پرش به محتوا

بنی عدی بن عمرو: تفاوت میان نسخه‌ها

۹٬۹۱۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۴
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۴۶: خط ۴۶:
==[[بنی عدی]] و نقش آنان در [[تشیع]] [[ایران]]==
==[[بنی عدی]] و نقش آنان در [[تشیع]] [[ایران]]==
درباره آمدن [[خزاعیان]] به ایران، [[تاریخ]] معینی نمی‌شناسیم. اجمالاً می‌توان گفت که در [[قرن پنجم]] و ششم به جز خاندان‌های متعلق به [[سادات]]، چند [[خاندان]] [[عرب]] [[شیعه]] در این [[زمان]] در [[خراسان]] و [[ری]] بودند که جماعتی از [[علما]] و فضلای شیعه وابسته به این خاندان‌هاست. از جمله این خاندان‌های مشهور [[شیعی]] که در ایران حضور داشتند، می‌توان به خاندان [[دعبل بن علی خزاعی]] که [[نسب]] از [[عبدالله بن بدیل بن ورقاء]]<ref>نجاشی، رجال النجاشی، ص۱۶۱.</ref> -[[صحابی]] گرانقدر [[رسول خدا]]{{صل}} و [[یار مخلص علی]]{{ع}} و [[شهید]] در [[صفین]]- می‌بردند، اشاره کرد. خاندان [[خزاعی]] [[نیشابور]] و ری هم که مؤلف کتاب «تاریخ بیهق» از آنان تحت عنوان بدیلیان بیهق یاد کرده نیز، از دیگر خاندان‌های شیعی معروف در ایران بوده‌اند که نسب از [[عبدالله بن بدیل]] می‌بردند<ref>رسول جعفریان، خزاعی‌ها و نقش آنان در تشیع ایران.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
درباره آمدن [[خزاعیان]] به ایران، [[تاریخ]] معینی نمی‌شناسیم. اجمالاً می‌توان گفت که در [[قرن پنجم]] و ششم به جز خاندان‌های متعلق به [[سادات]]، چند [[خاندان]] [[عرب]] [[شیعه]] در این [[زمان]] در [[خراسان]] و [[ری]] بودند که جماعتی از [[علما]] و فضلای شیعه وابسته به این خاندان‌هاست. از جمله این خاندان‌های مشهور [[شیعی]] که در ایران حضور داشتند، می‌توان به خاندان [[دعبل بن علی خزاعی]] که [[نسب]] از [[عبدالله بن بدیل بن ورقاء]]<ref>نجاشی، رجال النجاشی، ص۱۶۱.</ref> -[[صحابی]] گرانقدر [[رسول خدا]]{{صل}} و [[یار مخلص علی]]{{ع}} و [[شهید]] در [[صفین]]- می‌بردند، اشاره کرد. خاندان [[خزاعی]] [[نیشابور]] و ری هم که مؤلف کتاب «تاریخ بیهق» از آنان تحت عنوان بدیلیان بیهق یاد کرده نیز، از دیگر خاندان‌های شیعی معروف در ایران بوده‌اند که نسب از [[عبدالله بن بدیل]] می‌بردند<ref>رسول جعفریان، خزاعی‌ها و نقش آنان در تشیع ایران.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
==اعلام و [[رجال]] بنی عدی بن عمرو==
از رجال و مشاهیر بسیار بنی عدی در [[جاهلیت]] و [[اسلام]]، علاوه بر چهره‌های ممتاز و بزرگی همچون [[بدیل بن ورقاء]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۵۴؛ خلیفة بن خیاط، الطبقات، ص۱۸۱؛ ابن قانع، معجم الصحابه، ج۲، ص۸۰۳. ابن حزم از او با تعبیر: «کان أدهی العرب؛ او باهوش‌ترین اعراب بود» یاد کرده است. (ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۳۹)</ref> و پسرانش نافع<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۲۰؛ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۴، ص۳۳۰؛ ابن عبدالبرّ، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۴۸۹.</ref>، ابو عمرو<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۵۴۹؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۳۶۹؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۷، ص۱۷۰.</ref>، محمد<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۴۹؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۱، ص۲۱۸.</ref> و عبداللّه<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۵۴؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۵، ص۶۷؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۲، ص۴۲۸. برخی منابع، عبدالله بن بدیل را یکی از تابعین معرفی کرده‌اند. (ابن حبان، الثقات، ج۵، ص۱۲؛ شیخ طوسی، إختیار معرفة الرجال معروف بـه رجال الکشی، ج۲، ص۱۵۹)</ref>، و نیز [[ابوشریح خویلد بن عمرو بن صخر خزاعی]]<ref>ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۰، ص۳۷۱۷؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۶۲۹؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۷، ص۱۷۳.</ref> و دیگر معاریفی که همگی در زمره [[اصحاب پیامبر اکرم]]{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} قرار داشته، و در متن به نامشان پرداخته شد، می‌توان به نام [[عمرو بن فغواء خزاعی]]<ref>ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۰، ص۳۷۷۰-۳۷۷۱؛ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۳، ص۳۹۳؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۷۵۹. ابونعیم از او با عنوان «عمرو بن ابی فغواء» (ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۳، ص۳۹۳) و ابن اثیر از وی با نام و نسب «عمرو بن غقواء» نام برده‌اند. (ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۷۵۸)</ref>، [[سلمة بن بدیل بن ورقاء]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۴، ص۱۵۷؛ ابن‌عبدالبر، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، ج۲، ص۶۴۰؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۲۷۳.</ref>، [[سلمة بن ایاس]]<ref>ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۳، ص۱۲۳.</ref> و [[حیسمان بن ایاس بن عبدالله]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۲۹۴؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۱۱، ص۵۴۷؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۳۳.</ref> و به [[نقلی]] [[حیسمان بن حابس]]<ref>واقدی، المغازی، ج‌۱، ص۹۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۳.</ref> -از اشراف و بزرگان [[بنی خزاعه]] و [[بنی عدی بن عمرو]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۵۵۶؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۲، ص۱۲۹.</ref> و نیز از [[اصحاب رسول خدا]]{{صل}}- اشاره کرد. حیسمان همراه با [[مشرکین]] در [[جنگ بدر]] حضور یافته بود<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۵۵۶.</ref> و همو نخستین کس بود که خبر [[شکست]] و کشته شدن بزرگان [[بدر]] را برای [[اهل مکه]] برده بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۳-۱۴.</ref>. [[ابوالمعلی زید بن مره عدوی]]<ref>ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۳۲۹.</ref>، [[حسن بن غیلان]]<ref>بیهقی، دلائل النبوه، ج۳، ص۱۱۶؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۲، ص۱۲۹.</ref>، [[ابو هریره احمد بن عبدالله بن حسن عدوی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۲۵۴.</ref>، [[زید بن عمرو بن نفیل عدوی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۲۵۵.</ref> و پسرش [[سعید بن زید احد العشره]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۲۵۵.</ref>، [[خارجة بن حذیفه عدوی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۲۵۵.</ref>، [[بشر بن عبدالله بن سلمة بن بدیل]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۲، ص۳۶۱.</ref>، [[بدیل بن عبدالله بن بشر بن بدیل بن ورقاء خزاعی]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۲، ص۴۲۸.</ref>، همگی از [[راویان]] و [[محدثان اهل سنت]]، [[جمال الدین ابوالفتوح حسین بن علی بن محمد خزاعی نیشابوری]] معروف به «[[ابوالفتوح رازی]]» [[مفسر]] و ادیب نامی [[عرب]]<ref>ابن شهر آشوب، معالم العلما، ص۱۵.</ref>، [[محمد بن ضمرة بن عمرو بن نضله]] از اشراف [[عراق]]<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج‌۲، ص۴۵۴؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۳۳۳.</ref> و [[ربیع بن عون بن خارجه عدوی]] که همراه با جمعی از [[مردم مصر]]، جهت [[بیعت]] با ولید بن یزید –خلیفه [[اموی]]- خارج شدند، هم، از دیگر معاریف و مشاهیر این قوم‌اند، که ذکری از ایشان در منابع و متون متقدم به میان رفته است<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۲۵۵.</ref>. ضمن این که از [[موالیان]] آنها نیز می‌توان از [[ابو انس محمد بن انس عدوی مولی عمر بن خطاب]] و از راویان [[حدیث اهل سنت]] نام برد<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۲۵۵.</ref>.
از چهره‌های شاخص و ممتاز [[شیعی]] بنی عدی بن عمرو هم، علاوه بر [[عبدالله بن بدیل]] و برادرانش محمد و عبدالرحمن که به نامشان پرداخته شد، باید از بزرگانی چون [[حبیب بن بدیل بن ورقاء]] از [[اصحاب نبی اکرم]]{{صل}} و از [[راویان حدیث غدیر]]<ref>ابن عقده کوفی، کتاب الولایه، ص۱۵۲؛ مجلسی، بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار، ج۳۷، ص۱۸۲؛ امینی، الغدیر، ج۱، ص۱۹۰.</ref>، [[عثمان بن بدیل]] از [[اصحاب]] صغار [[پیامبر]]{{صل}}<ref>ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۵، ص۴۸. و به احتمال از شهدای نبرد صفین. ر.ک: نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۴۵.</ref>، [[دعبل بن علی بن رزین خزاعی]] [[شاعر]] بنام شیعی و معاصر با دوران [[امامت امام رضا]]{{ع}}<ref>ابن قتیبه، الشعر و الشعراء، ج۲، ص۸۳۸؛ نجاشی، رجال، ص۱۶۱-۱۶۲؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۷، ص۲۴۵.</ref> و مصنف کتاب «طبقات الشعراء» و کتاب «الوحده فی مثالب العرب و مناقبها»<ref>نجاشی، رجال، ص۱۶۲.</ref>، [[اسماعیل بن علی بن علی بن رزین بن عثمان]] برادرزاده [[دعبل خزاعی]] و از [[محدثان]] معروف شیعی<ref>نجاشی، رجال، ص۳۲، علامه حلی، خلاصة الاقوال، ص۳۱۶؛ ابن داوود حلی، رجال ابن داود، ص۳۰۰.</ref> و صاحب کتاب «تاریخ الائمه» و «کتاب النکاح»<ref>نجاشی، رجال، ص۳۲.</ref>، [[علی بن علی بن رزین]] [[برادر]] [[دعبل بن علی]] از محدثان و [[راویان شیعه]]<ref>نجاشی، رجال، ص۲۷۶-۲۷۷.</ref> و مخاطب نامه‌ای مفصل و مهم از سوی [[امام رضا]]{{ع}}<ref>نجاشی، رجال، ص۲۷۷.</ref> و ابوالشیص محمد بن علی بن عبداللّه بن رزین خزاعی -شاعر [[عرب]] و پسر عموی [[دعبل]]-<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۶، ص۵۳۸؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۴۱؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۳، ص۱۸.</ref> یاد کرد.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۸۱٬۸۰۱

ویرایش