عصمت اکتسابی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۲۹: خط ۲۹:


== آثار [[عصمت اکتسابی]] ==
== آثار [[عصمت اکتسابی]] ==
از نظر [[آموزه‌های وحیانی قرآن]]، همان‌گونه که عصمت ذاتی [[معصومان]]{{ع}} دارای آثاری است، همان آثار هر چند در سطح پایین تری برای کسانی است که به عصمت اکتسابی دست یافته‌اند و [[خدا]] به آنان [[تفضل]] خاص نموده است. برخی از مهم‌ترین آثار این [[تفضل الهی]] و عصمت اکتسابی عبارت‌اند از:
از نظر [[آموزه‌های وحیانی قرآن]]، همان‌گونه که عصمت ذاتی [[معصومان]]{{ع}} دارای آثاری است، همان آثار هر چند در سطح پایین تری برای کسانی است که به عصمت اکتسابی دست یافته‌اند و [[خدا]] به آنان تفضل خاص نموده است. برخی از مهم‌ترین آثار این تفضل الهی و عصمت اکتسابی عبارت‌اند از:
#'''اجتناب از قصد [[گناه]]''': از نظر آموزه‌های وحیانی قرآن، کسی که به عصمت دست یابد، نه تنها گناه نمی‌کند و عصمت او مانع از [[ارتکاب گناه]] می‌‌شود، بلکه حتی در [[دل]] قصد گناه و [[همت]] بدان نخواهد داشت و هیچ گرایشی به آن نخواهد داشت<ref>سوره یوسف، آیه ۲۴؛ نورالثقلین، ج ۲، ص۴۱۹، حدیث ۴۲.</ref>.
#'''اجتناب از قصد [[گناه]]''': از نظر آموزه‌های وحیانی قرآن، کسی که به عصمت دست یابد، نه تنها گناه نمی‌کند و عصمت او مانع از [[ارتکاب گناه]] می‌‌شود، بلکه حتی در [[دل]] قصد گناه و [[همت]] بدان نخواهد داشت و هیچ گرایشی به آن نخواهد داشت: {{متن قرآن|وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِۦ وَهَمَّ بِهَا لَوْلَآ أَن رَّءَا بُرْهَـٰنَ رَبِّهِۦ كَذَٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ ٱلسُّوٓءَ وَٱلْفَحْشَآءَ إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُخْلَصِينَ}}<ref>«و بی‌گمان آن زن آهنگ وی کرد و وی نیز اگر برهان پروردگار خویش را نمی‌دید آهنگ او می‌کرد  بدین گونه (بر آن بودیم) تا از او زشتی و پلیدکاری را بگردانیم که او از بندگان ناب ما بود» سوره یوسف، آیه ۲۴.</ref>.<ref>نورالثقلین، ج ۲، ص۴۱۹، حدیث ۴۲.</ref>
#'''[[امامت]]''': از دیگر آثار عصمت امامت است؛ البته امامت خاص همان امامت [[معصوم]]{{ع}} ویژه کسانی است که [[خدا]] آنان را برای امامت از آغاز برگزیده است<ref>سوره بقره، آیه ۱۲۴.</ref>، اما امامت عام برای [[متقین]] برای این دسته از افرادی که از [[عصمت اکتسابی]] بهره‌مند هستند، [[اثبات]] می‌‌شود<ref>سوره فرقان، آیه ۷۴.</ref>.
#'''[[امامت]]''': از دیگر آثار عصمت امامت است؛ البته امامت خاص همان امامت [[معصوم]]{{ع}} ویژه کسانی است که [[خدا]] آنان را برای امامت از آغاز برگزیده است: {{متن قرآن|وَإِذِ ٱبْتَلَىٰٓ إِبْرَٰهِـۧمَ رَبُّهُۥ بِكَلِمَـٰتٍۢ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّى جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًۭا قَالَ وَمِن ذُرِّيَّتِى قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِى ٱلظَّـٰلِمِينَ}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که پروردگار ابراهیم، او را با کلماتی آزمود و او آنها را به انجام رسانید؛ فرمود: من تو را پیشوای مردم می‌گمارم. (ابراهیم) گفت: و از فرزندانم (چه کس را)؟ فرمود: پیمان من به ستمکاران نمی‌رسد» سوره بقره، آیه ۱۲۴.</ref>، اما امامت عام برای [[متقین]] برای این دسته از افرادی که از [[عصمت اکتسابی]] بهره‌مند هستند، [[اثبات]] می‌‌شود: {{متن قرآن|وَٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَٰجِنَا وَذُرِّيَّـٰتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍۢ وَٱجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا}}<ref>«و آنان که می‌گویند: پروردگارا! به ما از همسران و فرزندانمان روشنی دیدگان ببخش و ما را پیشوای پرهیزگاران کن» سوره فرقان، آیه ۷۴.</ref>.
#'''[[نبوت]]''': همان‌گونه که نبوت خاص [[تشریعی]] برای [[پیامبران]] که دارای عصمت ذاتی هستند، نبوت عام برای کسانی است که از [[عصمت اکتسابی]] برخوردار هستند. در میان آشنایان و دوستانی کسانی را می‌‌شناسم که از [[نبوت]] عام برخوردار هستند و به [[علم غیب]] دسترسی دارند. آنان همان‌گونه که [[زندگی]] خویش را می‌‌بینند و [[بصیرت]] کامل دارند، نسبت به زندگی هر کسی که بخواهند [[علم]] می‌‌یابند و از مصادیق {{متن حدیث|اذا شاءوا علموا علموا}}؛ اگر بخواهند بداند می‌‌دانند» هستند. آنان همان‌گونه که [[عالم برزخ]] افراد می‌‌بینند، نسبت به [[آخرت]] و [[بهشتی]] و دوزخی بودن آنان [[آگاه]] بوده و از علم غیب به [[رضایت الهی]] [[آگاهی]] دارند<ref>سوره جن، آیات ۲۶ تا ۲۸؛ المیزان، ج ۲۰، ص۵۷.</ref>.
#'''[[نبوت]]''': همان‌گونه که نبوت خاص [[تشریعی]] برای [[پیامبران]] که دارای عصمت ذاتی هستند، نبوت عام برای کسانی است که از [[عصمت اکتسابی]] برخوردار هستند. در میان آشنایان و دوستانی کسانی را می‌‌شناسم که از [[نبوت]] عام برخوردار هستند و به [[علم غیب]] دسترسی دارند. آنان همان‌گونه که [[زندگی]] خویش را می‌‌بینند و [[بصیرت]] کامل دارند، نسبت به زندگی هر کسی که بخواهند [[علم]] می‌‌یابند و از مصادیق {{متن حدیث|اذا شاءوا علموا علموا}}؛ اگر بخواهند بداند می‌‌دانند» هستند. آنان همان‌گونه که [[عالم برزخ]] افراد می‌‌بینند، نسبت به [[آخرت]] و بهشتی و دوزخی بودن آنان [[آگاه]] بوده و از علم غیب به [[رضایت الهی]] [[آگاهی]] دارند: {{متن قرآن|عَـٰلِمُ ٱلْغَيْبِ فَلَا يُظْهِرُ عَلَىٰ غَيْبِهِۦٓ أَحَدًا إِلَّا مَنِ ٱرْتَضَىٰ مِن رَّسُولٍۢ فَإِنَّهُۥ يَسْلُكُ مِنۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِۦ رَصَدًۭا لِّيَعْلَمَ أَن قَدْ أَبْلَغُوا۟ رِسَـٰلَـٰتِ رَبِّهِمْ وَأَحَاطَ بِمَا لَدَيْهِمْ وَأَحْصَىٰ كُلَّ شَىْءٍ عَدَدًۢا}}<ref>«او دانای نهان است پس هیچ کس را بر نهان خویش آگاه نمی‌کند. جز فرستاده‌ای را که بپسندد که پیش رو و پشت سرش، نگهبانانی می‌گمارد. تا معلوم دارد که رسالت‌های پروردگارشان را رسانده‌اند؛ و (خداوند) آنچه را نزد آنهاست، از همه سو فرا می‌گیرد و شمار هر چیز را دارد» سوره جن، آیه ۲۶ ـ ۲۸.</ref>.<ref>المیزان، ج ۲۰، ص۵۷.</ref>
#'''مصونیت''': از نظر [[قرآن]]، آنان از خیلی امور مصونیت دارند که دیگران ندارند، از جمله می‌‌توان به مصونیت از تصرفات ابلیسی در [[فکر]] و [[اندیشه]] و [[کلام]] و [[رفتار]] است. از همین روست که صادق در [[قول و فعل]] هستند و [[خطا]] و گناهی را مرتکب نمی‌شوند<ref>سوره حج، آیه ۵۲.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[راه‌های کسب عصمت و صیانت از آن (مقاله)|راه‌های کسب عصمت و صیانت از آن]].</ref>
#'''مصونیت''': از نظر [[قرآن]]، آنان از خیلی امور مصونیت دارند که دیگران ندارند، از جمله می‌‌توان به مصونیت از تصرفات ابلیسی در [[فکر]] و [[اندیشه]] و [[کلام]] و [[رفتار]] است. از همین روست که صادق در قول و فعل هستند و [[خطا]] و گناهی را مرتکب نمی‌شوند: {{متن قرآن|وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍۢ وَلَا نَبِىٍّ إِلَّآ إِذَا تَمَنَّىٰٓ أَلْقَى ٱلشَّيْطَـٰنُ فِىٓ أُمْنِيَّتِهِۦ فَيَنسَخُ ٱللَّهُ مَا يُلْقِى ٱلشَّيْطَـٰنُ ثُمَّ يُحْكِمُ ٱللَّهُ ءَايَـٰتِهِۦ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌۭ}}<ref>«و ما پیش از تو هیچ فرستاده و هیچ پیامبری نفرستادیم مگر اینکه چون آرزو می‌کرد (که دعوتش فراگیر شود) شیطان در آرزوی وی (با وسوسه افکندن در دل مردم خلل) می‌افکند آنگاه خداوند آنچه را که شیطان می‌افکند، از میان برمی‌دارد سپس آیات خود را استوار می‌گرداند و خداوند دانایی فرزانه است» سوره حج، آیه ۵۲.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[راه‌های کسب عصمت و صیانت از آن (مقاله)|راه‌های کسب عصمت و صیانت از آن]].</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۱۳۴٬۰۱۱

ویرایش