بیعت: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۹۵۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۵
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۴۱: خط ۴۱:


این بیعت، تنها یک تشریفات یا [[احترام]] گزاری ظاهری نیست، بلکه [[رسالت]] سنگینی را به گردن می‌نهد، که حد و [[مرز]] و قلمرو آن، تا دامنه [[قیامت]] هم کشیده می‌شود. وقتی [[ائمه دین]]، [[امام]] [[جهاد]] و [[اسوه]] شهادتند، زیارتی هم که [[پیمان]] با این [[پیشوایان]] [[مجاهد]] و [[شهید]] باشد، حضور در میدان [[مبارزه]] و درگیری و [[فداکاری]] را می‌طلبد. و این، جز در [[سایه]] اعلام [[آمادگی]] از سوی زائر، برای [[جانبازی]] در این راه، میسّر نیست. به همین جهت، عنصر [[شهادت‌طلبی]] را که در پی همین نکات مطرح است، نباید از نظر دور داشت<ref>جواد محدثی|محدثی، جواد، فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت، ص۳۱۲-۳۱۵.</ref>.
این بیعت، تنها یک تشریفات یا [[احترام]] گزاری ظاهری نیست، بلکه [[رسالت]] سنگینی را به گردن می‌نهد، که حد و [[مرز]] و قلمرو آن، تا دامنه [[قیامت]] هم کشیده می‌شود. وقتی [[ائمه دین]]، [[امام]] [[جهاد]] و [[اسوه]] شهادتند، زیارتی هم که [[پیمان]] با این [[پیشوایان]] [[مجاهد]] و [[شهید]] باشد، حضور در میدان [[مبارزه]] و درگیری و [[فداکاری]] را می‌طلبد. و این، جز در [[سایه]] اعلام [[آمادگی]] از سوی زائر، برای [[جانبازی]] در این راه، میسّر نیست. به همین جهت، عنصر [[شهادت‌طلبی]] را که در پی همین نکات مطرح است، نباید از نظر دور داشت<ref>جواد محدثی|محدثی، جواد، فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت، ص۳۱۲-۳۱۵.</ref>.
==انواع بیعت==
بیعت دارای انواع مختلفی است. برخی آن را به سه نوع «[[هدی]]»، «[[فلته]]» و «[[ضلال]]» تقسیم کرده‌اند<ref>ر.ک: جعفری لنگرودی، محمدجعفر، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، ج۲، ص۹۵۶.</ref>. بیعت اگر مسبوق به [[مشورت]] باشد و با حضور بیش‌ترینه [[مردم]] انجام شود، بیعت «عام» و یا «هدی» نامیده می‌شود. اگر [[بیعت‌کنندگان]] [[اکثریت]] باشند، ولی بی‌مشورت باکسی بیعت کنند، آن را بیعت «فلته» -یعنی بیعت ناگهانی و بی‌اندیشه- می‌گویند. علی{{ع}} نیز از بیعت [[عامه]] و بیعت فلته نام برده است و با اشاره به [[بیعت مردم]] با خود می‌فرماید: {{متن حدیث|هَذِهِ بَيْعَةٌ عَامَّةٌ مَنْ رَغِبَ عَنْهَا رَغِبَ عَنْ دِينِ الْإِسْلَامِ وَ اتَّبَعَ غَيْرَ سَبِيلِ أَهْلِهِ<ref>مفید، الارشاد، ص۱۳۰.</ref> وَ لَمْ تَكُنْ بَيْعَتُكُمْ إِيَّايَ فَلْتَة}}<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۳۶، ترجمه سید جعفر شهیدی، ص۱۳۴.</ref>؛ «این بیعت عمومی است، هر کس از آن [[سرپیچی]] کند، از [[دین اسلام]] سرپیچی کرده و از غیر راه [[مسلمانان]] رفته است و بیعت شما با من از روی عدم [[اندیشه]] و [[آگاهی]] نبوده است».
گفتنی است که عمر، بیعت مردم با [[ابوبکر]] را «فلته» خوانده است<ref>حسینی خطیب، سید عبدالزهرا، مصادر نهج البلاغه و اسانیده، ج۲، ص۳۰۲.</ref>؛ زیرا [[بیعت با ابوبکر]] مسبوق به مشورت نبوده است. اگر بیعت توسط [[اقلیت]] انجام گیرد، «بیعت ضلال» نامیده می‌شود<ref>ر.ک: جعفری لنگرودی، محمدجعفر، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، ج۲، ص۹۵۶.</ref>. همچنین بیعت به لحاظ متعلق دارای اقسامی است. اگر بر [[متابعت]] [[خدا]] و [[رسول]]{{صل}} او باشد، آن را «بیعت الاتباع» گویند؛ مانند بیعت مسلمانان در [[عقبه اول]] و نیز در [[عقبه دوم]] با [[رسول خدا]]{{صل}}. «بیعت [[جهاد]]» نیز بیعت نیروهای تحت امر با [[فرمانده]] خویش است. [[قرآن کریم]] از این بیعت یاد کرده<ref>ر.ک: انصاری قرطبی، ابو عبدالله محمد بن احمد، الجامع لاحکام القرآن، ج۱۶، ص۲۷۶.</ref> و می‌فرماید:
کسانی که با تو بیعت می‌کنند، در [[حقیقت]]، تنها با خدا بیعت می‌کنند و [[دست خدا]] بالای دست آنان است<ref>{{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّمَا يَنْكُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا}} «بی‌گمان آنان که با تو بیعت می‌کنند جز این نیست که با خداوند بیعت می‌کنند؛ دست خداوند بالای دست‌های آنان است؛ از این روی هر که پیمان شکند به زیان خویش می‌شکند و هر کس به آنچه با خداوند پیمان بسته است وفا کند به زودی به او پاداشی سترگ خواهد داد» سوره فتح، آیه ۱۰.</ref>.
«بیعت [[خلافت]]»، بیعتی است که [[مردم]] با [[خلفا]] برای [[زمام‌داری]] انجام می‌دهند. همچنین بعضی بیعت [[امامت]] را به دو مرحله «بیعت انعقاد» و «بیعت عمومی» تقسیم کرده‌اند. در بیعت انعقاد، [[اهل حل و عقد]] [[امام]] را برمی‌گزینند و به مردم معرفی می‌کنند و سپس مردم با وی به صورت عمومی بیعت می‌کنند<ref>خالدی، محمود، البیعة فی الفکر السیاسی الاسلامی، ص۱۲۶.</ref>.<ref>[[محمود حکمت‌نیا|حکمت‌نیا، محمود]]، [[جایگاه بیعت در حکومت (مقاله)|مقاله «جایگاه بیعت در حکومت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۵ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۵]] ص ۱۳۷.</ref>


== [[پرسش]] مستقیم ==
== [[پرسش]] مستقیم ==
۸۱٬۵۴۶

ویرایش