آیه سقایة الحاج: تفاوت میان نسخهها
←چهارم: تاویل نادرست آیه بر اساس روایتی مبهم
| خط ۱۴۲: | خط ۱۴۲: | ||
# رابعا: [[ابن ابیحاتم]] [[روایات]] مورد استناد [[علامه حلی]] و [[شرف]] الدین را در تفسیرش نقل کرده. این در حالی است که [[ابن تیمیه]] و دیگران بر این باورند که [[التزام]] ابن ابیحاتم به نقل [[حدیث صحیح]] در کتاب تفسیریاش، به منزله [[صحت]] و [[درستی]] آن [[حدیث]] است؛ چراکه وی در تفسیرش، خود را ملتزم به نقل [[احادیث صحیح]] کرده است. ابن ابیحاتم در این باره مینویسد: «جماعتی از [[برادران]] دینیام از من درخواست نگاشتن [[تفسیر]] [[قرآنی]] کردهاند که مختصر بوده و با صحیحترین اسانید نقل شده باشد... از این رو، من پاسخ درخواست آنان را دادم... نگاشتن آن را با صحیحترین [[اخبار]] از جهت سند و شبیهترین از جهت متن پیگیر شدم»<ref>تفسیر ابن ابیحاتم، ج۱، ص۱۴.</ref>. نکته قابل توجه، پذیرش این سخن ابن ابیحاتم از سوی ابن تیمیه است. ابن تیمیه در منهاج السنة در این باره مینویسد: «از کتابهایی که در نقل به آن مراجعه میشود [تفسیر ابن ابیحاتم است]... و آنان روایتی را که ما قائلیم به اتّفاق اهل نقل، جعلی است، روایت نمیکنند. از پیشوایان اهل تفسیر که به اسانید معروف آن را نقل میکنند، مانند تفسیر ابن جریج...، ابن ابیحاتم، ابوبکر منذر و غیر ایشان از عالمان بزرگ که زبان راستگویی در اسلام دارند و تفاسیرشان در بردارنده منقولاتی است که در تفسیر به آن ها اعتماد میشود»<ref>منهاج السنة، ج۷، ص۱۲۶.</ref>. سیوطی نیز به این التزام ابن ابیحاتم ملتزم شده<ref>ر.ک: اللآلی المصنوعة فی الأحادیث الموضوعة، ج۱، ص۱۹</ref>. و مینویسد: «و تفسیر سدّی... ابن ابیحاتم از تفسیر سدی چیزی نیاورده است؛ چراکه وی ملتزم است صحیحترین روایات را بیاورد»<ref>الإتقان فی علوم القرآن، ج۲، ص۴۹۷، ش۶۳۹۲.</ref>. وی در جای دیگر مینویسد: «همانا ابن ابیحاتم ملتزم شده است که صحیحترین روایات وارد شده در تفسیر را درتفسیر خود بیاورد؛ از همین رو است که به یقین حدیث جعلی در کتابش نیاورده است»<ref>اللآلی المصنوعة فی الأحادیث الموضوعة، ج۱، ص۱۶.</ref>. این نکته هم در خور توجه است که بسیاری از مفسران مشهور و مورد اعتماد سنیان، این حدیث را در ذیل آیات مورد بحث مطرح کرده و حتی برخی از آنها این احادیث را در تفسیر آیه بر سایر اخبار و اقوال مقدم داشتهاند<ref>سید علی میلانی، جواهر الکلام، ج۶، ص۷۹-۸۱.</ref>. | # رابعا: [[ابن ابیحاتم]] [[روایات]] مورد استناد [[علامه حلی]] و [[شرف]] الدین را در تفسیرش نقل کرده. این در حالی است که [[ابن تیمیه]] و دیگران بر این باورند که [[التزام]] ابن ابیحاتم به نقل [[حدیث صحیح]] در کتاب تفسیریاش، به منزله [[صحت]] و [[درستی]] آن [[حدیث]] است؛ چراکه وی در تفسیرش، خود را ملتزم به نقل [[احادیث صحیح]] کرده است. ابن ابیحاتم در این باره مینویسد: «جماعتی از [[برادران]] دینیام از من درخواست نگاشتن [[تفسیر]] [[قرآنی]] کردهاند که مختصر بوده و با صحیحترین اسانید نقل شده باشد... از این رو، من پاسخ درخواست آنان را دادم... نگاشتن آن را با صحیحترین [[اخبار]] از جهت سند و شبیهترین از جهت متن پیگیر شدم»<ref>تفسیر ابن ابیحاتم، ج۱، ص۱۴.</ref>. نکته قابل توجه، پذیرش این سخن ابن ابیحاتم از سوی ابن تیمیه است. ابن تیمیه در منهاج السنة در این باره مینویسد: «از کتابهایی که در نقل به آن مراجعه میشود [تفسیر ابن ابیحاتم است]... و آنان روایتی را که ما قائلیم به اتّفاق اهل نقل، جعلی است، روایت نمیکنند. از پیشوایان اهل تفسیر که به اسانید معروف آن را نقل میکنند، مانند تفسیر ابن جریج...، ابن ابیحاتم، ابوبکر منذر و غیر ایشان از عالمان بزرگ که زبان راستگویی در اسلام دارند و تفاسیرشان در بردارنده منقولاتی است که در تفسیر به آن ها اعتماد میشود»<ref>منهاج السنة، ج۷، ص۱۲۶.</ref>. سیوطی نیز به این التزام ابن ابیحاتم ملتزم شده<ref>ر.ک: اللآلی المصنوعة فی الأحادیث الموضوعة، ج۱، ص۱۹</ref>. و مینویسد: «و تفسیر سدّی... ابن ابیحاتم از تفسیر سدی چیزی نیاورده است؛ چراکه وی ملتزم است صحیحترین روایات را بیاورد»<ref>الإتقان فی علوم القرآن، ج۲، ص۴۹۷، ش۶۳۹۲.</ref>. وی در جای دیگر مینویسد: «همانا ابن ابیحاتم ملتزم شده است که صحیحترین روایات وارد شده در تفسیر را درتفسیر خود بیاورد؛ از همین رو است که به یقین حدیث جعلی در کتابش نیاورده است»<ref>اللآلی المصنوعة فی الأحادیث الموضوعة، ج۱، ص۱۶.</ref>. این نکته هم در خور توجه است که بسیاری از مفسران مشهور و مورد اعتماد سنیان، این حدیث را در ذیل آیات مورد بحث مطرح کرده و حتی برخی از آنها این احادیث را در تفسیر آیه بر سایر اخبار و اقوال مقدم داشتهاند<ref>سید علی میلانی، جواهر الکلام، ج۶، ص۷۹-۸۱.</ref>. | ||
=== چهارم: [[تاویل]] نادرست [[آیه]] بر اساس روایتی مبهم === | === اشکال سوم و چهارم: [[تاویل]] نادرست [[آیه]] بر اساس روایتی مبهم === | ||
[[ابن تیمیه]] در مناقشات [[باطل]] خود، براساس [[حدیث]] مبهمی که مطرح کرده است، ادّعا میکند که [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} صرفاً نظری داده که [[جهاد]] [[برتر]] از [[سقایت]] [[خادمی]] [[مسجد الحرام]] است و [[آیه شریفه]] "[[سقایة الحاج]]" نیز، تنها [[درستی]] نظر امیرالمؤمنین{{ع}} را [[تأیید]] میکند و بیانگر فضیلتی برای ایشان نیست. | [[ابن تیمیه]] در مناقشات [[باطل]] خود، براساس [[حدیث]] مبهمی که مطرح کرده است، ادّعا میکند که [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} صرفاً نظری داده که [[جهاد]] [[برتر]] از [[سقایت]] [[خادمی]] [[مسجد الحرام]] است و [[آیه شریفه]] "[[سقایة الحاج]]" نیز، تنها [[درستی]] نظر امیرالمؤمنین{{ع}} را [[تأیید]] میکند و بیانگر فضیلتی برای ایشان نیست. | ||