طیبات: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - '، -' به ' -') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[طیبات در قرآن]] | پرسش مرتبط = }} | |||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[طیبات در قرآن | |||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
منظور آن دسته از آیاتی است که [[فلسفه نبوت]] را در [[حیات]] [[معنوی]] بیان میکند و مرزبندی برای بهرهگیری از نعمات و [[لذتها]] مانند خوردن، [[آشامیدن]] و منزل گزیدن و مانند آن معین میکند و افزون بر اینکه جهت [[معنوی]] به [[زندگی]] میدهد، معیار هم [[تعیین]] میکند و آن استفاده از طیبات است. طرح طیب در [[رسالت]] [[نبی]]، نوعی [[جهانبینی دینی]] و [[معنوی]]، حتی شیوه بیان است. “طیب” در لغت به معنای [[پاک]]، نظیف و [[طاهر]] معقول است که به تعبیری از آن متناسب به آنچه در [[دنیا]] و [[طبیعت]] وجود دارد، استفاده شود، مانند [[شهر]] [[پاک]]، هوای [[پاک]]، محیط [[پاک]]، [[جامعه]] [[پاک]] و [[رزق]] [[پاک]] و غذای [[پاک]]، [[سخن]] [[پاک]]، [[سلام]] [[پاک]]، [[همسران]] [[پاک]]، و [[فرزندان]] [[پاک]] و طیب. به همین [[دلیل]] در معیار کلی میفرماید: {{متن قرآن|وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ}}<ref>«و چیزهای پاکیزه را بر آنان حلال» سوره اعراف، آیه ۱۵۷.</ref>. اما در برخی [[آیات]] مصادیق و موارد آن را [[تعیین]] میکند. اما مهم این است کسی که به [[تعالیم دین]] [[حنیف]] عمل میکند، برخوردار از [[حیات]] طیب میشود. | منظور آن دسته از آیاتی است که [[فلسفه نبوت]] را در [[حیات]] [[معنوی]] بیان میکند و مرزبندی برای بهرهگیری از نعمات و [[لذتها]] مانند خوردن، [[آشامیدن]] و منزل گزیدن و مانند آن معین میکند و افزون بر اینکه جهت [[معنوی]] به [[زندگی]] میدهد، معیار هم [[تعیین]] میکند و آن استفاده از طیبات است. طرح طیب در [[رسالت]] [[نبی]]، نوعی [[جهانبینی دینی]] و [[معنوی]]، حتی شیوه بیان است. “طیب” در لغت به معنای [[پاک]]، نظیف و [[طاهر]] معقول است که به تعبیری از آن متناسب به آنچه در [[دنیا]] و [[طبیعت]] وجود دارد، استفاده شود، مانند [[شهر]] [[پاک]]، هوای [[پاک]]، محیط [[پاک]]، [[جامعه]] [[پاک]] و [[رزق]] [[پاک]] و غذای [[پاک]]، [[سخن]] [[پاک]]، [[سلام]] [[پاک]]، [[همسران]] [[پاک]]، و [[فرزندان]] [[پاک]] و طیب. به همین [[دلیل]] در معیار کلی میفرماید: {{متن قرآن|وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ}}<ref>«و چیزهای پاکیزه را بر آنان حلال» سوره اعراف، آیه ۱۵۷.</ref>. اما در برخی [[آیات]] مصادیق و موارد آن را [[تعیین]] میکند. اما مهم این است کسی که به [[تعالیم دین]] [[حنیف]] عمل میکند، برخوردار از [[حیات]] طیب میشود. | ||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
# [[دستور خداوند]] به [[مسلمین]] از آنچه به [[غنیمت]] گرفتهاید - در [[جنگ]] -[[حلال]] و [[پاکیزه]] بخورید و بهره گیرید {{متن قرآن|فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلَالًا طَيِّبًا}} این جمله ممکن است معنی وسیعی داشته باشد، و علاوه بر موضوع “فداء” سایر [[غنایم]] را نیز شامل شود. سپس به آنها [[دستور]] میدهد که “تقوی را پیشه کنید و از [[مخالفت]] [[فرمان خدا]] بپرهیزید {{متن قرآن|وَاتَّقُوا اللَّهَ}} اشاره به اینکه [[مباح]] بودن اینگونه [[غنائم]] نباید سبب شود که [[هدف]] مجاهدین در میدان [[جهاد]] جمع [[غنیمت]] و یا گرفتن [[اسیر]] به خاطر “فداء” باشد. و اگر در گذشته چنین نیات [[زشتی]] در [[دل]] داشتند، بیرون کنند، و نسبت به گذشته [[وعده]] [[عفو]] و [[آمرزش]] میدهد و میگوید: “خداوند [[غفور]] و [[رحیم]] است” {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>تفسیر نمونه، ج۷، ص۲۴۹.</ref>. | # [[دستور خداوند]] به [[مسلمین]] از آنچه به [[غنیمت]] گرفتهاید - در [[جنگ]] -[[حلال]] و [[پاکیزه]] بخورید و بهره گیرید {{متن قرآن|فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلَالًا طَيِّبًا}} این جمله ممکن است معنی وسیعی داشته باشد، و علاوه بر موضوع “فداء” سایر [[غنایم]] را نیز شامل شود. سپس به آنها [[دستور]] میدهد که “تقوی را پیشه کنید و از [[مخالفت]] [[فرمان خدا]] بپرهیزید {{متن قرآن|وَاتَّقُوا اللَّهَ}} اشاره به اینکه [[مباح]] بودن اینگونه [[غنائم]] نباید سبب شود که [[هدف]] مجاهدین در میدان [[جهاد]] جمع [[غنیمت]] و یا گرفتن [[اسیر]] به خاطر “فداء” باشد. و اگر در گذشته چنین نیات [[زشتی]] در [[دل]] داشتند، بیرون کنند، و نسبت به گذشته [[وعده]] [[عفو]] و [[آمرزش]] میدهد و میگوید: “خداوند [[غفور]] و [[رحیم]] است” {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>تفسیر نمونه، ج۷، ص۲۴۹.</ref>. | ||
# [[خداوند]] خطاب به موءمنین میفرماید: از آنچه [[خدا]] روزیتان کرده بخورید در حالی که [[حلال]] و طیب باشد، {{متن قرآن|فَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلَالًا طَيِّبًا...}} یعنی شما [[ممنوع]] از آن نیستید، بدون دلواپسی بخورید ولی [[شکر]] [[خدا]] را به جای آورید، {{متن قرآن|... وَاشْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ}} اگر او را میپرستید. {{متن قرآن|...إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ...}} [[اسلام]] برای [[غذا]] دو شرط اساسی قرار داده است. الف) شرط [[حقوقی]]؛ یعنی [[حلال]] باشد و از [[طریق صحیح]] به دست آمده باشد و غصبی - [[مال]] [[مردم]] - نباشد. ب) شرط بهداشتی؛ یعنی [[پاک]] و [[پاکیزه]] باشد تا موافق طبع [[انسان]] قرار گیرد و سبب [[بیماری جسمی]] و [[روحی]] او نگردد. و [[سپاس]] [[نعمتهای خدا]] گاهی به زبانی و با گفتن کلماتی همچون “شکرا لله” است و گاهی عملی است، یعنی استفاده کردن از [[نعمتها]] درجهت [[زندگی]] برای کمال با [[میانهروی]] و [[تعادل]] و دوری از [[اسراف]] و چون [[عبادت]] انواعی دارد که یکی از آنها این است [[انسان]] به [[یاد خدا]] باشید و در [[نعمتها]] [[سپاس]] او را به زبان بیاورد و با [[احساس]] [[وجدان]] خود را [[در محضر خدا]] بداند. [[نعمتها]] را کاربردی کردن در جهت نفع [[مردم]] و استفاده کردن بهینه از آن [[شکر نعمت]] است خود یک نوع [[عبادت]] {{متن قرآن|...إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ...}}<ref>«اگر تنها او را میپرستید» سوره بقره، آیه ۱۷۲.</ref> همانگونه که [[کفر به خدا]] [[کفران]] [[نعمتها]] است در زبان و عمل<ref>من وحی القرآن ج۱۳، ص۳۱۳.</ref>. | # [[خداوند]] خطاب به موءمنین میفرماید: از آنچه [[خدا]] روزیتان کرده بخورید در حالی که [[حلال]] و طیب باشد، {{متن قرآن|فَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلَالًا طَيِّبًا...}} یعنی شما [[ممنوع]] از آن نیستید، بدون دلواپسی بخورید ولی [[شکر]] [[خدا]] را به جای آورید، {{متن قرآن|... وَاشْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ}} اگر او را میپرستید. {{متن قرآن|...إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ...}} [[اسلام]] برای [[غذا]] دو شرط اساسی قرار داده است. الف) شرط [[حقوقی]]؛ یعنی [[حلال]] باشد و از [[طریق صحیح]] به دست آمده باشد و غصبی - [[مال]] [[مردم]] - نباشد. ب) شرط بهداشتی؛ یعنی [[پاک]] و [[پاکیزه]] باشد تا موافق طبع [[انسان]] قرار گیرد و سبب [[بیماری جسمی]] و [[روحی]] او نگردد. و [[سپاس]] [[نعمتهای خدا]] گاهی به زبانی و با گفتن کلماتی همچون “شکرا لله” است و گاهی عملی است، یعنی استفاده کردن از [[نعمتها]] درجهت [[زندگی]] برای کمال با [[میانهروی]] و [[تعادل]] و دوری از [[اسراف]] و چون [[عبادت]] انواعی دارد که یکی از آنها این است [[انسان]] به [[یاد خدا]] باشید و در [[نعمتها]] [[سپاس]] او را به زبان بیاورد و با [[احساس]] [[وجدان]] خود را [[در محضر خدا]] بداند. [[نعمتها]] را کاربردی کردن در جهت نفع [[مردم]] و استفاده کردن بهینه از آن [[شکر نعمت]] است خود یک نوع [[عبادت]] {{متن قرآن|...إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ...}}<ref>«اگر تنها او را میپرستید» سوره بقره، آیه ۱۷۲.</ref> همانگونه که [[کفر به خدا]] [[کفران]] [[نعمتها]] است در زبان و عمل<ref>من وحی القرآن ج۱۳، ص۳۱۳.</ref>. | ||
# [[خداوند]] بعد از آنکه [[گفتگو]] از خانهها را به میان آورد، [[ادب]] دخول در آن را متفرع بر آن نموده، فرمود: “و چون داخل خانهها شوید بر خود [[سلام]] کنید {{متن قرآن|فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ...}} و مقصود از “سلام کردن بر خود”، [[سلام]] کردن بر هر کسی است که در [[خانه]] باشد، در اینجا نیز اگر نفرمود: “بر اهل آن [[سلام]] کنید”، خواست [[یگانگی]] [[مسلمانان]] با یکدیگر را برساند، چون همه انسانند، و [[خدا]] همه را از یک مرد و [[زن]] [[خلق]] کرده، علاوه بر این همه مؤمنند، و [[ایمان]] ایشان را جمع کرده، چون [[ایمان]] قویتر از رحم، و هر عامل دیگری برای [[یگانگی]] است. در حالی بر این نکته تاکید میکند که [[سلام]] تحیتی است از [[ناحیه]] [[خدا]]، {{متن قرآن|تَحِيَّةً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ...}} چون او تشریعش کرده و حکمش را نازل ساخته تا [[مسلمانان]] با آن یکدیگر را تحیت گویند، و آن تحیتی است [[مبارک]] و دارای خیر بسیار، و باقی و طیب، {{متن قرآن|مُبَارَكَةً طَيِّبَةً...}} چون ملایم با نفس است. آری، [[حقیقت]] این تحیت گسترش [[امنیت]] و [[سلامتی]] بر کسی است که بر او [[سلام]] میکنند، و [[امنیت]] و [[سلامتی]] پاکیزهترین چیزی است که در میان دو نفر که به هم برمیخورند برقرار باشد<ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم | # [[خداوند]] بعد از آنکه [[گفتگو]] از خانهها را به میان آورد، [[ادب]] دخول در آن را متفرع بر آن نموده، فرمود: “و چون داخل خانهها شوید بر خود [[سلام]] کنید {{متن قرآن|فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ...}} و مقصود از “سلام کردن بر خود”، [[سلام]] کردن بر هر کسی است که در [[خانه]] باشد، در اینجا نیز اگر نفرمود: “بر اهل آن [[سلام]] کنید”، خواست [[یگانگی]] [[مسلمانان]] با یکدیگر را برساند، چون همه انسانند، و [[خدا]] همه را از یک مرد و [[زن]] [[خلق]] کرده، علاوه بر این همه مؤمنند، و [[ایمان]] ایشان را جمع کرده، چون [[ایمان]] قویتر از رحم، و هر عامل دیگری برای [[یگانگی]] است. در حالی بر این نکته تاکید میکند که [[سلام]] تحیتی است از [[ناحیه]] [[خدا]]، {{متن قرآن|تَحِيَّةً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ...}} چون او تشریعش کرده و حکمش را نازل ساخته تا [[مسلمانان]] با آن یکدیگر را تحیت گویند، و آن تحیتی است [[مبارک]] و دارای خیر بسیار، و باقی و طیب، {{متن قرآن|مُبَارَكَةً طَيِّبَةً...}} چون ملایم با نفس است. آری، [[حقیقت]] این تحیت گسترش [[امنیت]] و [[سلامتی]] بر کسی است که بر او [[سلام]] میکنند، و [[امنیت]] و [[سلامتی]] پاکیزهترین چیزی است که در میان دو نفر که به هم برمیخورند برقرار باشد<ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)|فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۲]]، ص ۱۲۰-۱۲۹.</ref>. | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:55210091.jpg|22px]] [[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)|'''فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم''']] | # [[پرونده:55210091.jpg|22px]] [[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)|'''فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۲''']] | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
| خط ۳۸: | خط ۳۸: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده: | [[رده:اصلاحات قرآنی]] | ||