راسخ در علم در لغت: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
== معناشناسی == | == معناشناسی == | ||
[[راسخ در علم]]، کسی است که [[علم]] وی با [[ثبات]] و [[یقین]] همراه است<ref>ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج۵، ص ۲۰۸.</ref> و هیچگونه شبههای<ref>راغب، حسین بن محمد، مفردات، ص ۳۵۲.</ref> برای او رخ نمیدهد، زیرا حقایق و [[معارف الهی]] را با [[نور]] [[ایمان]] و [[شهود]] [[درک]] میکند<ref>مصطفوی، سید حسن، التحقیق، ج ۴، ص ۱۰۶ ـ ۱۰۷.</ref> | [[راسخ در علم]]، کسی است که [[علم]] وی با [[ثبات]] و [[یقین]] همراه است<ref>ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج۵، ص ۲۰۸.</ref> و هیچگونه شبههای<ref>راغب، حسین بن محمد، مفردات، ص ۳۵۲.</ref> برای او رخ نمیدهد، زیرا حقایق و [[معارف الهی]] را با [[نور]] [[ایمان]] و [[شهود]] [[درک]] میکند<ref>مصطفوی، سید حسن، التحقیق، ج ۴، ص ۱۰۶ ـ ۱۰۷.</ref>. | ||
[[راسخ در علم]] کسی است که به [[علم]] و [[دانش]] آراسته شده و شبههای بر او عارض نمیشود. پس [[راسخان در علم]] کسانی هستند که در [[آیه]] دیگر چنین معرفی شدهاند که به [[خدا]] و رسولش [[ایمان]] آورده و سپس [[شک]] و ریب دچار نشدهاند<ref>راغب، حسین بن محمد، مفردات، ص۲۰۰.</ref> | [[راسخ در علم]] کسی است که به [[علم]] و [[دانش]] آراسته شده و شبههای بر او عارض نمیشود. پس [[راسخان در علم]] کسانی هستند که در [[آیه]] دیگر چنین معرفی شدهاند که به [[خدا]] و رسولش [[ایمان]] آورده و سپس [[شک]] و ریب دچار نشدهاند<ref>راغب، حسین بن محمد، مفردات، ص۲۰۰.</ref>. | ||
این واژه حاوی دو وجه ایجابی و سلبی است. وجه ایجابی آن، حاکی از نفوذ و تعمیق [[راسخون]] در [[حریم]] [[دانش]] و موصوف شدن به [[علم]] و [[شناخت]] عمیق است، اما وجه سلبی آن، حاکی از استقرار و [[ثبات]] و [[پایبندی]] به [[حریم]] [[علم]] و عدم [[تعدی]] از حد و مرز علمی است. بر اساس وجه اخیر، ویژگی [[راسخون در علم]]، آن است که از پا نهادن در [[شبهات]] و امور مشتبه و عرصههای غیر قابل پیمودن [[پرهیز]] کرده و در واقع، حد و [[ادب]] [[علم]] و تحقیق را نگاه داشته و بدان پایبند هستند<ref>ر. ک: [[محمد اسعدی|اسعدی، محمد]]، [[معناشناسی راسخان در علم با تأکید بر کاربرد روایی (مقاله)|معناشناسی راسخان در علم با تأکید بر کاربرد روایی]]، فصلنامه علوم حدیث، ش ۵۳</ref>. | این واژه حاوی دو وجه ایجابی و سلبی است. وجه ایجابی آن، حاکی از نفوذ و تعمیق [[راسخون]] در [[حریم]] [[دانش]] و موصوف شدن به [[علم]] و [[شناخت]] عمیق است، اما وجه سلبی آن، حاکی از استقرار و [[ثبات]] و [[پایبندی]] به [[حریم]] [[علم]] و عدم [[تعدی]] از حد و مرز علمی است. بر اساس وجه اخیر، ویژگی [[راسخون در علم]]، آن است که از پا نهادن در [[شبهات]] و امور مشتبه و عرصههای غیر قابل پیمودن [[پرهیز]] کرده و در واقع، حد و [[ادب]] [[علم]] و تحقیق را نگاه داشته و بدان پایبند هستند<ref>ر.ک: [[محمد اسعدی|اسعدی، محمد]]، [[معناشناسی راسخان در علم با تأکید بر کاربرد روایی (مقاله)|معناشناسی راسخان در علم با تأکید بر کاربرد روایی]]، فصلنامه علوم حدیث، ش ۵۳</ref>. | ||
== رابطه معنایی راسخون و ثابت == | == رابطه معنایی راسخون و ثابت == | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
با این تعریف میتوان گفت «[[راسخین در علم]]» کسانی هستند که آن چنان مستقر و عمیق در [[علم]] گردیدهاند که کمترین تردید و شبههای در مسائل [[علمی]] برای آنها وجود ندارد. از آنجا که علم امری معقول است، رسوخ در آن به معنای حضور [[عینی]] یا [[شهود]] [[عقلی]] معلوم نزد عالم است؛ به گونهای که عالم در مرتبه [[عینالیقین]] یا [[حقالیقین]] قرارگرفته و محیط بر معلوم و [[آگاه]] بر آن باشد<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۴، ص۱۱۹.</ref>. | با این تعریف میتوان گفت «[[راسخین در علم]]» کسانی هستند که آن چنان مستقر و عمیق در [[علم]] گردیدهاند که کمترین تردید و شبههای در مسائل [[علمی]] برای آنها وجود ندارد. از آنجا که علم امری معقول است، رسوخ در آن به معنای حضور [[عینی]] یا [[شهود]] [[عقلی]] معلوم نزد عالم است؛ به گونهای که عالم در مرتبه [[عینالیقین]] یا [[حقالیقین]] قرارگرفته و محیط بر معلوم و [[آگاه]] بر آن باشد<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۴، ص۱۱۹.</ref>. | ||
بنابر قاعده [[اتحاد]] علم و عالم و معلوم، خصوصاً در مرتبه [[ملکات]] علمی ([[علمالیقین]] و عینالیقین)، [[اعتقاد]] راسخین در علم به [[قرآن]] و سایر [[معارف الهی]]، در مرتبه شهود کامل است و نه مانند [[آگاهی]] علمی که در [[علوم]] تحصیلی برای [[علمای دینی]] حاصل میشود. [[راسخین]] درعلم، [[قرآن ناطق]] و جلوه قرآنند و [[ایمان]] آنان عین [[یقین]] به [[حق]]، ماورای [[غیب]]، [[عالم امر]]، [[آخرت]] و سایر اموری است که برای دیگران بعد از [[مرگ]] منکشف میگردد، چنانکه [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمود: {{متن حدیث| لَوْ كُشِفَ الْغِطَاءُ مَا ازْدَدْتُ يَقِيناً}}<ref>بحارالأنوار، ج۲۶، ص۱۳۴.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، | بنابر قاعده [[اتحاد]] علم و عالم و معلوم، خصوصاً در مرتبه [[ملکات]] علمی ([[علمالیقین]] و عینالیقین)، [[اعتقاد]] راسخین در علم به [[قرآن]] و سایر [[معارف الهی]]، در مرتبه شهود کامل است و نه مانند [[آگاهی]] علمی که در [[علوم]] تحصیلی برای [[علمای دینی]] حاصل میشود. [[راسخین]] درعلم، [[قرآن ناطق]] و جلوه قرآنند و [[ایمان]] آنان عین [[یقین]] به [[حق]]، ماورای [[غیب]]، [[عالم امر]]، [[آخرت]] و سایر اموری است که برای دیگران بعد از [[مرگ]] منکشف میگردد، چنانکه [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمود: {{متن حدیث| لَوْ كُشِفَ الْغِطَاءُ مَا ازْدَدْتُ يَقِيناً}}<ref>بحارالأنوار، ج۲۶، ص۱۳۴.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵]]، ص ۲۴۵.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۳: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده: | [[رده:راسخان در علم]] | ||