ولایت فقیه در فقه اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

۱. '''یحیی بن الحسین معروف به الهادی الی الحق) (متوفی ۲۹۸ هـ. ق.):''' ایشان در رساله ای که در [[عقاید]] نوشته است می‌گوید: {{عربی|وإن الامام من بعد الحسن والحسین من ذریتهما من سار بسیرتهما وکان مثلهما واحتذی بحذوهما فکان ورعاً تقیاً صحیحاً نقیاً، وفی أمر الله سبحانه مجاهد، وفی حطام الدنیا زاهداً، وکان فهیما لما یحتاج إلیه عالما بتفسیر ما یرد علیه شجاعاً کمیاً<ref>در لسان العرب آمده است:الکمیّ الشجاع.</ref>... مجتهداً مفرقاً للدعاة فی البلاد غیر مقصر فی تألیف العباد....}}<ref>رسائل العدل والتوحید؛ ص۷۸.</ref>؛ و همانا [[امام]] بعد از حسن و حسین از [[ذریه]] آنهاست. آن کس که به [[سیره]] آنها عمل کند و مانند آنها باشد و راهی که آنها رفتند برود. با ورع و [[تقوا]] و درستکار و [[پاک]] باشد و در راه [[فرمان خدا]] [[مجاهد]] باشد و [[زاهد]] در متاع [[دنیا]] باشد و باید به آنچه به آن نیاز است دانا، باشد و بتواند با [[دانش]] خود آنچه را بر او عرضه می‌‌شود تحلیل و تبیین کند [[شجاع]] و جنگاور باشد... [[مجتهد]] باشد و [[مبلغان]] را به [[شهرها]] و نقاط مختلف اعزام کند در ایجاد [[وحدت]] و انسجام بین [[بندگان خدا]] کوتاهی نکند.

۲. '''امام یحیی بن [[حمزه]] (متوفی ۷۴۹ هـ. ق.):''' ایشان ـ بنابر نقل دکتر احمد محمود صبحی در کتاب "الامام المجتهد یحیی بن حمزة و آراؤه الکلامیة" ـ [[معتقد]] است: {{عربی|وأما ما یجب اعتباره من الصفات التی یجب أن یکون الامام حاصلاً علیها فهی تسع منها ما یکون اصلاً لغیره من الصفات ومنها ما یکون فرعاً. أما الصفات التی تکون اصلاً لغیرها فهی الذکورة والبلوغ والعقل والحریة.... أما الصفات التی هی فروع فهی خمس أن یکون عالماً بالاصول والفروع، بالغاً مرتبة الاجتهاد، أن یکون ذا رأی متین؛ أن یکون شجاعاً شدید البأس العدالة}}<ref> الامام المجتهد یحیی بن حمزة و آراؤه الکلامیة؛ ص۱۴۷ - ۱۵۱.</ref>؛ و اما صفاتی که [[واجب]] است در امام وجود داشته باشد نه چیز است برخی از آنها اصل‌اند برای دیگر صفت‌ها و برخی دیگر فرعند. اما صفاتی که اصلند برای سایر صفات مرد بودن [[بلوغ]]، [[عقل]] و [[آزادی]] است.... و اما صفاتی که فرعند پنج چیزند آنکه عالم به اصول و فروع باشد به رتبه [[اجتهاد]] [[دست]] یافته،باشد آنکه دارای نظر و رأی [[استوار]] باشد آنکه [[شجاع]] و مقتدر و دارای [[عدالت]] باشد.

سپس برای هر یک از این شروط شرح و [[استدلال]] مفصلی بیان می‌کند<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۶ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام ج۶]]، ص ۲۱۰ ـ ۲۱۱.</ref>.