پرش به محتوا

رساله حقوق امام سجاد: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۶۰: خط ۶۰:
# حق [[اقلیت‌های دینی]].
# حق [[اقلیت‌های دینی]].
{{پایان فهرست اثر}}
{{پایان فهرست اثر}}
این رساله در منابع متقدم ذکر شده است. [[شیخ صدوق]] در دو کتاب خود "[[خصال (کتاب)|خصال]]" و "[[من لایحضره الفقیه (کتاب)|من لایحضره الفقیه]]" آن را [[نقل]] کرده است. همچنین [[ابن‌شعبه حرانی]]، از علمای [[قرن چهارم هجری]]، در [[کتاب]] [[ارزشمند]] "[[تحف العقول عن آل الرسول (کتاب)|تحف العقول عن آل الرسول]]" در بخشی که به [[سخنان امام سجاد]] {{ع}} اختصاص داده این رساله را نقل کرده است<ref>بر اساس روایت تحف این حقوق بالغ بر ۵۰ حق است و در انتهای این روایت می‌خوانیم: {{متن حدیث|فَهَذِهِ‏ خَمْسُونَ‏ حَقّاً مُحِيطاً بِكَ لَا تَخْرُجْ مِنْهَا فِي حَالٍ مِنَ الْأَحْوَالِ يَجِبُ عَلَيْكَ رِعَايَتُهَا وَ الْعَمَلُ فِي تَأْدِيَتِهَا}}؛ این پنجاه حق برعهده تو است که در هیچ شرایطی نمی‌توانی از آنها جدا شوی (و آنها را نادیده بگیری)، رعایت این حقوق و تلاش برای ادای حق لازم است بر تو لازم است.</ref>.
این رساله در منابع متقدم ذکر شده است. [[شیخ صدوق]] در دو کتاب خود "[[خصال (کتاب)|خصال]]" و "[[من لایحضره الفقیه (کتاب)|من لایحضره الفقیه]]" آن را [[نقل]] کرده است. همچنین [[ابن‌شعبه حرانی]]، از علمای [[قرن چهارم هجری]]، در [[کتاب]] [[ارزشمند]] "[[تحف العقول عن آل الرسول (کتاب)|تحف العقول عن آل الرسول]]" در بخشی که به سخنان [[امام سجاد]] {{ع}} اختصاص داده این رساله را نقل کرده است<ref>بر اساس روایت تحف این حقوق بالغ بر ۵۰ حق است و در انتهای این روایت می‌خوانیم: {{متن حدیث|فَهَذِهِ‏ خَمْسُونَ‏ حَقّاً مُحِيطاً بِكَ لَا تَخْرُجْ مِنْهَا فِي حَالٍ مِنَ الْأَحْوَالِ يَجِبُ عَلَيْكَ رِعَايَتُهَا وَ الْعَمَلُ فِي تَأْدِيَتِهَا}}؛ این پنجاه حق برعهده تو است که در هیچ شرایطی نمی‌توانی از آنها جدا شوی (و آنها را نادیده بگیری)، رعایت این حقوق و تلاش برای ادای حق لازم است بر تو لازم است.</ref>.


این رساله علاوه بر [[فارسی]] به زبان‌های گوناگون همچون مالایی، تایلندی، تاجیکی، ارمنی، [[هندی]] و صربی ترجمه شده است. تمامی این ترجمه‌ها به توسط معاونت امور بین‌الملل [[مجمع جهانی اهل‌بیت]] {{عم}} صورت گرفته است. همچنین شروح متعددی به [[زبان فارسی]] و [[عربی]] بر این رساله نگاشته شده است. از آن جمله است: [[آیینه حقوق (کتاب)|آیینه حقوق]]: [[حقوق از دیدگاه امام سجاد (کتاب)|حقوق از دیدگاه امام سجاد]] {{ع}}، تألیف [[قدرت‌الله مشایخی]]؛ [[رساله حقوق امام سجاد (کتاب)|رساله حقوق امام سجاد]] {{ع}}، شرح [[علی محمد حیدری نراقی]]؛ [[حقوق اخلاق بر اساس رساله الحقوق امام سجاد (کتاب)|حقوق اخلاق بر اساس رساله الحقوق امام سجاد]] {{ع}} و ۱۵۰ نکته آموزنده و سازنده اثر [[علی مشفق‌پور طالقانی]]؛ [[تأملات فی رساله الحقوق للامام علی بن الحسین (کتاب)|تأملات فی رساله الحقوق للامام علی بن الحسین]] {{ع}} اثر [[محمد تقی المدرسی]] و [[تفصیل الحقوق (کتاب)|تفصیل الحقوق]]، شرح [[روایی]] علی رساله الحقوق للامام السجاد {{ع}}، تألیف [[محمد حسین الرمی الطبسی]]<ref>[[فضل‌الله خالقیان|خالقیان، فضل‌الله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «دیگر آثار امام سجاد»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۲۶.</ref>.
این رساله علاوه بر فارسی به زبان‌های گوناگون همچون مالایی، تایلندی، تاجیکی، ارمنی، هندی و صربی ترجمه شده است. تمامی این ترجمه‌ها به توسط معاونت امور بین‌الملل [[مجمع جهانی اهل‌بیت]] {{عم}} صورت گرفته است. همچنین شروح متعددی به [[زبان فارسی]] و [[عربی]] بر این رساله نگاشته شده است. از آن جمله است: [[آیینه حقوق (کتاب)|آیینه حقوق]]: [[حقوق از دیدگاه امام سجاد (کتاب)|حقوق از دیدگاه امام سجاد]] {{ع}}، تألیف [[قدرت‌الله مشایخی]]؛ [[رساله حقوق امام سجاد (کتاب)|رساله حقوق امام سجاد]] {{ع}}، شرح [[علی محمد حیدری نراقی]]؛ [[حقوق اخلاق بر اساس رساله الحقوق امام سجاد (کتاب)|حقوق اخلاق بر اساس رساله الحقوق امام سجاد]] {{ع}} و ۱۵۰ نکته آموزنده و سازنده اثر [[علی مشفق‌پور طالقانی]]؛ [[تأملات فی رساله الحقوق للامام علی بن الحسین (کتاب)|تأملات فی رساله الحقوق للامام علی بن الحسین]] {{ع}} اثر [[محمد تقی المدرسی]] و [[تفصیل الحقوق (کتاب)|تفصیل الحقوق]]، شرح [[روایی]] علی رساله الحقوق للامام السجاد {{ع}}، تألیف [[محمد حسین الرمی الطبسی]]<ref>[[فضل‌الله خالقیان|خالقیان، فضل‌الله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «دیگر آثار امام سجاد»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۲۶.</ref>.


== نمونه‌ای از حقوق ==
== نمونه‌ای از حقوق ==
خط ۷۲: خط ۷۲:
وثاقت رواة بعد از [[ابن ابی عمیر]]، ثابت است، یا به توثیق خاص؛ نظیر: [[ابوحمزۀ ثمالی]] و [[اسماعیل بن الفضل هاشمی]]، یا به توثیق عام؛ نظیر: [[عبدالرحمن بن محمد]] و [[فضل بن اسماعیل]] که مشمول [[شهادت]] شیخ بر وثاقت من یروی عنهم المشایخ الثلاثة هستند. [[ابن ابی عمیر]] نیز که در جلالت [[شأن]] و علوّ مرتبه، فوق حد وثاقت است و راویان از [[ابن ابی عمیر]] نیز همگی ثابت الوثاقه‌اند؛ اما [[حسین بن محمد بن عامر]] یا [[عمران]] و نیز عموی او [[عبدالله بن عامر]] یا عمران که از اکابر اشاعرۀ قمیین و از ثقات اجلّاء و کبار علمای شیعه‌اند، وثاقت آنها مسلّم است؛ اما [[جعفر بن محمد مسرور]]، از مشایخ [[صدوق]] است و صدوق کراراً بر او "ترضّی" کرده است و در جای خود توضیح دادهایم که "ترضّی" صدوق بر مشایخ خود، نهتنها [[شهادت]] بر وثاقت است، بلکه بیش از وثاقت را می‌رساند؛ زیرا مقصود از "ترضّی" صدوق، ظاهراً انطباق آیۀ کریمۀ {{متن قرآن|رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ}}<ref>«خداوند از آنان خشنود است و آنان از خداوند خشنودند» سوره مائده، آیه ۱۱۹.</ref> است که بیش از وثاقت را می‌رساند.
وثاقت رواة بعد از [[ابن ابی عمیر]]، ثابت است، یا به توثیق خاص؛ نظیر: [[ابوحمزۀ ثمالی]] و [[اسماعیل بن الفضل هاشمی]]، یا به توثیق عام؛ نظیر: [[عبدالرحمن بن محمد]] و [[فضل بن اسماعیل]] که مشمول [[شهادت]] شیخ بر وثاقت من یروی عنهم المشایخ الثلاثة هستند. [[ابن ابی عمیر]] نیز که در جلالت [[شأن]] و علوّ مرتبه، فوق حد وثاقت است و راویان از [[ابن ابی عمیر]] نیز همگی ثابت الوثاقه‌اند؛ اما [[حسین بن محمد بن عامر]] یا [[عمران]] و نیز عموی او [[عبدالله بن عامر]] یا عمران که از اکابر اشاعرۀ قمیین و از ثقات اجلّاء و کبار علمای شیعه‌اند، وثاقت آنها مسلّم است؛ اما [[جعفر بن محمد مسرور]]، از مشایخ [[صدوق]] است و صدوق کراراً بر او "ترضّی" کرده است و در جای خود توضیح دادهایم که "ترضّی" صدوق بر مشایخ خود، نهتنها [[شهادت]] بر وثاقت است، بلکه بیش از وثاقت را می‌رساند؛ زیرا مقصود از "ترضّی" صدوق، ظاهراً انطباق آیۀ کریمۀ {{متن قرآن|رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ}}<ref>«خداوند از آنان خشنود است و آنان از خداوند خشنودند» سوره مائده، آیه ۱۱۹.</ref> است که بیش از وثاقت را می‌رساند.


بنابراین، سند رسالۀ الحقوق [[روایت]] شده از [[امام سجاد]] {{ع}} صحیح و تام و بلااشکال است<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۱، ص۳۱-۴۲.</ref>.
بنابراین، سند رسالۀ الحقوق [[روایت]] شده از [[امام سجاد]] {{ع}} صحیح و تام و بلااشکال است<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام ج۱]]، ص۳۱-۴۲.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
۱۳۳٬۶۷۸

ویرایش