کسب و کار در معارف و سیره نبوی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۳۷: خط ۳۷:
پیامبر به او فرمود: {{متن حدیث|هَذَا خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَجِي‌ءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ فِي وَجْهِكَ كُدُوحُ الصَّدَقَةِ}}<ref>«این کار برای تو بهتر از آن است که (صدقه‌بگیر شوی و در نتیجه) در روز قیامت وارد محشر شوی درحالی که در چهره‌ات خراش صدقه باشد» بحارالانوار، ج۱۰۳، ص۱۰؛ شیخ مفید، اختصاص، ص۲۴۹.</ref>. در مورد دیگری [[انس بن مالک]] می‌گوید: پس از آنکه [[رسول خدا]]{{صل}} از [[جنگ تبوک]] بازگشت، [[سعد]] [[انصاری]] به استقبال آن حضرت شتافت و با [[پیامبر]] [[دست]] داد و [[مصافحه]] کرد. پیامبر به او فرمود: چه صدمه و آسیبی به دست تو رسیده که دستت زبر و [[خشن]] شده است؟ سعد عرض کرد: ای رسول خدا! با طناب و بیل کار می‌کنم و درآمدی برای معاش خود و خانواده‌ام کسب می‌نمایم. ازاین رو دستم خشن شده است<ref>اسدالغابه، ج۲، ص۲۶۹.</ref>. پیامبر دست سعد را بوسید و فرمود: {{متن حدیث|هذا یَدٌ لا تَمَسُّها النّارُ}}<ref>«این دستی است که آتش دوزخ با آن تماس پیدا نمی‌کند» صدوق، امالی، ص۳۴۴.</ref>.<ref>[[سید حسین اسحاقی|اسحاقی، سید حسین]]، [[کانون محبت (کتاب)|کانون محبت]] ص۶۷.</ref>
پیامبر به او فرمود: {{متن حدیث|هَذَا خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَجِي‌ءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ فِي وَجْهِكَ كُدُوحُ الصَّدَقَةِ}}<ref>«این کار برای تو بهتر از آن است که (صدقه‌بگیر شوی و در نتیجه) در روز قیامت وارد محشر شوی درحالی که در چهره‌ات خراش صدقه باشد» بحارالانوار، ج۱۰۳، ص۱۰؛ شیخ مفید، اختصاص، ص۲۴۹.</ref>. در مورد دیگری [[انس بن مالک]] می‌گوید: پس از آنکه [[رسول خدا]]{{صل}} از [[جنگ تبوک]] بازگشت، [[سعد]] [[انصاری]] به استقبال آن حضرت شتافت و با [[پیامبر]] [[دست]] داد و [[مصافحه]] کرد. پیامبر به او فرمود: چه صدمه و آسیبی به دست تو رسیده که دستت زبر و [[خشن]] شده است؟ سعد عرض کرد: ای رسول خدا! با طناب و بیل کار می‌کنم و درآمدی برای معاش خود و خانواده‌ام کسب می‌نمایم. ازاین رو دستم خشن شده است<ref>اسدالغابه، ج۲، ص۲۶۹.</ref>. پیامبر دست سعد را بوسید و فرمود: {{متن حدیث|هذا یَدٌ لا تَمَسُّها النّارُ}}<ref>«این دستی است که آتش دوزخ با آن تماس پیدا نمی‌کند» صدوق، امالی، ص۳۴۴.</ref>.<ref>[[سید حسین اسحاقی|اسحاقی، سید حسین]]، [[کانون محبت (کتاب)|کانون محبت]] ص۶۷.</ref>


==[[پیامبر اکرم]]{{صل}} و کار جهت تأمین معاش==
== [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و کار جهت تأمین معاش ==
شخص پیامبر اکرم{{صل}} دنبال کار و [[طلب]] معاش بود و این یکی از ایرادهایی بود که [[دشمنان]] به آن حضرت می‌گرفتند.
شخص پیامبر اکرم{{صل}} دنبال کار و [[طلب]] معاش بود و این یکی از ایرادهایی بود که [[دشمنان]] به آن حضرت می‌گرفتند. مرحوم [[طبرسی]] در ذیل این [[آیه]] که می‌فرماید:... گفتند چرا این [[پیامبر]] غذا می‌خورد و در [[بازار]] راه می‌رود، می‌نویسد؛ یعنی گفتند: چرا همان طوری که ما دنبال معاش می‌رویم او نیز به دنبال معاش است و در [[تفسیر]] این آیه که: گفتند چرا گنجی از [[آسمان]] برای او فرستاده نشود. صاحب [[مجمع البیان]] می‌گوید: یعنی گفتند تا وسیله گنج از طلب معاش [[بی‌نیاز]] شود و دنبال کار نرود<ref>مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۷، ص١۴١، ذیل آیه ۸-۷ سوره فرقان.</ref>.
مرحوم [[طبرسی]] در ذیل این [[آیه]] که می‌فرماید:... گفتند چرا این [[پیامبر]] غذا می‌خورد و در [[بازار]] راه می‌رود، می‌نویسد؛ یعنی گفتند: چرا همان طوری که ما دنبال معاش می‌رویم او نیز به دنبال معاش است و در [[تفسیر]] این آیه که: گفتند چرا گنجی از [[آسمان]] برای او فرستاده نشود. صاحب [[مجمع البیان]] می‌گوید: یعنی گفتند تا وسیله گنج از طلب معاش [[بی‌نیاز]] شود و دنبال کار نرود<ref>مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۷، ص١۴١، ذیل آیه ۸-۷ سوره فرقان.</ref>.
بنابراین آن حضرت هم در طلب [[روزی حلال]] بود، همان‌گونه که [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: در طلب معاش [[سستی]] نکنید و [[اهمال]] نورزید زیرا [[پدران]] ما همواره در طلب روزی حلال [[جدیت]] و پافشاری داشتند<ref>{{متن حدیث|لَا تَكْسَلُوا فِي طَلَبِ مَعَايِشِكُمْ فَإِنَّ آبَاءَنَا كَانُوا يَرْكُضُونَ فِيهَا وَ يَطْلُبُونَهَا}}؛ من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۵۹، حدیث ۱۱؛ فروع کافی، ج۵؛ کتاب المعیشه، ص٧۴، حدیث ٢.</ref>.
از این [[احادیث]] و احادیث دیگری که از نظرتان گذشت به خوبی روشن می‌شود که پیامبر اکرم{{صل}} با این که [[امور اجتماعی]] و [[وظایف]] سنگین [[رسالت]] و [[تبلیغ]] را به عهده داشت، شخصاً کار می‌کرد.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۱۳۰</ref>


===پیامبر{{صل}} و کار در باغ===
بنابراین آن حضرت هم در طلب [[روزی حلال]] بود، همان‌گونه که [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: در طلب معاش [[سستی]] نکنید و [[اهمال]] نورزید زیرا [[پدران]] ما همواره در طلب روزی حلال [[جدیت]] و پافشاری داشتند<ref>{{متن حدیث|لَا تَكْسَلُوا فِي طَلَبِ مَعَايِشِكُمْ فَإِنَّ آبَاءَنَا كَانُوا يَرْكُضُونَ فِيهَا وَ يَطْلُبُونَهَا}}؛ من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۵۹، حدیث ۱۱؛ فروع کافی، ج۵؛ کتاب المعیشه، ص٧۴، حدیث ٢.</ref>. از این [[احادیث]] و احادیث دیگری که از نظرتان گذشت به خوبی روشن می‌شود که پیامبر اکرم{{صل}} با این که [[امور اجتماعی]] و [[وظایف]] سنگین [[رسالت]] و [[تبلیغ]] را به عهده داشت، شخصاً کار می‌کرد<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]]، ص ۱۳۰.</ref>.
[[زراره]] می‌گوید: مردی حضور امام صادق{{ع}} آمد و گفت: یابن [[رسول الله]] من نمی‌توانم به خوبی با دست خود کار کنم (مثل این که دستش عیبی داشته که [[قادر]] به کار نبوده است)، سرمایه‌ای هم ندارم که [[تجارت]] کنم از طرفی نیازمند و محرومم (حضرت دید که سر و گردن او سالم است). فرمود: کار کن و کالا را با سر خود حمل نما و از [[مردم]] بی‌نیاز باش. [[رسول خدا]]{{صل}} سنگی بر دوش خود حمل کرد و در [[دیوار]] یکی از باغ‌های خود می‌گذاشت<ref>{{متن حدیث|... عَنْ زُرَارَةَ قَالَ: إِنَّ رَجُلًا أَتَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} فَقَالَ إِنِّي لَا أُحْسِنُ أَنْ أَعْمَلَ عَمَلًا بِيَدِي وَ لَا أُحْسِنُ أَنْ أَتَّجِرَ وَ أَنَا مُحَارَفٌ مُحْتَاجٌ فَقَالَ اعْمَلْ فَاحْمِلْ عَلَى رَأْسِكَ وَ اسْتَغْنِ عَنِ النَّاسِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} قَدْ حَمَلَ حَجَراً عَلَى عَاتِقِهِ فَوَضَعَهُ فِي حَائِطٍ لَهُ مِنْ حِيطَانِهِ...}}؛ فروع، کافی، ج۵، ص٧٧-٧۶؛ المحجة البیضاء فی تهذیب الاحیاء، ج۲، ج۳، ص١۴٣.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۱۳۱</ref>


===[[پیامبر]]{{صل}} و کار در [[منزل]]===
=== پیامبر{{صل}} و کار در باغ ===
[[پیامبر اسلام]] گذشته از این که در [[مسجد]]، باغ و مزرعه، میدان [[جنگ]] و... کار می‌کرد در منزل خود هم مشغول کار بود.
[[زراره]] می‌گوید: مردی حضور امام صادق{{ع}} آمد و گفت: یابن [[رسول الله]] من نمی‌توانم به خوبی با دست خود کار کنم (مثل این که دستش عیبی داشته که [[قادر]] به کار نبوده است)، سرمایه‌ای هم ندارم که [[تجارت]] کنم از طرفی نیازمند و محرومم (حضرت دید که سر و گردن او سالم است). فرمود: کار کن و کالا را با سر خود حمل نما و از [[مردم]] بی‌نیاز باش. [[رسول خدا]]{{صل}} سنگی بر دوش خود حمل کرد و در [[دیوار]] یکی از باغ‌های خود می‌گذاشت<ref>{{متن حدیث|... عَنْ زُرَارَةَ قَالَ: إِنَّ رَجُلًا أَتَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} فَقَالَ إِنِّي لَا أُحْسِنُ أَنْ أَعْمَلَ عَمَلًا بِيَدِي وَ لَا أُحْسِنُ أَنْ أَتَّجِرَ وَ أَنَا مُحَارَفٌ مُحْتَاجٌ فَقَالَ اعْمَلْ فَاحْمِلْ عَلَى رَأْسِكَ وَ اسْتَغْنِ عَنِ النَّاسِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} قَدْ حَمَلَ حَجَراً عَلَى عَاتِقِهِ فَوَضَعَهُ فِي حَائِطٍ لَهُ مِنْ حِيطَانِهِ...}}؛ فروع، کافی، ج۵، ص٧٧-٧۶؛ المحجة البیضاء فی تهذیب الاحیاء، ج۲، ج۳، ص١۴٣.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]]، ص ۱۳۱.</ref>
[[امیرمؤمنان]]{{ع}} در این باره می‌فرماید:
 
... با دست خویش [[کفش]] و لباسش را وصله می‌کرد<ref>الدکتور صبحی الصالح، نهج البلاغه، خطبه ١۶٠، ص۲۲۸؛ {{متن حدیث|... وَ يَخْصِفُ بِيَدِهِ نَعْلَهُ وَ يَرْقَعُ بِيَدِهِ ثَوْبَهُ...}}؛ الطبرسی، رضی الدین ابی نصر، الحسن بن الفضل، مکارم الاخلاق با مقدمه محمد حسین اعلمی، منشورات بیروت، لبنان مؤسسه الاعلمی، ۱۳۹۲ ه، ۱۹۷۲م، ص١۶؛ حیاه الحیوان، ج۱، ص۶٩؛ المستطرف فی کل فن مستظرف، ج۲، ص۶۵.</ref> در کارهای منزل به [[خانواده]] کمک می‌کرد<ref>{{متن حدیث|وَ يَخْدُمُ فِي مِهْنَةِ أَهْلِهِ‌...}}؛ المحجة البیضاء، ج۴، ص١٢۴.</ref>.
=== [[پیامبر]]{{صل}} و کار در [[منزل]] ===
هرگاه [[خادم]] خسته می‌شد، گندم آرد می‌کرد...<ref>التکامل فی الاسلام، ج۲، ص۱۸۰.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۱۳۱</ref>
[[پیامبر اسلام]] گذشته از این که در [[مسجد]]، باغ و مزرعه، میدان [[جنگ]] و... کار می‌کرد در منزل خود هم مشغول کار بود. [[امیرمؤمنان]]{{ع}} در این باره می‌فرماید: ... با دست خویش [[کفش]] و لباسش را وصله می‌کرد<ref>الدکتور صبحی الصالح، نهج البلاغه، خطبه ١۶٠، ص۲۲۸؛ {{متن حدیث|... وَ يَخْصِفُ بِيَدِهِ نَعْلَهُ وَ يَرْقَعُ بِيَدِهِ ثَوْبَهُ...}}؛ الطبرسی، رضی الدین ابی نصر، الحسن بن الفضل، مکارم الاخلاق با مقدمه محمد حسین اعلمی، منشورات بیروت، لبنان مؤسسه الاعلمی، ۱۳۹۲ ه، ۱۹۷۲م، ص١۶؛ حیاه الحیوان، ج۱، ص۶٩؛ المستطرف فی کل فن مستظرف، ج۲، ص۶۵.</ref> در کارهای منزل به [[خانواده]] کمک می‌کرد<ref>{{متن حدیث|وَ يَخْدُمُ فِي مِهْنَةِ أَهْلِهِ‌...}}؛ المحجة البیضاء، ج۴، ص١٢۴.</ref>. هرگاه [[خادم]] خسته می‌شد، گندم آرد می‌کرد...<ref>التکامل فی الاسلام، ج۲، ص۱۸۰.</ref>.<ref>[[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]]، ص ۱۳۱.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۱۳۳٬۹۶۰

ویرایش