الله: تفاوت میان نسخهها
←منابع
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۶۶: | خط ۶۶: | ||
## [[فرمانروایی]] همۀ [[جهان هستی]] از جملۀ [[انسان]] از آنِ [[خداوند]] است. {{متن قرآن|مَلِكِ النَّاسِ}}<ref>«فرمانروای مردم» سوره ناس، آیه ۲.</ref>. {{متن قرآن|وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا}}<ref>«حکومت آسمانها و زمین، و آنچه میان آن دو قرار دارد از آن خداست» سوره مائده، آیه ۱۷.</ref>. | ## [[فرمانروایی]] همۀ [[جهان هستی]] از جملۀ [[انسان]] از آنِ [[خداوند]] است. {{متن قرآن|مَلِكِ النَّاسِ}}<ref>«فرمانروای مردم» سوره ناس، آیه ۲.</ref>. {{متن قرآن|وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا}}<ref>«حکومت آسمانها و زمین، و آنچه میان آن دو قرار دارد از آن خداست» سوره مائده، آیه ۱۷.</ref>. | ||
## فرمانروایی مخصوص [[ذات خداوند]] است، و هیچ موجودی جز او [[حق]] فرمانروایی ندارد مگر آنکه از سوی او بدین جایگاه گماشته گردد: خداوند میفرماید: {{متن قرآن|لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ}}<ref>«شریکی در حکومت ندارد» سوره اسراء، آیه ۱۱۱.</ref>. نیز میفرماید: {{متن قرآن|لَا يُشْرِكُ فِي حُكْمِهِ أَحَدًا}}<ref>«او هیچ کس را در حکومت خود شرکت نمیدهد» سوره کهف، آیه ۲۶.</ref>. نیز میفرماید: {{متن قرآن|قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ}}<ref>«بگو: بار الها! ای مالک مُلکها و حکومتها! به هر کس بخواهی، مُلک و حکومت میبخشی و از هر کس بخواهی، مُلک و حکومت را میگیری» سوره آل عمران، آیه ۲۶.</ref>. نیز میفرماید: {{متن قرآن|وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ}}<ref>«خداوند، مُلکش را به هر کس بخواهد، میبخشد» سوره بقره، آیه ۲۴۷.</ref>.<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۶ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۶، ص ۱۱.</ref> | ## فرمانروایی مخصوص [[ذات خداوند]] است، و هیچ موجودی جز او [[حق]] فرمانروایی ندارد مگر آنکه از سوی او بدین جایگاه گماشته گردد: خداوند میفرماید: {{متن قرآن|لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ}}<ref>«شریکی در حکومت ندارد» سوره اسراء، آیه ۱۱۱.</ref>. نیز میفرماید: {{متن قرآن|لَا يُشْرِكُ فِي حُكْمِهِ أَحَدًا}}<ref>«او هیچ کس را در حکومت خود شرکت نمیدهد» سوره کهف، آیه ۲۶.</ref>. نیز میفرماید: {{متن قرآن|قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ}}<ref>«بگو: بار الها! ای مالک مُلکها و حکومتها! به هر کس بخواهی، مُلک و حکومت میبخشی و از هر کس بخواهی، مُلک و حکومت را میگیری» سوره آل عمران، آیه ۲۶.</ref>. نیز میفرماید: {{متن قرآن|وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ}}<ref>«خداوند، مُلکش را به هر کس بخواهد، میبخشد» سوره بقره، آیه ۲۴۷.</ref>.<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۶ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۶، ص ۱۱.</ref> | ||
==[[فرمانروایی خداوند]] بر [[جامعه بشر]]== | |||
[[خداوند]] برای [[اعمال]] [[حاکمیت]] و [[فرمانروایی]] خویش در [[جهان هستی]] گماشتگانی دارد. [[گماشتگان]] او برای فرمانروایی بر [[جامعۀ بشر]] رسولاناند که آخرین آنان [[رسول اعظم]] [[محمد مصطفی]]{{صل}} است، و پس از آنان [[جانشینان]] [[رسولان]] برای فرمانروایی [[منصوب]] شدهاند. | |||
در مباحث گذشته به تفصیل ادلۀ [[نصب]] [[رسولان الهی]] و بهویژه [[رسول خاتم]] محمد مصطفی{{صل}} و جانشینان او را از سوی خداوند برای فرمانروایی بیان کردیم، بنابر آنچه در این ادلۀ [[قطعی]] و روشن و صریح آمده است: | |||
اولاً: برای هر امتی در هر عصر و [[زمان]] از سوی خداوند رسولی فرستاده شده است: | |||
{{متن قرآن|وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ}}<ref>«ما در هر امّتی رسولی برانگیختیم که: خدای یکتا را بپرستید و از [پرستش] طاغوت اجتناب کنید» سوره نحل، آیه ۳۶.</ref>. | |||
ثانیاً: همۀ رسولان الهی از سوی خداوند [[مسئولیت]] فرمانروایی و حاکمیت جامعۀ بشر را بر عهده داشتهاند: خداوند فرمود: | |||
{{متن قرآن|وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ... * فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ}}<ref>«ما هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر برای این که به فرمان خدا، از وی اطاعت شود... * به پروردگارت سوگند که آنها ایمان نخواهند آورد، مگر این که در اختلافات خود، تو را به داوری طلبند» سوره نساء، آیه ۶۴-۶۵.</ref>. | |||
نیز فرمود: | |||
{{متن قرآن|لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ}}<ref>«ما پیامبران خود را با دلایل روشن فرستادیم، و با آنها کتاب آسمانی و میزان [قوّۀ عصمت و عدل] نازل کردیم تا مردم قیام به عدالت کنند» سوره حدید، آیه ۲۵.</ref>. | |||
نیز در اشارهای به سلسلۀ رسولان در طول [[تاریخ]] فرمود: | |||
{{متن قرآن|أُولَئِكَ الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ}}<ref>«آنها کسانی هستند که کتاب آسمانی و حکم و نبوّت به آنان دادیم» سوره انعام، آیه ۸۹.</ref>. | |||
نیز در اشاره به رسولان الهی از [[بنیاسرائیل]] فرمود: | |||
{{متن قرآن|إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْرَاةَ فِيهَا هُدًى وَنُورٌ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا لِلَّذِينَ هَادُوا وَالرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ... * وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ عَمَّا جَاءَكَ مِنَ الْحَقِّ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا}}<ref>«ما تورات را نازل کردیم در حالی که در آن، هدایت و نوری بود و پیامبران [بنیاسرائیل]، که در برابر فرمان خدا تسلیم بودند، با آن برای یهود حکم میکردند... و این کتاب [قرآن] را به حق بر تو نازل کردیم، در حالی که کتب پیشین را تصدیق میکند و با آنها هماهنگ است، و نگاهبان و حاکم بر آنهاست پس بر طبق آنچه خدا نازل کرده، در میان آنها حکم کن و از هوا و هوسهای آنان پیروی نکن و از احکام الهی، روی مگردان. ما برای هر کدام از شما رسولان، آیین و قانونی قرار دادیم» سوره مائده، آیه ۴۴-۴۸.</ref>. | |||
نیز در اشاره به همین [[رسولان]] فرمود: | |||
{{متن قرآن|وَلَقَدْ آتَيْنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ}}<ref>«ما بنیاسرائیل را کتاب آسمانی و حکومت و نبوّت بخشیدیم» سوره جاثیه، آیه ۱۶.</ref>. | |||
و در [[روایت]] معروف از [[رسول اکرم]]{{صل}} به همین مطلب اشاره شده است: فرمود: | |||
{{متن حدیث|كَانَتْ بَنُو إِسْرَائِيلَ تَسُوسُهُمْ الْأَنْبِيَاءُ، كُلَّمَا هَلَكَ نَبِيٌّ خَلَفَهُ نَبِيٌّ، وَ إِنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي، وَ سَيَكُونُ خُلَفَاءُ...}}<ref>صحیح بخاری، ح۳۴۵۵.</ref>؛ | |||
[[سیاست]] در میان [[بنیاسرائیل]] به وسیلۀ پیامبرانشان انجام میگرفت، هرگاه [[پیامبری]] درمیگذشت [[پیامبر]] دیگری [[جانشین]] او میشد، همانا پس از من پیامبری وجود ندارد، و جانشینانی وجود دارد.... | |||
نیز فرمود: | |||
{{متن قرآن|شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ مَا وَصَّى بِهِ نُوحًا وَالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِ إِبْرَاهِيمَ وَمُوسَى وَعِيسَى أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا فِيهِ... * فَلِذَلِكَ فَادْعُ وَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ وَقُلْ آمَنْتُ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ كِتَابٍ وَأُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَيْنَكُمُ}}<ref>«آیینی را برای شما مقرر نمود که به نوح توصیه کرده بود و آنچه را بر تو [[وحی]] فرستادیم و به ابراهیم و [[موسی]] و [[عیسی]] سفارش کردیم این بود که: همان [[دین]] [[[خالص]]] را برپا دارید و در آن [[تفرقه]] ایجاد نکنید... پس به همین خاطر تو [نیز آنان را به سوی این [[آیین توحیدی]]] [[دعوت]] کن و آنچنانکه [[مأمور]] شدهای [[استقامت]] نما، و از [[هوی]] و هوسهای آنان [[پیروی]] مکن، و بگو: به تمام کتابهایی که [[خدا]] نازل کرده [[ایمان]] آوردهام و مأمورم در میان شما [[عدالت]] را [[اجرا]] کنم» [[سوره شوری]]، [[آیه]] ۱۳-۱۵.</ref>. | |||
در این [[آیات]] ابتدا به [[نزول]] [[شریعت]] [[دینی]] بر [[انبیا]] اشاره شده و سپس به [[مسئولیت]] [[رسل]] در اقامۀ دین اشاره شده {{متن قرآن|أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ}} و پس از آن با جملۀ {{متن قرآن|فَلِذَلِكَ فَادْعُ}} به [[مأموریت رسول]] اعظم در اقامۀ دین اشاره شده و اقامۀ دین با جملۀ {{متن قرآن|وَأُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَيْنَكُمُ}} به [[اقامۀ عدل]] در بین [[مردم]] [[تفسیر]] و تبیین شده است. | |||
در مباحث گذشته به تفصیل مفصل به مسئولیت تمامی رسل از سوی [[خداوند]] در جهت اقامۀ عدل در [[جامعۀ بشر]] اشاره کردیم، و ادلۀ [[نصب الهی]] رسل برای [[فرمانروایی]] و اقامۀ عدل بر روی [[زمین]] را به طور مشروح بیان کردیم. | |||
ثالثاً: [[رسول اکرم]]{{صل}} به [[دستور خدا]] [[فرمانروایان]] پس از خویش را [[منصوب]] و معیّن فرموده است و به همین سبب در [[قرآن کریم]] با اشاره به این [[جانشینان]] میفرماید: | |||
{{متن قرآن|أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ}}<ref>«اطاعت کنید خدا را! و اطاعت کنید پیامبر [خدا] و صاحبان فرمان خود را» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref>. | |||
نیز به همین سبب در [[حدیث متواتر]] آمده است که: | |||
{{متن حدیث|بَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} عَلَى السَّمْعِ وَ الطَّاعَةِ فِي الْمَنْشَطِ وَ الْمَكْرَهِ وَ أَنْ لَا نُنَازِعَ الْأَمْرَ أَهْلَهُ}}<ref>صحیح بخاری، ح۷۱۹۹ و ۷۲۰۰.</ref>؛ | |||
با [[رسول خدا]]{{صل}} بر آن [[بیعت]] کردیم و [[پیمان]] بستیم که [[گوش به فرمان]] او باشیم، و [[فرمان]] او را در هر [[آسایش]] و [[سختی]] [[اطاعت]] کنیم، و اینکه با [[صاحبان امر]] و فرمان برای دستیابی به فرمانروایی به [[رقابت]] و [[نزاع]] نپردازیم.<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۶ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۶، ص ۱۵.</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||