ابن تیمیه حرانی: تفاوت میان نسخه‌ها

۲۵۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۴
برچسب: واگردانی دستی
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۳۲: خط ۳۲:
آرای ابن تیمیه، بازتاب برداشتی است که وی از اوضاع کلی زمان خویش داشته و نوعی ساماندهی [[دفاع]] [[فکری]] است که وی در برابر خطرات [[عقیدتی]] که در عصر خود [[احساس]] می‌کرده از خود نشان داده است. دو نکته اصلی که در [[حقیقت]] دو موضوع محوری و اصلی [[اندیشه سیاسی]] این تیمیه محسوب می‌شود به شرح ذیل است:
آرای ابن تیمیه، بازتاب برداشتی است که وی از اوضاع کلی زمان خویش داشته و نوعی ساماندهی [[دفاع]] [[فکری]] است که وی در برابر خطرات [[عقیدتی]] که در عصر خود [[احساس]] می‌کرده از خود نشان داده است. دو نکته اصلی که در [[حقیقت]] دو موضوع محوری و اصلی [[اندیشه سیاسی]] این تیمیه محسوب می‌شود به شرح ذیل است:
# ابن تیمیه، از مجموعه شرایط موجود زمان خود آشفتگی خاصی را تلقی کرد و برای حل آن به یک سامان فکری [[متوسل]] شده که همه آرای [[فلسفی]]، [[کلامی]]، [[عرفانی]] و [[فقهی]] وی اجزای به هم مرتبط شده آن محسوب می‌شود؛
# ابن تیمیه، از مجموعه شرایط موجود زمان خود آشفتگی خاصی را تلقی کرد و برای حل آن به یک سامان فکری [[متوسل]] شده که همه آرای [[فلسفی]]، [[کلامی]]، [[عرفانی]] و [[فقهی]] وی اجزای به هم مرتبط شده آن محسوب می‌شود؛
# ابن تیمیه، نه در برداشت و تلقی مشکل عصر خود موفق بوده و نه سامانی که ارائه داده منسجم و اجزایی به هم پیوسته و به دور از تعارض و تضاد است<ref>فقه سیاسی، ج۱۰، ص۲۹۲-۲۸۷.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۷۶؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۵.</ref>
# ابن تیمیه، نه در برداشت و تلقی مشکل عصر خود موفق بوده و نه سامانی که ارائه داده منسجم و اجزایی به هم پیوسته و به دور از تعارض و تضاد است<ref>فقه سیاسی، ج۱۰، ص۲۹۲-۲۸۷.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۱]]، ص ۷۶؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۵؛ [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۶۷.</ref>


== ابن‌تیمیه و [[فلسفه سیاسی]] ==
== ابن‌تیمیه و [[فلسفه سیاسی]] ==
خط ۴۶: خط ۴۶:


== ابن تیمیه و احیای [[اندیشه]] معاصر ==
== ابن تیمیه و احیای [[اندیشه]] معاصر ==
[[شرایط ظهور]] [[محمد بن عبدالوهاب]] از [[نجد]] (یکی از مناطق سه‌گانه و مرکزی جزیرة‌العرب) شباهت بسیاری با شرایط [[زمان]] [[ابن‌تیمیه]] بنیانگذار اصلی [[مذهب]] [[سلفی]] نوین داشت. هرچند [[ابن تیمیه]] این [[توفیق]] را نیافت که آرای خود را به [[زور]] [[سلاح]] بر دیگران [[تحمیل]] کند و او تنها از سلاح زبان و قلم استفاده می‌کرد، اما [[خلف]] او محمد بن عبدالوهاب توانست با راه انداختن جنگ‌های قبیله‌ای، [[آیین]] خود را به زور سلاح بر سراسر جزیرة‌العرب غالب گرداند. احیای آیین ابن تیمیه در نجد و [[حجاز]] به شیوه خاص محمد بن عبدالوهاب، یعنی با استفاده از [[شعار]] [[جهاد مسلحانه]] بر علیه [[کفر]] و زندقه به یک [[نظام]] و [[قدرت سیاسی]] تبدیل شد و با استخراج نفت توسط انگلیسی‌ها و آمریکایی‌ها [[اقتدار]] [[اقتصادی]] سرزمین مهد [[اسلام]] و [[برتری]] جنبه‌های مادی بر قطبیت معنوی و ام‌القری بودن آن رجحان پیدا کرد. سلفی‌های جدید و وهابیون، هرچند در برابر [[اکثریت]] [[مسلمانان]] [[جهان]] چهره خشک و خشنی از اسلام ترسیم کردند و با تعصب‌ورزی‌های بی‌منطق، برداشت‌های خود را بر دیگر [[مذاهب]] تحمیل نمودند و از خود کمترین انعطاف و تحمل‌پذیری را نشان ندادند و با در دست گرفتن [[ام القری]] و [[مراسم حج]]، به [[تسامح]] [[اسلامی]] قلم بطلان کشیدند، اما در مقابل، در زمینه [[سیاست]] و [[حکومت]] به قدرت مطلقه بی‌قید و بندی روی آوردند که از همه [[تعصبات]] رها بود و نیز در سیاست خارجی چنان باز و موسع عمل کردند که گویی هرچه اسلام دستور به [[محبت]] و [[مهرورزی]] داشت، به غیر مسلمانان مربوط بوده و هرچه سختگیری و [[تبرّا]] را توجیه کرده بود، به مسلمانان ارتباط داشت<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۸۰.</ref>.
[[شرایط ظهور]] [[محمد بن عبدالوهاب]] از [[نجد]] (یکی از مناطق سه‌گانه و مرکزی جزیرة‌العرب) شباهت بسیاری با شرایط [[زمان]] [[ابن‌تیمیه]] بنیانگذار اصلی [[مذهب]] [[سلفی]] نوین داشت. هرچند [[ابن تیمیه]] این [[توفیق]] را نیافت که آرای خود را به [[زور]] [[سلاح]] بر دیگران [[تحمیل]] کند و او تنها از سلاح زبان و قلم استفاده می‌کرد، اما [[خلف]] او محمد بن عبدالوهاب توانست با راه انداختن جنگ‌های قبیله‌ای، [[آیین]] خود را به زور سلاح بر سراسر جزیرة‌العرب غالب گرداند. احیای آیین ابن تیمیه در نجد و [[حجاز]] به شیوه خاص محمد بن عبدالوهاب، یعنی با استفاده از [[شعار]] [[جهاد مسلحانه]] بر علیه [[کفر]] و زندقه به یک [[نظام]] و [[قدرت سیاسی]] تبدیل شد و با استخراج نفت توسط انگلیسی‌ها و آمریکایی‌ها [[اقتدار]] [[اقتصادی]] سرزمین مهد [[اسلام]] و [[برتری]] جنبه‌های مادی بر قطبیت معنوی و ام‌القری بودن آن رجحان پیدا کرد. سلفی‌های جدید و وهابیون، هرچند در برابر [[اکثریت]] [[مسلمانان]] [[جهان]] چهره خشک و خشنی از اسلام ترسیم کردند و با تعصب‌ورزی‌های بی‌منطق، برداشت‌های خود را بر دیگر [[مذاهب]] تحمیل نمودند و از خود کمترین انعطاف و تحمل‌پذیری را نشان ندادند و با در دست گرفتن [[ام القری]] و [[مراسم حج]]، به [[تسامح]] [[اسلامی]] قلم بطلان کشیدند، اما در مقابل، در زمینه [[سیاست]] و [[حکومت]] به قدرت مطلقه بی‌قید و بندی روی آوردند که از همه [[تعصبات]] رها بود و نیز در سیاست خارجی چنان باز و موسع عمل کردند که گویی هرچه اسلام دستور به [[محبت]] و [[مهرورزی]] داشت، به غیر مسلمانان مربوط بوده و هرچه سختگیری و [[تبرّا]] را توجیه کرده بود، به مسلمانان ارتباط داشت<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۸۰؛ [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۶۷.</ref>.


== ابن تیمیه و امرا و والیان ==
== ابن تیمیه و امرا و والیان ==
۱۲۹٬۶۲۱

ویرایش