بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
[[عصمت]] در لغت به معنای [[حفظ]] و نگهداری و مانع شدن آمده است. این واژه در اصطلاح [[متکلمان]] گاه به معنای [[توفیق]] و لطفی از جانب [[خدای متعال]] برای حجتهای او و گاه به معنای ملکهای تعریف شده که با وجود آن، از صاحبش [[گناهان]] صادر نمیشود. اما اینکه منشأ عصمت چیست و چه عاملی موجب شده تا این ملکه نفسانی برای [[معصومین]] حاصل شود و آنها از [[ارتکاب گناهان]] و حتی [[خطا]] و | [[عصمت]] در لغت به معنای [[حفظ]] و نگهداری و مانع شدن آمده است. این واژه در اصطلاح [[متکلمان]] گاه به معنای [[توفیق]] و لطفی از جانب [[خدای متعال]] برای حجتهای او و گاه به معنای ملکهای تعریف شده که با وجود آن، از صاحبش [[گناهان]] صادر نمیشود. اما اینکه منشأ عصمت چیست و چه عاملی موجب شده تا این ملکه نفسانی برای [[معصومین]] حاصل شود و آنها از [[ارتکاب گناهان]] و حتی [[خطا]] و نسیان، مصون بمانند؟ یا به عبارت دیگر چه عامل یا عواملی موجب میشود تا [[معصومان]] در مقام [[عمل]] به [[اختیار]] خود آلودگیها را ترک کنند و از خطا و نسیان نیز در [[امان]] باشند؟ دیدگاههای مختلفی از سوی متکلمان [[اسلامی]] مطرح شده است. [[علم خاص]]، [[علم]] و [[اراده]]، [[روح القدس]]، تمامیت [[عقل]]، اراده و [[انتخاب]]، مجموع علل و عوامل طبیعی، [[انسانی]] و الوهی و... از جمله این دیدگاههاست. | ||
== معناشناسی [[عصمت]] == | == معناشناسی [[عصمت]] == | ||
| خط ۶۵: | خط ۶۵: | ||
لکن به نظر میرسد آنچه [[خداوند]] بر شخص معصوم عنایت میکند فراتر از علم و لو [[علم خاص]] است، علم تنها مانند آئینه، [[شأن]] ارائه و کاشفیت دارد. اما اینکه آن اعطای الهی چیست که موجب عصمت میشود، میتواند ملکه [[وحی]] و تهدیدهای [[الهی]] باشد که در نظریه پیشین اشاره شد<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی| قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[کاوشی در ماهیت و قلمرو عصمت (مقاله)| کاوشی در ماهیت و قلمرو عصمت]]، مجله پگاه حوزه، مرداد ماه ۱۳۸۳ ش۱۳۹.</ref>. | لکن به نظر میرسد آنچه [[خداوند]] بر شخص معصوم عنایت میکند فراتر از علم و لو [[علم خاص]] است، علم تنها مانند آئینه، [[شأن]] ارائه و کاشفیت دارد. اما اینکه آن اعطای الهی چیست که موجب عصمت میشود، میتواند ملکه [[وحی]] و تهدیدهای [[الهی]] باشد که در نظریه پیشین اشاره شد<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی| قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[کاوشی در ماهیت و قلمرو عصمت (مقاله)| کاوشی در ماهیت و قلمرو عصمت]]، مجله پگاه حوزه، مرداد ماه ۱۳۸۳ ش۱۳۹.</ref>. | ||
=== رحمت رحیمی === | |||
برخی معتقدند از منظر قرآن، رحمت رحیمی، از جمله اسباب عصمت معصومین است. این رحمت، فراتر از رحمت رحمانی است و تنها به شماری از افراد از جمله [[مؤمنان]] تعلق میگیرد، در حالی که همه موجودات هستی از رحمت رحمانی برخوردار هستند. از نظر قرآن، [[رحمت]] خاص رحیمی موجب میشود تا شخصی دارای عصمت شود<ref>سوره یوسف، آیه ۵۳؛ سوره نساء، آیه ۱۱۳.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[نسبت جبر و عصمت از نظر قرآن (مقاله)|نسبت جبر و عصمت از نظر قرآن]].</ref> | |||
=== تفضل الهی === | |||
فضل به دو دسته ذاتی و پاداشی اکتسابی تقسیم میشود. برخی از فضلهای [[الهی]] برای [[مسئولیتها]] و مأموریتهای خاص به افراد داده میشود<ref>سوره اسراء، آیه ۲۱.</ref>؛ چنان که تفضل مرد بر [[زن]] برای قوامیت و مدیریت خانه و [[انفاق]] است<ref>سوره نساء، آیه ۳۴.</ref>؛ همچنین خدا [[انسان]] را بر بسیاری از موجودات فضیلت بخشیده تا در جایگاه [[خلافت]] قرار گیرد<ref>سوره اسراء، آیه ۷۰؛ سوره بقره، آیات ۳۰ تا ۳۴.</ref>؛ همچنین تفضل [[پیامبران]] بر دیگر افراد [[بشر]] برای مأموریت رسالت و [[پیامبری]] است<ref>سوره انعام، آیه ۸۶؛ نمل، آیه ۱۵.</ref>. البته این تفضل حتی در میان [[پیامبران خدا]] نیز یک سطح و مرتبه نیست؛ زیرا مأموریتهای آنان با هم در برخی از امور و مسائل فرق دارد<ref>سوره بقره، آیه ۲۵۳؛ سوره اسراء، آیه ۵۵.</ref>. از نظر [[قرآن]]، مأموریت خاص برای این دسته از نوع [[بشر]] به عنوان [[انبیاء]] یا [[رسولان]] موجب شده تا برای آنان [[عصمت]] خاص قرار داده شود تا به مأموریت خویش بپردازند<ref>سوره نساء، آیه ۱۱۳.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[نسبت جبر و عصمت از نظر قرآن (مقاله)|نسبت جبر و عصمت از نظر قرآن]].</ref> | |||
=== [[ربوبیت الهی]] === | |||
از نظر قرآن، مقام [[ربوبیت خدا]] موجب میشود تا [[خدا]] برای تحقق [[اهداف]] حکیمانه، به پرورش بپردازد و در مقام ربوبیت اقداماتی در همه ابعاد انجام دهد که از جمله آن ایجاد عصمت برای برخی از بشر است<ref>سوره یوسف، آیات ۲۱ تا ۲۴.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[نسبت جبر و عصمت از نظر قرآن (مقاله)|نسبت جبر و عصمت از نظر قرآن]].</ref> | |||
=== [[اراده الهی]] === | |||
از نظر [[آموزههای وحیانی قرآن]]، اراده الهی به این تعلق گرفته تا عصمت برای گروهی، از جمله [[امام]] [[معصوم]]{{ع}} قرار داده شود<ref>سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref>. البته باید توجه داشت که اراده الهی تابع [[مشیت الهی]] و آن نیز تابع [[حکمت الهی]] است؛ حکمت الهی همان اهداف غایی است که برای هر مخلوقی قرار داده شده است. هدف غایی برای [[انسان]] [[عبودیت]] ارادی و اختیاری است که بدان متالّه و خدایی شده در مقام مظهریت در [[ربوبیت]] به [[خلافت]] میپردازد<ref>سوره ذاریات، آیه ۵۶؛ سوره بقره، آیات ۳۰ و ۳۱ و ۱۳۸؛ سوره آل عمران، آیه ۷۹.</ref>. به هر حال، [[اراده]] مبتنی بر [[مشیت]] [[حکیمانه]] [[الهی]] است که عصمت را برای [[معصومان]] از [[امامان]] ثابت گردانیده است<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[نسبت جبر و عصمت از نظر قرآن (مقاله)|نسبت جبر و عصمت از نظر قرآن]].</ref>. | |||
=== مجموع علل طبیعی، [[انسانی]] و [[الهی]] === | === مجموع علل طبیعی، [[انسانی]] و [[الهی]] === | ||
| خط ۱۰۱: | خط ۱۱۳: | ||
# [[پرونده:1379703.jpg|22px]] [[جعفر انواری|انواری، جعفر]]، [[نور عصمت بر سیمای نبوت (کتاب)|'''نور عصمت بر سیمای نبوت''']] | # [[پرونده:1379703.jpg|22px]] [[جعفر انواری|انواری، جعفر]]، [[نور عصمت بر سیمای نبوت (کتاب)|'''نور عصمت بر سیمای نبوت''']] | ||
# [[پرونده:1379670.jpg|22px]] [[ابراهیم صفرزاده|صفرزاده، ابراهیم]]، [[عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی (کتاب)|'''عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی''']] | # [[پرونده:1379670.jpg|22px]] [[ابراهیم صفرزاده|صفرزاده، ابراهیم]]، [[عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی (کتاب)|'''عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی''']] | ||
# [[پرونده:11790.jpg|22px]] [[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[نسبت جبر و عصمت از نظر قرآن (مقاله)|'''نسبت جبر و عصمت از نظر قرآن''']] | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||