اقتصاد مقاومتی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

اقتصاد مقاومتی در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۷

۲۰٬۲۰۳ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۹ آوریل ۲۰۲۵

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۱٬۶۳۲

ویرایش

@@ خط ۱۸۹: / خط ۱۸۹: @@
 ایجاد مقتضیات: برای ایجاد اقتصاد مقاومتی باید بر مشارکت حداکثری [[مردم]] تأکید کرد. برای ایجاد همگامی [[اکثریت]] خاموش و [[سست ایمان]] که در [[مقام]] [[اراده]]، [[عزم]] جدی و [[همت]] عالی ندارند، از همه ابزارهای [[جنگ روانی]] و غرقه‌سازی رسانه‌ای بهره برد. باید کاری کرد تا این اکثریت به عنوان مهم‌ترین عامل تاثیرگذار در اقتصاد مقاومتی به این [[حرکت]] ملحق شوند. برنامه و سیاست‌های کلان [[دولت]] و [[نظام اسلامی]] باید بر مشارکت حداکثری این گروه تأکید کند. هر شخصی حتی [[کشاورزی]] در روستا یک قطعه از پازل [[اقتصاد اسلامی]] است. البته شکی نیست که قطعات پازل یک اندازه نیست؛ زیرا برخی از قطعات بزرگ‌تر و تاثیرگذارتر و برخی کم تاثیرگذارتر هستند. غرقه‌سازی کار بسیار مهم و اساسی است. این کار را [[امام خمینی]] در هنگام [[جنگ]] [[عراق]] علیه [[ایران]] به خوبی به کار گرفت به طوری که همه [[جامعه]] [[ایرانی]] از پیرزن روستایی با تخم‌مرغ‌های خویش و [[سرمایه‌داران]] [[بازار]] [[تهران]] با کمک‌های هنگفت [[مالی]] در [[خدمت]] [[مقاومت]] علیه [[استکبار جهانی]] درآمدند. امروز غرقه‌سازی یک [[ضرورت]] برای اقتصاد اسلامی است.
 اگر نظام اسلامی نتواند اقتصاد مقاومتی را شکل دهد و به تأمین [[آسایش]] و [[رفاه]] برآید، هر چند [[امنیت]] و [[آرامش]] در جامعه در اوج است، ولی به سبب فقدان عنصر دوم یعنی آسایش، [[ناکارآمدی]] [[نظام]] مطرح شده و در بلندمدت موجب [[بحران]] و فقدان [[مشروعیت سیاسی]] می‌شود. اینکه [[مقام معظم رهبری]] بر اقدام و عمل در جهت اقتصاد مقاومتی تأکید می‌کند، زمینه‌های [[بحرانی]] است که ایشان [[مشاهده]] می‌کنند؛ زیرا ناکارآمدی به معنای ناکارآمدی ساختار نظام اسلامی برای تأمین عناصر اصلی [[جوامع]] و دولت است. در [[آیات قرآن]] بر عنصر [[مشارکت مردم]] تأکید بسیار شده است. شاید [[همدلی]] و همزبانی و [[تعاون]] در [[آیات قرآن]] نگاهی به تأمین مقتضیات اقتصاد مقاومتی داشته باشد. [[خداوند]] در [[آیه]] ۲ [[سوره مائده]] می‌فرماید: {{متن قرآن|وَتَعَاوَنُوا۟ عَلَى ٱلْبِرِّ وَٱلتَّقْوَىٰ وَلَا تَعَاوَنُوا۟ عَلَى ٱلْإِثْمِ وَٱلْعُدْوَٰنِ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ إِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ}}<ref>«و یکدیگر را در نیکی و پرهیزگاری یاری کنید و در گناه و تجاوز یاری نکنید و از خداوند پروا کنید، بی‌گمان خداوند سخت کیفر است» سوره مائده، آیه ۲.</ref>. این همکاری باید با همه افراد [[جامعه]] باشد و هیچ بخشی هر چند قطعه کوچک را نباید نادیده گرفت؛ زیرا یک روزنه کوچک می‌تواند سدی را خراب کند، چنان‌که یک قطعه کوچک سدی محکم را [[حفظ]] می‌کند و [[سلامت]] می‌دارد.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[اقدام و عمل در اقتصاد مقاومتی چرا و چگونه (مقاله)|اقدام و عمل در اقتصاد مقاومتی چرا و چگونه]]</ref>
+==چرایی [[مشکلات]] [[اقتصادی]] در [[جامعه اسلامی]]==
+[[خداوند]] در [[آیات قرآنی]]، یکی از خصوصیات جامعه اسلامی را بهره‌مندی از طیبات و [[برکات]] می‌‌داند. اصولا [[جامعه]] [[ایمانی]] یک جامعه ای برخوردار از [[امنیت]] و [[آرامش]] و [[آسایش]] و [[رفاه]] می‌‌داند و خداوند آن را به عنوان یک مثل و نمونه برای [[جوامع]] دیگر معرفی می‌‌کند و می‌‌فرماید: {{متن قرآن|وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا قَرْيَةًۭ كَانَتْ ءَامِنَةًۭ مُّطْمَئِنَّةًۭ يَأْتِيهَا رِزْقُهَا رَغَدًۭا مِّن كُلِّ مَكَانٍۢ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ ٱللَّهِ فَأَذَٰقَهَا ٱللَّهُ لِبَاسَ ٱلْجُوعِ وَٱلْخَوْفِ بِمَا كَانُوا۟ يَصْنَعُونَ}}<ref>«و خداوند شهری را مثل آورد که در امن و آرامش بود، روزی (مردم)‌اش از همه جا فراوان می‌رسید آنگاه به نعمت‌های خداوند ناسپاسی کرد و خداوند به کیفر آنچه (مردم آن) انجام می‌دادند گرسنگی و هراس فراگیر را به (مردم) آن چشانید» سوره نحل، آیه ۱۱۲.</ref>
+پس مردمی که دارای [[ایمان]] باشند و [[کفر]] و [[کفران نعمت]] نکنند، هماره از [[برکات الهی]] از جمله آرامش و آسایش برخوردار خواهد بود؛ اما وقتی کفر و [[کفران]] می‌‌کنند خداوند به جای امنیت غذایی و رفاه و امنیت و آرامش، آنان را گرفتار [[گرسنگی]] و [[ترس]] و [[ناامنی]] می‌‌کند. در [[حقیقت]]، [[صنعت]] و سازه‌هایی بشری است که موجب تغییرات عمده در [[زندگی]] [[بشر]] خواهد شد. بر اساس [[آیه]] ۱۱ [[سوره رعد]] تغییرات مهم در [[نفوس]] [[آدمی]] موجب تغییرات در جامعه و [[جهان]] می‌‌شود. پس اگر مردمی با از [[دست دادن]] نعمتی مواجه می‌‌شوند و نعمتی از دست می‌‌رود، باید آن را در تغییرات [[رفتاری]] و کرداری خود بجویند.<ref>انفال، آیه ۵۳</ref>
+بر اساس آیات قرآنی، [[نعمت‌ها]] هرگز به نقمت تبدیل نمی‌شود، مگر آنکه [[مردم]] تغییراتی را در [[رفتار]] خود داشته باشند که موجب از دست رفتن [[نعمت]] و تبدیل به نقمت می‌‌شود. پس باید گفت این مردم هستند که نعمت را به نقمت تبدیل می‌‌کنند نه آنکه خداوند نعمت را از ایشان بگیرد. در همین آیه ۱۱۲ [[سوره نحل]] با تأکید بر صنایع و سازه‌های بشری نشان می‌‌دهد که علت مباشر در [[تغییر]] [[نعمت]] خود سازه‌های بشری است.
+بر همین اساس [[خداوند]] در [[آیه]] دیگر به سنت‌های [[حاکم]] بر [[جهان]] و [[جامعه]] توجه داده و می‌‌فرماید: {{متن قرآن|وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ ٱلْقُرَىٰٓ ءَامَنُوا۟ وَٱتَّقَوْا۟ لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَـٰتٍۢ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ وَلَـٰكِن كَذَّبُوا۟ فَأَخَذْنَـٰهُم بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ}}<ref>«و اگر مردم آن شهرها ایمان می‌آوردند و پرهیزگاری می‌ورزیدند بر آنان از آسمان و زمین برکت‌هایی می‌گشودیم اما (پیام ما را) دروغ شمردند بنابراین برای آنچه می‌کردند آنان را فرو گرفتیم» سوره اعراف، آیه ۹۶.</ref>
+پس جامعه ای که سنت‌های حاکم بر جهان و جامعه [[حرکت]] کند، به [[سنت]] [[عقاب]] و [[عذاب]] گرفتار می‌‌آید و شرایط [[زندگی]] را بر خود سخت خواهند کرد.
+به سخن دیگر، اگر کسی شراب مست کننده را عالما یا جاهلا بنوشد فرقی نمی‌کند؛ زیرا مست می‌‌شود؛ زیرا خاصیت آن چنین است؛ همچنین اگر کسی زهر را از روی [[علم]] و یا [[جهل]] بخورد، زهر در وی تاثیر می‌‌گذارد. پس فرقی دانستن و ندانستن در این امر تاثیری ندارد. پس ملتی که بر خلاف [[ایمان]] و [[تقوا]] حرکت کند، [[برکت]] از آن [[ملت]] می‌‌رود. البته درباره کسانی که می‌‌دانند و برخلاف آن [[دانایی]] خود عمل می‌‌کنند، باید گفت که وضعیت سخت‌تر خواهد بود.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[حل مشکلات اقتصادی در سایه اقتصاد مقاومتی (مقاله)|حل مشکلات اقتصادی در سایه اقتصاد مقاومتی]]</ref>
+==راه [[حل مشکلات]] [[اقتصادی]]==
+[[خداوند]] همان طوری که چرایی و علل [[مشکلات]] اقتصادی را بیان کرده همچنین راهکارهای برونرفت از مشکلات را نیز بیان کرده است. از جمله راهکارهای برونرفت از مشکلات اقتصادی عبارتند از:
+# ایمان و تکیه بر [[خدا]]: بی‌گمان ایمان مهم‌ترین عامل برنروفت از مشکلات از جمله مشکلات اقتصادی است. خداوند در همین [[آیات]] پیش گفته از جمله [[آیه]] ۹۶ [[سوره اعراف]] و ۱۱۲ [[سوره نحل]] بر این امر تأکید دارد؛ همچنین از آیه ۲۸سوره [[توبه]] به دست می‌‌آید که [[جامعه اسلامی]] باید به جای تکیه بر دیگران به خداوند و [[فضل الهی]] تکیه و [[اعتماد]] کنند. [[باور]] و [[اعتقاد]] به این که [[قبض]] و بسط اقتصادی در دست خداوند است، مهم‌ترین عامل در تحقق این راه برنروفت است. به سخن دیگر، [[مشیّت الهی]]، منشأ [[توسعه]] و تنگناهای [[اقتصادی]] است. چنین [[باور]] و [[اعتقادی]] است که می‌‌تواند [[انسان]] را در مسیر کمالی و [[جامعه]] را از [[مشکلات]] [[رهایی]] دهد.<ref>بقره، آیه ۲۴۵؛ رعد، آیه ۲۶؛ اسراء، آیه ۳۰</ref>
+# [[تقوا]]: بر اساس همین [[آیات]] [[تقوای الهی]] از دیگر عواملی [[حل مشکلات]] از جمله مشکلات اقتصادی است. [[خداوند]] همچنین در آیات ۲ و ۳ [[سوره طلاق]] می‌‌فرماید: {{متن قرآن|وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يَجْعَل لَّهُۥ مَخْرَجًۭا * وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُۥٓ إِنَّ ٱللَّهَ بَـٰلِغُ أَمْرِهِۦ قَدْ جَعَلَ ٱللَّهُ لِكُلِّ شَىْءٍۢ قَدْرًۭا}}<ref>«پس، چون به سر آمد عدّه خویش رسیدند یا به شایستگی نگاهشان دارید یا به شایستگی از آنان جدا شوید و دو تن دادگر از (میان) خود گواه بگیرید و گواهی را برای خداوند برپا دارید؛ این است که با آن، به کسی که به خداوند و روز بازپسین ایمان دارد اندرز داده می‌شود و هر کس از خداوند پروا کند (خداوند) برای او دری می‌گشاید * و به او از جایی که گمان نمی‌برد روزی می‌دهد و هر که بر خدا توکل کند همو وی را بسنده است؛ به راستی خداوند به خواست خویش، رسنده است و بی‌گمان خداوند برای هر چیز، اندازه‌ای نهاده است» سوره طلاق، آیه ۲ و ۳.</ref>
+# [[نظارت]] مستمر [[رهبران]] [[صالح]]: از دیگر عوامل برونرفت از مشکلات اقتصادی، نظارت مستمر رهبران صالح است. این نظارت مستمر به ویژه در فعالیت مهم اقتصادی و طرح عظیم [[سازندگی]] لازم و ضروری است؛ یعنی همان طوری که [[حضرت سلیمان]]{{ع}}، [[حضرت یوسف]]{{ع}} و حضرت [[ذوالقرنین]]{{ع}} در طرح سازندگی عظیم، نظارت مستقیم و مستمر داشتند با آنکه [[پیامبر]] بودند، بر رهبران صالح جامعه است تا بر کارهای عظیم و طرح‌های بزرگ نظارت مستقیم و مستمر داشتند باشند.<ref>یوسف، آیه ۵۵ و ۵۸؛ کهف، آیات ۹۳ تا ۹۷؛ سبا، آیات ۱۲ و ۱۳</ref>
+# [[برنامه‌ریزی]] درست [[مدیران]] صالح: مدیران صالح می‌‌بایست همان طوری که در کلیات [[دخالت]] می‌‌کنند باید در [[برنامه‌ریزی]] مشارکت داشته باشند؛ زیرا بدون برنامه‌ریزی نمی‌توان امیدی به برونرفت از [[مشکلات]] به ویژه بحران‌های عظیم [[اقتصادی]] داشت.<ref>یوسف، آیات ۴۷ تا ۴۸؛ کهف، آیات ۹۳ تا ۹۷؛ سبا، آیات ۱۲ و ۱۳</ref>؛
+#قطع [[واردات]] و [[اعتماد]] به منابع داخلی: از [[آیه]] ۲۸ [[سوره توبه]] به دست می‌‌آید که [[مشکلات]] [[اقتصادی]] با واردات [[کالا]] شدنی نیست؛ بلکه با قطع واردات کالا و تکیه و اعتماد به منابع داخلی است که می‌‌توان از مشکلات اقتصادی دست یابد. [[امید]] به خارج از مرزها هرگز نمی‌تواند مشکلات را حل کند، بلکه بر مشکلات می‌‌افزاید هر چند که ممکن است در کوتاه مدت آثار مثبتی داشته باشد، ولی در بلند موجب نابودی [[اقتصاد]] این ستون اصلی [[خیمه]] و چادر [[جامعه اسلامی]] می‌‌شود؛ [[خداوند]] در همین آیه ۲۸ سوره توبه تأکید دارد که بر خلاف تصور ساده برخی که [[گمان]] می‌‌کنند قطع واردات و [[تحریم اقتصادی]] و مانند آن موجب می‌‌شود تا جامعه اسلامی با [[بحران اقتصادی]] مواجه شود، باید گفت که قطع واردات و حتی [[تحریم]] خود مهم‌ترین عامل بر تکیه بر [[خدا]] و منابع داخلی خواهد شد. پس جامعه اسلامی نه تنها نباید از قطع واردات و یا تحریم بیمناک و نگران باشد، بلکه باید خوشحال باشد؛ از همین روست که تحریم و قطع مورد [[تشویق]] [[قرآن]] است، نه واردات و تکیه بر منابع خارجی و [[بیگانه]] به ویژه بیگانگانی که [[دشمن]] [[جامعه]] هستند.
+# [[پرهیز]] از [[اسراف]] و [[تبذیر]]: از جمله راه‌های برونرفت از مشکلات اقتصادی پرهیز از هر گونه اسراف و تبذیر است که موجب هدر رفت سرمایه‌های جامعه می‌‌شود.<ref>اسراء، آیه ۲۶ و ۲۷</ref>
+#[[قناعت]] و [[میانه روی]]: اصولا اقتصاد قوام بخش جامعه است و با قناعت و [[صرفه جویی]] به معنای [[مصرف]] درست کالا می‌‌توان بسیاری از مشکلات اقتصادی را حل و فصل نمود. از این روست که میانه روی و قناعت در [[آیات]] و [[روایات]] مورد تأکید قرار گرفته است؛ زیرا این رویه موجب می‌‌شود تا جامعه به جایی آنکه به دست دیگران توجه کند به همان چیزهایی که دارد بسنده کرده و برای رسیدن به [[خودکفایی]] تلاش کند.<ref>فرقان، آیه ۶۷ و آیات دیگر</ref>
+# [[پرهیز]] از [[روحیه]] [[تجاوزگری]] و [[قانون گریزی]]: از دیگر عوامل [[مشکلات]] [[اقتصادی]] تجاوزگری و قانون گریزی است. از این روست که [[خداوند]] با اشاره به روحیه تجاوزگری و قانون گریزی [[ملت یهود]] بر این نکته تأکید می‌‌کند که راه برنروفت از [[مشکلات]] ترک چنین [[روحیه]] ای است تا گرفتار [[سنت]] [[خشم]] و [[غضب الهی]] نشوند.<ref>بقره، آیه ۶۱</ref>
+# [[انفاق]] و [[احسان]]: بر اساس [[آیات]] ۱۷ تا ۳۱ [[سوره قلم]]، ترک انفاق و احسان از [[اموال]] و عدم [[پرداخت حقوق مالی]] موجب [[خشم خداوند]] و [[گرفتاری]] [[انسان]] و [[جامعه]] در مشکلات [[اقتصادی]] است، بنابراین راه برونرفت از چنین مشکلاتی انفاق و احسان است.
+# [[یتیم‌نوازی]]: [[خداوند]] در آیات ۱۶ و ۱۷ [[سوره فجر]] ترک یتیم‌نوازی را عامل مشکلات اقتصادی و از دست رفتن [[برکت]] از [[مال]] می‌‌شود، پس باید [[یتیم]] توازی را عامل [[رشد اقتصادی]] و برونرفت از مشکلات دانست؛
+# پرداخت حقوق مالی دیگران: چنان که گفته شد هر گونه ترک پرداخت حقوق مالی موجب [[بحران]] [[مالی]] در جامعه می‌‌شود، پس باید [[حقوق مالی]] از هر گونه [[حق]] شخصی یا جمعی و [[اجتماعی]] در اموال ادا شود و ظلمی دراین‌گونه نشود.<ref>بجر، آیات ۱۶ تا ۱۹</ref>
+#ترک تنوع‌طلبی تبذیری و اسرافی: نوع از [[اسراف]] و [[تبذیر]]، همان اسراف تنوع‌طلبی است. جامعه ای که گرفتار این نوع تنوع‌طلبی است هم گرفتار بحران و مشکلات اقتصادی می‌‌شود و هم [[ناتوان]] از برونرفت از آن؛ پس باید آن رویه را ترک کند تا مشکلات اقتصادی‌اش برطرف شود.<ref>بقره، آیه ۶۱</ref>
+# [[حکومت صالحان]]: [[حکومت]] طالحان و فاسدان مهم‌ترین عامل در مشکلات اقتصادی است. خداوند در آیات ۲۰۴ و ۲۰۵ [[سوره بقره]] حکومت صالحان را مهم‌ترین عامل در [[حل مشکلات]] اقتصادی دانسته و بر آن تأکید می‌‌کند. مراد از حکومت صالحان تنها حکومت آنان در راس [[هرم]] [[قدرت]] نیست، بلکه در سطوح میانی تا پایین سطح لازم است تا [[صالحان]] حضور و حکومت داشته باشند. در جوامعی که صالحان تنها در راس حضور دارند در حالی که [[کارگزاران]] در سطوح میانی و زیرین از طالحان تشکیل می‌‌شود نه تنها مشکلات حل نخواهد شد بلکه [[ناامیدی]] نیز تقویت می‌‌شود؛ زیرا [[گمان]] بر این خواهد شد که [[صالحان]] [[ناتوان]] از [[مدیریت]] یا خود عامل [[فساد]] هستند.
+#ترک [[رباخواری]]: [[ویژه‌خواری]] و رباخواری و [[اختلاس]] و مانند آن از دیگر عوامل مؤثر در ایجاد [[اقتصاد]] [[بحرانی]] و [[شکست]] خورده است؛ بنابراین برای برونرفت از آن [[مشکلات]] باید نخست ریشه این‌گونه حرکات و رویه [[اقتصادی]] نامناسب گرفته شود.<ref>بقره، آیه ۲۷۵؛ روم، آیه ۳۹؛ نساء، آیات ۱۶۰ و ۱۶۱</ref>
+# [[عدالت قسطی]]: اگر [[بی‌عدالتی]] به ویژه [[ظلم و ستم]] در حوزه سهم بندی اقتصادی را مهم‌ترین عامل در حوزه [[آسیب‌های اقتصادی]] باشد، باید گفت که عدالت قسطی و سهمیه بندی مهم‌ترین عامل در برونرفت از این مشکلات است که در [[آیات قرآنی]] از جمله [[آیه]] ۲۵ [[سوره حدید]] و نیز ۳۴ [[سوره ابراهیم]] و مانند آنها به آن توجه داده شده است؛
+# [[مدیریت]] [[خردمندان]]: باید [[اموال]] در دست خردمندان قرار گیرد و [[حکومت]] و مدیریت در دست آنان باشد نه [[سفیهان]] سبک مغزی که [[اموال ملی]] و شخصی را تباه کرده و بر باد می‌‌دهند.<ref>نساء، آیه ۵</ref>
+# [[شکر نعمت]]: شکر نعمت به معنای استفاده درست از [[نعمت]] و به کار‌گیری آن برای [[رشد]] فردی و جمعی [[مردم]] است و کمال یابی آنان است. پس باید ترک [[کفران نعمت]] به معنای پیش گفته شود، تا این‌گونه مشکلات اقتصادی نیز حل شود<ref>ابراهیم، آیات ۷ و ۳۴؛ نحل، آیه ۱۱۲؛ سبأ، آیات ۱۲ و ۱۳</ref>
+# [[عدالت اقتصادی]]: استفاده از [[موازین]] اقتصادی چون کیل و ترازو و متر و مانند آن باید در دستور کار قرار گیرد؛ زیرا [[کم‌فروشی]] و [[گران فروشی]] و مانند آنها همان طوری که موجب سلب [[اعتماد]] می‌‌شود، همچنین [[غضب الهی]] را به دنبال دارد. پس برای [[رهایی]] از [[بحران‌های اقتصادی]] و مشکلات آن باید بر عدالت اقتصادی به این معنا نیز توجه ویژه ای شود.<ref>اعراف، آیه ۸۵؛ هود، آیات ۸۴ و ۸۵ و آیات دیگر</ref>
+# [[گردش سالم ثروت]]: همچنین برای رهایی از مشکلات اقتصادی باید [[انفال]] و [[ثروت ملی]] در تمام اقشار [[جامعه]] به گردش در آید و تنها در دست [[ثروتمندان]] و [[قدرتمندان]] نباشد؛ توجه به انفال و پرداخت یارانه‌های مستقیم و غیر مستقیم و [[حمایت]] از اقشار [[ضعیف]] و [[مستضعف]] از مهم‌ترین راهکارهای [[قرآنی]] برای [[حل مشکلات]] [[اقتصادی]] است.<ref>حشر، آیه ۷</ref>
+#[[اصلاح]] [[روابط اقتصادی]]: هر گونه [[رفتار]] [[فاسد]] و [[افساد]] در حوزه اقتصادی مشکل زا است؛ بنابراین هماره باید در راستای [[اصلاح]] [[روابط اقتصادی]] تلاش شود تا [[مشکلات]] [[اقتصادی]] [[جامعه]] بر طرف شود.<ref>اعراف، آیه ۸۵؛ هود، آیات ۸۴ تا ۸۸</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[حل مشکلات اقتصادی در سایه اقتصاد مقاومتی (مقاله)|حل مشکلات اقتصادی در سایه اقتصاد مقاومتی]]</ref>
 == منابع ==