پرش به محتوا

سیره امام هادی: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۷۸۵ بایت اضافه‌شده ،  ‏۹ اکتبر ۲۰۲۵
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: واگردانی دستی
 
(۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۷: خط ۲۷:
# کوشش در رفع حاجات [[مؤمنان]].
# کوشش در رفع حاجات [[مؤمنان]].
# رابطه [[عاطفی]] با [[پیشوایان]] [[صالح]]- که در [[اهل‌بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]]{{عم}} جلوه می‌کند- از طریق [[زیارت]] کردن آن بزرگواران و مطالعه در [[روش زندگی]] آنان<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۲ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۲]]، ص ۲۶۸.</ref>.
# رابطه [[عاطفی]] با [[پیشوایان]] [[صالح]]- که در [[اهل‌بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]]{{عم}} جلوه می‌کند- از طریق [[زیارت]] کردن آن بزرگواران و مطالعه در [[روش زندگی]] آنان<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۲ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۲]]، ص ۲۶۸.</ref>.
=== [[سیره اجتماعی امام هادی]] ===


=== سیره علمی امام هادی ===
=== سیره علمی امام هادی ===
{{اصلی|سیره علمی امام هادی}}
{{اصلی|سیره علمی امام هادی}}
[[امام هادی]]{{ع}} در همه عرصه‌هایی که برای گروه [[شیعیان]] و [[پیروان]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} مهم و حیاتی بود به مقوله [[استوار]] ساختن و تکمیل ساختار شخصیتی آنان می‌پرداختند؛ چراکه لازم بود تا ساختار این گروه آن‌چنان [[تکامل]] یابد که بتوانند با [[روایات]] و [[میراث علمی]] که در [[اختیار]] دارند امور [[دین]] و دنیایشان را اداره نمایند و دانشمندانی که [[عالمان دینی]] هستند نیز بتوانند مأموریت [[رهبری اجتماعی]]، [[فکری]] و [[دینی]] آنها را به دست گرفته و در مسیر تکاملی این گروه به سمت هدف‌های رسالی که برای آن در نظر گرفته شده است، از [[مصالح]] و [[شئون]] این گروه [[پاسداری]] نمایند.
[[امام هادی]]{{ع}} در همه عرصه‌هایی که برای گروه [[شیعیان]] و [[پیروان]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} مهم و حیاتی بود به مقوله [[استوار]] ساختن و تکمیل ساختار شخصیتی آنان می‌پرداختند؛ چراکه لازم بود تا ساختار این گروه آن‌چنان [[تکامل]] یابد که بتوانند با [[روایات]] و میراث علمی که در [[اختیار]] دارند امور [[دین]] و دنیایشان را اداره نمایند و دانشمندانی که [[عالمان دینی]] هستند نیز بتوانند مأموریت [[رهبری اجتماعی]]، [[فکری]] و [[دینی]] آنها را به دست گرفته و در مسیر تکاملی این گروه به سمت هدف‌های رسالی که برای آن در نظر گرفته شده است، از [[مصالح]] و [[شئون]] این گروه پاسداری نمایند.
# ایمن‌سازی عقیدتی: ایمن‌سازی عقیدتی که [[حضرت امام هادی]]{{ع}} به انجام آن مبادرت فرمودند در توضیح، شرح و عمق بخشیدن به مفاهیم عقیدتی به شکل خاصّ و مفاهیم دینی به شکل عام نمود پیدا می‌کند. همچنان‌که این ایمن‌سازی در قالب [[دفع شبهات]] و [[تحریفات]] فکری که [[مکاتب فکری]] آن [[روزگار]] در [[جامعه]] برمی‌انگیختند نیز آشکار می‌گردد. روایاتی هم که در رابطه با مسائلی همچون [[رؤیت خداوند]]، [[جبر و اختیار]] و [[تفویض]]، ردّ بر شبهاتی که درباره [[آیات قرآن کریم]] به وجود می‌آمده است و... از آن حضرت وارد شده است، نشان از این [[حقیقت]] دارد که حضرت‌ امام هادی{{ع}} به‌شدّت در پی ایمن‌سازی عقیدتی در [[جامعه اسلامی]] به صورت کلّی و [[جامعه شیعی]] به صورت خاصّ بوده است.
# '''ایمن‌سازی عقیدتی:''' ایمن‌سازی عقیدتی که [[حضرت امام هادی]]{{ع}} به انجام آن مبادرت فرمودند در توضیح، شرح و عمق بخشیدن به مفاهیم عقیدتی به شکل خاصّ و مفاهیم دینی به شکل عام نمود پیدا می‌کند. همچنان‌که این ایمن‌سازی در قالب دفع شبهات و [[تحریفات]] فکری که مکاتب فکری آن [[روزگار]] در [[جامعه]] برمی‌انگیختند نیز آشکار می‌گردد. روایاتی هم که در رابطه با مسائلی همچون [[رؤیت خداوند]]، [[جبر و اختیار]] و [[تفویض]]، ردّ بر شبهاتی که درباره [[آیات قرآن کریم]] به وجود می‌آمده است و... از آن حضرت وارد شده است، نشان از این [[حقیقت]] دارد که حضرت‌ امام هادی{{ع}} به‌شدّت در پی ایمن‌سازی عقیدتی در [[جامعه اسلامی]] به صورت کلّی و جامعه شیعی به صورت خاصّ بوده است.
## موضع‌گیری [[قاطع]] [[حضرت امام هادی]]{{ع}} در برابر غالیان گامی از گام‌های آن حضرت در جهت ایمن‌سازی [[عقیدتی]] [[شیعیان]] و دور کردن آنها از عوامل‌ [[انحراف]] و [[گمراهی]] عقیدتی بود که سرانجام به [[کفر]] یا [[شرک به خداوند]] متعال منجر می‌شد.
## موضع‌گیری [[قاطع]] [[حضرت امام هادی]]{{ع}} در برابر غالیان گامی از گام‌های آن حضرت در جهت ایمن‌سازی [[عقیدتی]] [[شیعیان]] و دور کردن آنها از عوامل‌ [[انحراف]] و [[گمراهی]] عقیدتی بود که سرانجام به [[کفر]] یا [[شرک به خداوند]] متعال منجر می‌شد.
## پدیده اهتمام ویژه [[ائمّه اطهار]]{{عم}} به [[تعلیم]] زیارت همه [[اهل بیت]] به صورت جمعی یا زیارت‌های هرکدام از [[ائمّه]]{{عم}} به [[اصحاب]] خود مانند زیارتی که به [[زیارت جامعه کبیره]] معروف است، یا زیارت [[حضرت امیر المؤمنین]]{{ع}}، خود گام مهمّی در عرصه عمق بخشیدن به [[بیداری]] شیعیان و [[رسوخ]] [[ولایت]] در [[دل]] و [[جان]] آنان و پیوستگی آنان با [[اهل‌بیت]] [[رسالت]]{{عم}} بود. و در این بیداری عمیق و پیوستگی [[عاطفی]]، آشکارا، ایمن‌سازی [[عقیدتی]] مهمّی وجود داشت که ویژگی روش [[حضرت امام هادی]]{{ع}} می‌باشد.
## پدیده اهتمام ویژه [[ائمّه اطهار]]{{عم}} به [[تعلیم]] زیارت همه [[اهل بیت]] به صورت جمعی یا زیارت‌های هرکدام از [[ائمّه]]{{عم}} به [[اصحاب]] خود مانند زیارتی که به [[زیارت جامعه کبیره]] معروف است، یا زیارت [[حضرت امیر المؤمنین]]{{ع}}، خود گام مهمّی در عرصه عمق بخشیدن به [[بیداری]] شیعیان و [[رسوخ]] [[ولایت]] در [[دل]] و [[جان]] آنان و پیوستگی آنان با [[اهل‌بیت]] [[رسالت]]{{عم}} بود. و در این بیداری عمیق و پیوستگی [[عاطفی]]، آشکارا، ایمن‌سازی [[عقیدتی]] مهمّی وجود داشت که ویژگی روش [[حضرت امام هادی]]{{ع}} می‌باشد.
# ایمن‌سازی علمی‌: [[تربیت]] دانشمندان و استعدادهای [[علمی]] که در فروع مختلف علمی [[اسلامی]] تخصّص داشته باشند اساسی‌ترین نقطه برای به‌وجود آمدن سطح علمی مناسب و بالا بردن آن بود که جماعت [[شیعه]] بدان احتیاج وافری داشت. سپس اینکه به این [[عالمان دینی]] نقش ویژه‌ای در [[جامعه اسلامی]] داده شود. و این همان کاری بود که همه [[پیشوایان]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} بدون استثنا آن را انجام می‌دادند. امّا دوره [[حضرت امام هادی]]{{ع}} ویژگی خاصّی داشت؛ چراکه [[زمان]] آن حضرت عصری بود که می‌بایست تمام شرایط را برای [[عصر غیبت]] آماده کند، عصر غیبت نیز عصر جدا شدن مردم از [[امام]] و پیشوای خود بوده، دیگر به‌جز [[عالمان]] [[الهی]] که امین بر حلال و حرام او هستند هیچ ملجأ و [[پناهگاه]] [[فکری]] و [[دینی]] برای مردم دیگری نمی‌بود<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۲ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۲]]، ص۲۳۱ ـ ۲۶۷.</ref>.
# '''ایمن‌سازی علمی‌:''' [[تربیت]] دانشمندان و استعدادهای [[علمی]] که در فروع مختلف علمی [[اسلامی]] تخصّص داشته باشند اساسی‌ترین نقطه برای به‌وجود آمدن سطح علمی مناسب و بالا بردن آن بود که جماعت [[شیعه]] بدان احتیاج وافری داشت. سپس اینکه به این [[عالمان دینی]] نقش ویژه‌ای در [[جامعه اسلامی]] داده شود. و این همان کاری بود که همه [[پیشوایان]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} بدون استثنا آن را انجام می‌دادند. امّا دوره [[حضرت امام هادی]]{{ع}} ویژگی خاصّی داشت؛ چراکه [[زمان]] آن حضرت عصری بود که می‌بایست تمام شرایط را برای عصر غیبت آماده کند، عصر غیبت نیز عصر جدا شدن مردم از [[امام]] و پیشوای خود بوده، دیگر به‌جز [[عالمان]] [[الهی]] که امین بر حلال و حرام او هستند هیچ ملجأ و [[پناهگاه]] [[فکری]] و [[دینی]] برای مردم دیگری نمی‌بود<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۲ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۲]]، ص۲۳۱ ـ ۲۶۷.</ref>.


=== [[سیره تبلیغی امام هادی]] ===
=== [[سیره تبلیغی امام هادی]] ===
خط ۴۰: خط ۴۲:
=== سیره سیاسی امام هادی ===
=== سیره سیاسی امام هادی ===
{{اصلی|سیره سیاسی امام هادی}}
{{اصلی|سیره سیاسی امام هادی}}
دوران [[زندگی]] [[امام هادی]]{{ع}} با شماری از [[حاکمان عباسی]] معاصر بود و این دوره را باید به دو مرحله تقسیم کرد. مرحله نخست که امام هادی{{ع}} همزمان با [[حیات]] پدر بزرگوارشان، [[امام جواد]]{{ع}}، به مدت حدود هشت سال (۲۱۲ ـ ۲۲۰ق) با [[حکومت]] [[مأمون]] و [[معتصم]] معاصر بوده است. مرحله دوم، دوران [[امامت امام هادی]]{{ع}} که با حکومت شش [[حاکم عباسی]] به ترتیب ذیل معاصر بوده است.
مُعتصِم محمد بن هارون الرشید(حک: ۲۱۸ - ۲۲۷) مهم‌ترین اتفاق در دوره او [[تسلط]] ترکان بر امور نظامی و دیوانی بود که سبب آزار مردم شد<ref>ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۶، ص۴۵۲.</ref>، انتقال مرکز [[خلافت]] از [[بغداد]] به [[سامرّا]] (سر من رای) و نیز موضوع خلق قرآن و تفتیش عقاید بود که مخالفان را به شدت مورد [[اذیت]] و [[آزار]] قرار داد<ref>مسعودی، مروج الذهب، ج۳، ص۴۶۴.</ref>.
[[حکومت عباسیان]] در دوران [[امامان]]{{عم}} با [[بحران]] [[مشروعیت]] روبه‌رو بود و این وضع در دوران امام هادی{{ع}} نیز ادامه داشت. آنان چون نتوانسته بودند این مشکل را حل کنند، افزون بر [[اعمال]] فشارهای [[اقتصادی]]، سیاسی و [[اجتماعی]] بر [[شیعیان]] و [[امامان شیعه]]، برای [[حفظ]] [[اقتدار]] و تداوم [[حاکمیت]] خود راه چاره را در [[مراقبت]] دائمی و تحت نظر گرفتن امامان می‌دیدند. احضار امام هادی{{ع}} به سامرّا در همین راستا صورت گرفت. با این حال امام هادی{{ع}} در عرصه سیاسی اقدامات مؤثری انجام داد که برخی از آنها بدین شرح‌اند.
# '''[[مخالفت]] با [[مشروعیت حکومت]] [[خلفا]]:''' امام هادی{{ع}} به شکل‌های مختلف مشروعیت حکومت و [[حاکمان عباسی]] را به چالش می‌کشید.
# '''[[نهی]] از [[یاری رساندن]] به [[حکومت]]:''' [[سیاست]] مبارزه منفی به صورت [[تحریم]] [[همکاری]] با [[دستگاه خلافت عباسی]] به عنوان یک سیاست راهبردی از زمان امامان پیشین بود و [[امام هادی]]{{ع}} آن را ادامه داد<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]]، ص۱۷۷ ـ ۱۸۶.</ref>.
=== سیره اقتصادی امام هادی ===
{{اصلی|سیره اقتصادی امام هادی}}
[[ایمنی]] [[اقتصادی]] یکی از [[اهداف]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} در رابطه با گروه [[شیعه]] به‌شمار می‌رفت. گروهی که [[ائمّه]]{{عم}} می‌خواستند در کیان خود مستقل بوده و از همه عوامل [[ضعف]] و فروپاشی که شرایط [[سیاسی]] و اقتصادی کلّی [[جامعه]] بر آن [[تحمیل]] می‌کرد به دور باشد. [[سیستم]] [[وکلا]] نقش مهمی در این ایمنی ایفا می‌نمود. همچنان که گاه خود [[امام هادی]]{{ع}} نیز مستقیما نیازهای مادّی آنان را برطرف می‌نمود.


=== [[سیره اقتصادی امام هادی]] ===
آورده‌اند که [[ابو عمرو عثمان بن سعید]] و [[احمد بن اسحاق اشعری]] و [[علی بن جعفر همدانی]] بر [[حضرت امام هادی]]{{ع}} داخل شدند. [[احمد بن اسحاق]] به نزد آن حضرت [[شکایت]] برد که بدهکاری سنگینی بر گردن او می‌باشد، امام{{ع}} به ابو عمرو که [[وکیل]] آن حضرت بود فرمودند: «ای ابا عمرو، سی هزار دینار به احمد بن اسحاق و سی هزار دینار به علی بن جعفر بده و خود نیز سی هزار دینار برای خویش بردار»<ref>مناقب، ج۲، ص۴۸۸.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۲ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۱۲]]، ص ۲۸۲.</ref>


=== [[سیره فرهنگی امام هادی]] ===
=== [[سیره فرهنگی امام هادی]] ===
خط ۷۱: خط ۸۴:
== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010507.jpg|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|'''تاریخ اسلام بخش دوم ج۲''']]
# [[پرونده:151926.jpg|22px]] [[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۲ (کتاب)|'''پیشوایان هدایت ج۱۲''']]
# [[پرونده:151926.jpg|22px]] [[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۱۲ (کتاب)|'''پیشوایان هدایت ج۱۲''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}
۱۲۹٬۶۲۱

ویرایش