حکمت در معارف و سیره حسینی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۲۴: خط ۲۴:
حکمت حقیقی، [[نورانیت]] و بصیرتی است که در نتیجه به کار بستن حکمت عملی در [[زندگی]] برای [[انسان]]، حاصل می‌گردد. در واقع، حکمت علمی، مقدّمه حکمت عملی، و حکمت عملی، سرآغاز حکمتِ حقیقی است و تا انسان، بدین پایه از حکمت نرسیده، حکیمِ حقیقی نیست، هر چند بزرگ‌ترین استاد حکمت باشد. حکمت حقیقی، در واقع، همان جوهر دانش، نورِ دانش و دانشِ [[نور]] است و از این‌رو، [[خواص]] [[علم حقیقی]] و آثارش بر آن مترتّب می‌گردد که از مهم‌ترین آنها، [[بیم]] از خداوند متعال است، چنان که در قرآن کریم آمده: {{متن قرآن|إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ}}<ref>«از بندگان خداوند تنها دانشمندان از او می‌هراسند» سوره فاطر، آیه ۲۸.</ref>. حکمت حقیقی، جاذبه‌ای [[عقلانی]] و ضدّ کشش‌های [[نفسانی]] است که هر اندازه در [[جان]] [[قوّت]] یابد، به همان اندازه، [[تمایلات نفسانی]] در انسان، [[ضعیف]] می‌شود، تا آنجا که کاملاً از بین می‌رود. در آن حال، [[عقل]] به طور کامل، زنده می‌گردد و زمام [[انسان]] را به دست می‌گیرد و از آن پس، زمینه‌ای برای انجام دادن کارهای [[ناشایست]] در وجود او باقی نمی‌مانَد. در نتیجه، [[حکمت]]، با [[عصمت]]، همراه می‌گردد و در نهایت، همه ویژگی‌های [[حکیم]] و عالِم [[حقیقی]] برای [[آدمی]] حاصل می‌گردد و در بالاترین [[مراتب علم]] و حکمت، به والاترین درجات [[خودشناسی]]، [[خداشناسی]]، [[امامت]] و [[رهبری]] دست می‌یابد. بر این پایه، [[انبیای الهی]] و اوصیای آنان -که به قلّه حکمت [[علمی]] و عملی و حقیقی دست یافته‌اند- از جانب [[خداوند متعال]]، [[مأمور]] [[آموختن علم]] و حکمت به [[جامعه بشر]] شده‌اند.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۹۱۵.</ref>
حکمت حقیقی، [[نورانیت]] و بصیرتی است که در نتیجه به کار بستن حکمت عملی در [[زندگی]] برای [[انسان]]، حاصل می‌گردد. در واقع، حکمت علمی، مقدّمه حکمت عملی، و حکمت عملی، سرآغاز حکمتِ حقیقی است و تا انسان، بدین پایه از حکمت نرسیده، حکیمِ حقیقی نیست، هر چند بزرگ‌ترین استاد حکمت باشد. حکمت حقیقی، در واقع، همان جوهر دانش، نورِ دانش و دانشِ [[نور]] است و از این‌رو، [[خواص]] [[علم حقیقی]] و آثارش بر آن مترتّب می‌گردد که از مهم‌ترین آنها، [[بیم]] از خداوند متعال است، چنان که در قرآن کریم آمده: {{متن قرآن|إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ}}<ref>«از بندگان خداوند تنها دانشمندان از او می‌هراسند» سوره فاطر، آیه ۲۸.</ref>. حکمت حقیقی، جاذبه‌ای [[عقلانی]] و ضدّ کشش‌های [[نفسانی]] است که هر اندازه در [[جان]] [[قوّت]] یابد، به همان اندازه، [[تمایلات نفسانی]] در انسان، [[ضعیف]] می‌شود، تا آنجا که کاملاً از بین می‌رود. در آن حال، [[عقل]] به طور کامل، زنده می‌گردد و زمام [[انسان]] را به دست می‌گیرد و از آن پس، زمینه‌ای برای انجام دادن کارهای [[ناشایست]] در وجود او باقی نمی‌مانَد. در نتیجه، [[حکمت]]، با [[عصمت]]، همراه می‌گردد و در نهایت، همه ویژگی‌های [[حکیم]] و عالِم [[حقیقی]] برای [[آدمی]] حاصل می‌گردد و در بالاترین [[مراتب علم]] و حکمت، به والاترین درجات [[خودشناسی]]، [[خداشناسی]]، [[امامت]] و [[رهبری]] دست می‌یابد. بر این پایه، [[انبیای الهی]] و اوصیای آنان -که به قلّه حکمت [[علمی]] و عملی و حقیقی دست یافته‌اند- از جانب [[خداوند متعال]]، [[مأمور]] [[آموختن علم]] و حکمت به [[جامعه بشر]] شده‌اند.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۹۱۵.</ref>


== [[وارثان علم]] و [[حکمت انبیا]] {{عم}} ==
== [[وارثان علم]] و حکمت انبیا {{عم}} ==
یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های [[اهل بیت پیامبر]] [[خدا]]، این است که آنان، [[وارث علم]] و حکمتِ [[پیامبر خاتم]]، بلکه همه انبیای الهی هستند و بدین‌سان، آنان، [[مظهر]] و مَجلای [[حکمت الهی]] و سرآمدِ حکیمان‌اند. [[امام علی]] {{ع}} طبق [[نقلی]]، درباره این ویژگی [[اهل بیت]] {{عم}} می‌فرماید: {{متن حدیث|أَلَا إِنَّ الْعِلْمَ‏ الَّذِي‏ هَبَطَ بِهِ آدَمُ {{ع}} وَ جَمِيعَ مَا فُضِّلَتْ بِهِ النَّبِيُّونَ إِلَى خَاتَمِ النَّبِيِّينَ في عِتْرَةِ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ المُرْسَلِینَ فَأَيْنَ يُتَاهُ بِكُمْ بَلْ أَيْنَ تَذْهَبُونَ‏}}<ref>تفسیر العیّاشی، ج۱، ص۱۰۲، ح۳۰۰؛ بحار الأنوار، ج۲، ص۱۰۰، ح۵۹.</ref> [[آگاه]] باشید علمی که [[آدم]] {{ع}} آن را فرود آورد و هر آنچه [[پیامبران]] تا [[خاتم پیامبران]]، بدان ترجیح داده شده‌اند، در [[خاندان]] خاتم پیامبران و [[رسولان]]، [[محمّد]] {{صل}} است. پس به کدام کژراهه می‌دوید و به کدام سو می‌روید؟! اما [[افسوس]] که فضای [[سیاسی]] [[جامعه اسلامی]] پس از [[پیامبر خدا]] {{صل}} اجازه نداد که [[مردم]]، از سرچشمه حکمت اهل بیت {{عم}} آن‌گونه که [[شایسته]] است، بهره‌مند شوند. بدین جهت، [[میراث علمی]] بیشتر آنان، اندک است.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۹۱۵.</ref>
یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های [[اهل بیت پیامبر]] [[خدا]]، این است که آنان، [[وارث علم]] و حکمتِ [[پیامبر خاتم]]، بلکه همه انبیای الهی هستند و بدین‌سان، آنان، مظهر و مَجلای [[حکمت الهی]] و سرآمدِ حکیمان‌اند. [[امام علی]] {{ع}} طبق [[نقلی]]، درباره این ویژگی [[اهل بیت]] {{عم}} می‌فرماید: {{متن حدیث|أَلَا إِنَّ الْعِلْمَ‏ الَّذِي‏ هَبَطَ بِهِ آدَمُ {{ع}} وَ جَمِيعَ مَا فُضِّلَتْ بِهِ النَّبِيُّونَ إِلَى خَاتَمِ النَّبِيِّينَ في عِتْرَةِ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ المُرْسَلِینَ فَأَيْنَ يُتَاهُ بِكُمْ بَلْ أَيْنَ تَذْهَبُونَ‏}}<ref>تفسیر العیّاشی، ج۱، ص۱۰۲، ح۳۰۰؛ بحار الأنوار، ج۲، ص۱۰۰، ح۵۹.</ref> [[آگاه]] باشید علمی که [[آدم]] {{ع}} آن را فرود آورد و هر آنچه [[پیامبران]] تا [[خاتم پیامبران]]، بدان ترجیح داده شده‌اند، در [[خاندان]] خاتم پیامبران و [[رسولان]]، [[محمّد]] {{صل}} است. پس به کدام کژراهه می‌دوید و به کدام سو می‌روید؟! اما [[افسوس]] که فضای [[سیاسی]] [[جامعه اسلامی]] پس از [[پیامبر خدا]] {{صل}} اجازه نداد که [[مردم]]، از سرچشمه حکمت اهل بیت {{عم}} آن‌گونه که [[شایسته]] است، بهره‌مند شوند. بدین جهت، [[میراث علمی]] بیشتر آنان، اندک است.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امام حسین (کتاب)|گزیده دانشنامه امام حسین]] ص ۹۱۵.</ref>


== میراث علمی [[امام حسین]] {{ع}} ==
== میراث علمی [[امام حسین]] {{ع}} ==
۱۳۳٬۷۶۳

ویرایش