امام حسین در معارف و سیره اهل بیت: تفاوت میان نسخه‌ها

== نقش [[ائمه اطهار]]{{عم}} در احیای یاد و نام امام حسین{{ع}} ==

در [[آیات]] متعددی از [[قرآن مجید]] بر [[لزوم]] زنده نگه داشتن یاد [[پیامبران الهی]] و شخصیت‌های برجسته [[تاریخ]] و بازگویی سرگذشت عبرت‌انگیز و درس‌آموز آنان تأکید شده است. مطالعه این دسته از آیات که معمولاً با جملاتی نظیر: {{متن قرآن|وَاتْلُ عَلَيْهِمْ}}<ref>«و برای آنان داستان دو پسر آدم (هابیل و قابیل) را به درستی بخوان!» سوره مائده، آیه ۲۷.</ref>، {{متن قرآن|وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ}}<ref>«و در این کتاب از مریم یاد کن» سوره مریم، آیه ۱۶.</ref> آغاز می‌شود به خوبی می‌رساند که غرض از یادآوری و احیای یاد و خاطره [[برگزیدگان الهی]]، بیان بیوگرافی و شرح نام و مسائل شخصی آنان نیست، بلکه همواره در این گونه از آیات اشاره شده است که دلیل زنده نگه داشتن یاد آنان وجود صفات نیکو و خصلت‌های پسندیده و روش‌های [[الهی]] و [[انسانی]] در آنان است.

 

 

 

== روش‌های [[ائمه]]{{عم}} در زنده نگهداشتن [[عاشورا]] و عاشوراییان ==

=== برپایی مجالس [[سوگواری]] ===

[[علقمه]] [[حضرمی]] نقل می‌کند که [[امام باقر]]{{ع}} در [[روز عاشورا]] برای [[امام حسین]]{{ع}} در خانه‌اش اقامه [[عزا]] می‌کرد: {{متن حدیث|... ثُمَّ لْيَنْدُبِ الْحُسَيْنَ{{ع}} وَ يَبْكِيهِ وَ يَأْمُرُ مَنْ فِي دَارِهِ مِمَّنْ لَا يَتَّقِيهِ بِالْبُكَاءِ عَلَيْهِ... وَ لْيُعَزِّ بَعْضُهُمْ بَعْضاً بِمُصَابِهِمْ بِالْحُسَيْنِ{{ع}}}}؛ امام باقر{{ع}} بر امام حسین{{ع}} می‌گریست و به افرادی که در [[خانه]] بودند و از آنان [[تقیه]] نمی‌کرد، می‌فرمود: بر آن حضرت سوگواری کنند... و به آنان می‌فرمود در [[مصیبت]] حسین{{ع}} به یکدیگر تسلیت بگویند»<ref>وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۳۹۸؛ ابواب المزار، باب ۶۶، ح۲۰.</ref>.

 

برکاتی که امروز از مجالس سوگواری آن حضرت نصیب [[امت اسلام]] شده و می‌شود بر کسی پوشیده نیست. آثار [[فرهنگی]] و [[تربیتی]] و [[آموزشی]] این [[سنت]] ماندگار [[ائمه اطهار]]{{عم}} آنقدر زیاد است که قسمت اعظم فرهنگ شیعی به طور مستقیم یا غیر مستقیم از آن متأثر است<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها (کتاب)|عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها]]، ص ۴۹.</ref>.

=== یادآوری [[مصایب]] آن حضرت{{ع}} در مناسبت‌های مختلف ===

در [[حدیثی]] می‌خوانیم [[امام صادق]]{{ع}} به داوود رقّی فرمود: {{متن حدیث|إِنِّي مَا شَرِبْتُ مَاءً بَارِداً إِلَّا وَ ذَكَرْتُ الْحُسَيْنَ{{ع}}}}؛ «من هرگز آب سرد ننوشیدم مگر این که به یاد امام حسین{{ع}} افتادم»<ref>امالی صدوق، ص۱۴۲.</ref>.

 

 

 

به موازات ثواب‌های عظیمی که برای [[گریستن]] در [[روایات]] آمده است، برای گریاندن و حتی «[[تباکی]]» (حالت گریه به خود گرفتن) ثواب‌های زیادی ذکر شده است. در روایتی در ارتباط با گریه بر [[مظلومیت اهل بیت]]{{عم}} می‌خوانیم: {{متن حدیث|... مَنْ بَكَى وَ أَبْكَى وَاحِداً فَلَهُ الْجَنَّةُ وَ مَنْ تَبَاكَى فَلَهُ الْجَنَّةُ}}؛ «هر کس بگرید و (حتی) یک تن را بگریاند، پاداشش [[بهشت]] است و هر کس حالت [[اندوه]] و گریه به خود بگیرد [[پاداش]] او بهشت است»<ref>بحارالانوار، ج۴۴، ص۲۸۸.</ref>.<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها (کتاب)|عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها]]، ص ۵۱.</ref>

 

«ای [[مریم]]! برخیز و بر مولای خود ندبه کن و با گریه‌ات بر حسین{{ع}} [[رستگاری]] طلب کن».

دیدم [[امام صادق]]{{ع}} گریه کرد و [[بانوان]]، شیون سر دادند. وقتی آرام شدند، حضرت فرمود: {{متن حدیث|يَا بَا هَارُونَ مَنْ أَنْشَدَ فِي الْحُسَيْنِ فَأَبْكَى عَشَرَةً فَلَهُ الْجَنَّةُ}}؛ «ای ابوهارون! هر کس بر [[امام حسین]]{{ع}} مرثیه بخواند و ده نفر را بگریاند، [[پاداش]] او [[بهشت]] است»<ref>بحارالانوار، ج۴۴، ص۲۸۷.</ref>.<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها (کتاب)|عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها]]، ص ۵۲.</ref>

 

 

 

مجموع روایاتی که در مورد تربت امام حسین{{ع}} وارد شده است، می‌رساند که استفاده از [[برکت]] آن تربت [[پاک]]، از نخستین [[روز]] ولادت، با بازکردن کام نوزاد با آن آغاز شده و تا واپسین لحظات [[حیات]] و قراردادن تربت در [[قبر]]، به پایان می‌رسد<ref>از امام صادق{{ع}} روایت شده است: {{متن حدیث|حَنِّكُوا أَوْلَادَكُمْ بِتُرْبَةِ الْحُسَيْنِ‌{{ع}}}}؛ «کام نوزادانتان را با تربت امام حسین{{ع}} باز کنید». (وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۱۰، ح۸).</ref>. همچنین ساختن مهر و [[تسبیح]] با تربت [[کربلا]] و همراه داشتن آن و خوردن مقدار بسیار کمی (مثلاً به اندازه یک عدس در آب حل کند و بخورد) از آن به قصد [[شفا]] و باز کردن [[افطار]] در روز [[عید فطر]] با آن مورد ترغیب و توصیه [[ائمه اطهار]]{{عم}} بوده است<ref>ر.ک: وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۱۴، باب ۷۲ و ص۴۰۸، باب ۷۰.</ref>.<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها (کتاب)|عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها]]، ص ۵۳.</ref>

=== اهتمام ویژه به [[زیارت مرقد امام حسین]]{{ع}} ===

[[ائمّه اطهار]]{{عم}} گذشته از آنکه خودشان به [[زیارت قبر امام حسین]]{{ع}} می‌رفتند، با بیان پاداش‌های عظیم برای [[زیارت]] آن حضرت، [[شیعیان]] را برای رفتن به کربلا [[تشویق]] و [[بسیج]] می‌کردند و خاطره آن [[شهیدان]] پر افتخار را زنده نگه داشته، ضربات سنگینی را بر پیکر [[کفر]] و [[عناد]] و دشمنان اهل بیت{{عم}} وارد می‌کردند. از [[امام صادق]]{{ع}} چنین نقل شده است: {{متن حدیث|مَا مِنْ أَحَدٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا وَ هُوَ يَتَمَنَّى أَنَّهُ زَارَ الْحُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ{{ع}}: لِمَا يَرَى مَا يُصْنَعُ بِزُوَّارِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ{{ع}} مِنْ كَرَامَتِهِمْ عَلَى اللَّهِ}}؛ «هر کسی در [[روز قیامت]]، [[آرزو]] می‌کند که از [[زائران]] [[قبر امام حسین]]{{ع}} باشد، از فزونی آنچه از [[کرامت]] آنان ([[زائران]] [[قبر]] آن حضرت) نزد [[خداوند]] مشاهده می‌کند»<ref>بحارالانوار، ج۹۸، ص۷۲؛ وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۳۳۰، ح۳۷.</ref>.

و نیز از [[امام صادق]]{{ع}} [[روایت]] شده است: {{متن حدیث|مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَكُونَ عَلَى مَوَائِدِ نُورٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَلْيَكُنْ مِنْ زُوَّارِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ{{ع}}}}؛ «هر کس [[دوست]] دارد [[روز قیامت]] در کنار سفره‌های [[نور الهی]] بنشیند، باید از زائران امام حسین{{ع}} باشد»<ref>بحارالانوار، ج۹۸، ص۷۲؛ وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۳۳۰، ح۳۸.</ref>.

حتی در برخی از [[روایات]] [[زیارت]] مکرر آن حضرت توصیه شده است. [[امام ششم]]{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث|مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ تَهُونَ عَلَيْهِ سَكْرَةُ الْمَوْتِ وَ هَوْلُ الْمُطَّلَعِ فَلْيُكْثِرْ زِيَارَةَ قَبْرِ الْحُسَيْنِ{{ع}}}}؛ «هر کس دوست دارد در [[قیامت]] نظر به رحمت‌های [[الهی]] کند و [[سختی]] جان کندن بر او آسان شود و [[هول و هراس]] قیامت از او برطرف گردد، مرقد امام حسین{{ع}} را بسیار زیارت کند»<ref>بحارالانوار، ج۹۸، ص۷۲؛ وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۳۳۰، ح۴۰.</ref>.<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها (کتاب)|عاشورا ریشه‌ها انگیزه‌ها رویدادها پیامدها]]، ص ۵۴.</ref>