقتصاد]] را، حکومت را، [[حقوق]] را همه و همه را دین خدا تعیین می‌کند و دین خدا [[اجرا]] می‌کند و دین خدا دنبال این قانون می‌ایستد و این جامعه اسلامی است<ref>[[محسن مهاجرنیا|مهاجرنیا، محسن]]، [[جامعه اسلامی - مهاجرنیا (مقاله)|مقاله «جامعه اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]]، ص ۳۲۷.</ref>.

نگاه غایت‌انگارانه [[انسان]] با ریشه‌ای عمیق در [[فطرت]] کمال‌جویانه او، [[تاریخی]] به درازای [[حیات آدمی]] دارد. این خصیصه در دو عرصه خود را نشان داده و می‌دهد. در عرصه [[حیات]] فردی، او را به سوی خلیفة اللهی و تبدیل شدن به [[انسان کامل]] رهنمون شده و در عرصه حیات جمعی، به جامعه مطلوب و آرمانی فراخوانده و یا سوق داده است. طراحی جامعه مطلوب و تعیین شاخص‌ها و علائم آن، ریشه در [[جهان‌بینی]] و مبانی نظری طراحان آن داشته و دارد. درباره سخن از [[جامعه آرمانی]] و طراحی آن، مواضع متعددی در میان متفکران وجود دارد. بعضی آن را بی‌فایده و بعضی مفید دانسته‌اند. طراحی جامعه آرمانی و مطلوب، هر چند در بُعد [[ذهنی]] و نظری، کارکردهای متفاوتی را به دنبال داشته و دارد؛ در بُعد عملی و کاربردی نیز کاربردهای متفاوتی دارد. از جمله آنها می‌توان به معیار بودن آن برای اندازه‌گیری [[جامعه]] موجود با جامعه مطلوب و دوری و نزدیکی آنها نسبت به هم اشاره کرد. اندازه‌گیری‌ها و [[شناخت]] فاصله‌ها می‌تواند منبعی برای ایجاد انگیزه‌های لازم در حرکت به سوی جامعه مطلوب مؤثر باشد. الگوی جامعه ایده‌آل و مطلوب، راهنمای سیاست‌گذاری‌ها، [[راهبردهای کلان]] و برنامه‌ریزی‌ها بوده، به تبع طراحی اهداف، جهت و مسیر آنها را روشن می‌کند.