بحث:جویریه بنت حارث در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
خط ۲۶: خط ۲۶:


در ادامه پیامبر{{صل}} فرمود: "آن دو شتری که در وادی عقیق در فلان دره پنهان کردی چه شد!" [[حارث]] با شنیدن این جمله [[ایمان]] در قلبش [[راه]] یافت و گفت: {{عربی| أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ أَنَّكَ رَسُولُ اَللَّهِ}}؛ [[گواهی]] می‌دهم که خدایی جز خدای یگانه نیست و تو پیامبر هستی؛ زیرا جز خدا کسی نمی‌دانست که من این کار را کرده‌ام. به این جهت، عده‌ای از اقوامش هم [[مسلمان]] شدند<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۲۹۵؛ اسدالغابه، ابن اثیر، ج۱، ص۳۳۵؛ الاصابه، ابن حجر، ج۱، ص۶۷۳؛ الوافی بالوفیات، صفدی، ج۱۱، ص۱۹۵؛ أمتاع الأسماع، مقریزی، ج۱۳، ص۳۱۵.</ref>.<ref>[[حبیب عباسی|عباسی، حبیب]]، [[جویریه - عباسی (مقاله)| مقاله «جویریه»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۴ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم]]، ج۴، ص:۳۰۶.</ref>
در ادامه پیامبر{{صل}} فرمود: "آن دو شتری که در وادی عقیق در فلان دره پنهان کردی چه شد!" [[حارث]] با شنیدن این جمله [[ایمان]] در قلبش [[راه]] یافت و گفت: {{عربی| أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ أَنَّكَ رَسُولُ اَللَّهِ}}؛ [[گواهی]] می‌دهم که خدایی جز خدای یگانه نیست و تو پیامبر هستی؛ زیرا جز خدا کسی نمی‌دانست که من این کار را کرده‌ام. به این جهت، عده‌ای از اقوامش هم [[مسلمان]] شدند<ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج۲، ص۲۹۵؛ اسدالغابه، ابن اثیر، ج۱، ص۳۳۵؛ الاصابه، ابن حجر، ج۱، ص۶۷۳؛ الوافی بالوفیات، صفدی، ج۱۱، ص۱۹۵؛ أمتاع الأسماع، مقریزی، ج۱۳، ص۳۱۵.</ref>.<ref>[[حبیب عباسی|عباسی، حبیب]]، [[جویریه - عباسی (مقاله)| مقاله «جویریه»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۴ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم]]، ج۴، ص:۳۰۶.</ref>
== جویریه بنت حارث ==
جویریه بنت [[حارث بن ابی‌ضرار]]، [[ام‌المؤمنین]]، هفتمین [[همسر پیامبر اکرم]]{{صل}} است. پدرش [[حارث بن ابی‌ضرار بن حبیب خزاعی]]، [[رئیس قبیله]] [[بنی‌مصطلق]]، بود<ref>برای نمونه ر.ک: المغازی، ج۱، ص۴۰۴-۴۱۲؛ الطبقات الکبری، ج۲، ص۶۳-۶۴؛ ج۸، ص۱۱۶-۱۱۷.</ref>.
نام اصلی وی بره<ref>بره: به معنای حلقه در بینی؛ و درباره زن، کنایه از زن زیبایی است که همسر خود را در بند خود می‌آورد.</ref> بود که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} بعد از [[ازدواج]] با او، به سبب ناخوشایند داشتن این نام، آن را به جویریه (مصغر [[جاریه]]) [[تغییر]] دادند<ref>المغازی، ج۱، ص۴۱۲؛ الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۱۸-۱۱۹.</ref>.
جویریه چون به [[قبیله]] بنی‌مصطلق از طایفه [[ازدیان]] و از شاخه [[خزاعه]]، تعلق داشت نسبت‌های مصطلقیه و خزاعیه را برای وی ذکر کرده‌اند<ref>الانساب، ج۵، ص۳۱۲؛ الاصابة فی تمییز الصحابه، ج۷، ص۵۶۵.</ref>.
با توجه به این گفته جویریه، که در سال پنجم هجری و هنگام ازدواج با رسول الله{{صل}} بیست ساله بوده<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۲۰.</ref>، [[تاریخ]] تولد او دو سال قبل از [[بعثت پیامبر]] (پانزده سال قبل از هجرت) بوده است.
بنابر گزارش مورخین، در [[غزوه بنی‌مصطلق]] که در [[شعبان]] سال پنجم هجری رخ داد، همسرش مسافع بن صفوان کشته شد و خودش به [[اسارت]] درآمد و در سهم [[غنیمت]] [[ثابت بن قیس بن شماس]] یا پسرعمویش از قبیله [[انصار]] قرار گرفت. ثابت برای [[آزادی]] او نه اوقیه پیشنهاد داد. جویریه از [[رسول الله]]{{صل}} درخواست کمک کرد، آن حضرت وی را خرید و [[آزاد]] کرد، اما جویریه پس از آزادی، به پیشنهاد رسول الله{{صل}}، به [[عقد]] حضرت درآمد. پیامبر اکرم{{صل}} به عنوان مهریه او، چهل تن را آزاد کردند و به روایتی [[مسلمانان]] در [[تأسی]] به آن حضرت، همگی [[اسیران]] این [[جنگ]] را آزاد کردند. به این ترتیب صد [[اسیر]] از قبیله بنی‌مصطلق آزاد گردیدند.
قبیله بنی‌مصطلق بعد از [[رهایی]] اسیرانشان و احسانی که از جانب رسول الله{{صل}} و مسلمانان به آنها شده بود، [[اسلام]] آوردند و از کینه‌ورزیدن نسبت به مسلمانان [[ دست]] برداشتند و بعد از این در مقابل دشمنان اسلام، [[یاوری]] برای [[مسلمانان]] بودند.
همچنین بنا به نقل [[ابن‌حجر عسقلانی]] پدرش به [[مدینه]] نزد [[رسول الله]]{{صل}} آمد و عرض کرد: دختر من نباید [[اسیر]] و برده باشد. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} فرمود: ما او را مخیّر ساختیم. جویریه که حضور داشت گفت: من خود [[خداوند]] و رسولش را برگزیدم.
پس از آن پدرش حارث و دو برادرش و افرادی از خاندانش نیز [[اسلام]] آوردند. انگیزه رسول الله{{صل}} از [[ازدواج]] با او به همین خاطر بود که [[قبیله]] او از [[عبودیت]] و [[شرک]] رهایی یافتند و با [[مسلمان]] شدن به [[آزادی]] و [[عزت]] رسیدند.
گفته شده هرگز زنی مانند او دیده نشده که برای [[خانواده]] و قبیله‌اش چنین برکتی داشته باشد<ref>برای نمونه ر.ک: المغازی، ج۱، ص۴۰۴-۴۱۲؛ الطبقات الکبری، ج۲، ص۶۳-۶۴؛ ج۸، ص۱۱۶-۱۱۷.</ref>. جویریه زنی [[باایمان]] و [[زیبا]] بود. [[عایشه]] درباره [[زیبایی]] او گفت: جویریه زنی ملیح و زیبا بود. کسی نبود که او را ببیند و جذب او نشود.
در برخی [[اخبار]] در [[سبب نزول آیه]] ۵۱ [[سوره احزاب]]، که [[پیامبر]] را در [[طلاق]] همسرانش مخیر کرده، جویریه یکی از آن [[همسران]] ذکر شده است که پس از نزول این [[آیه]]، پیامبر از آنان [[کناره‌گیری]] نمود<ref>ر.ک: تفسیر طبری؛ مجمع البیان طبرسی، ذیل آیه.</ref>؛ اما به نظر درست نمی‌باشد زیرا در هنگام [[رحلت رسول الله]]{{صل}} جویریه [[همسر]] آن حضرت بود.
جویریه جزء زنانی بود که خواندن و نوشتن می‌دانست<ref>برای نمونه ر.ک: تهذیب الکمال فی اسماء الرجال، ج۳۵، ص۱۴۶.</ref>. نام او در سلسله سند برخی [[روایات]] آمده است. از جمله راویان او، [[عبدالله بن عباس]]، [[مجاهد بن جبر مکی]]، [[عبدالله بن عمر]]، عبید بن سباق، پسر برادرش [[طفیل]] و دیگران بودند<ref>تهذیب الکمال فی اسماء الرجال، ج۳۵، ص۱۴۶.</ref>.
جویریه در [[ربیع‌الاول]] سال ۵۶ هجری، در [[زمان]] [[خلافت معاویه]]، در مدینه درگذشت. [[مروان بن حکم]]، والی آنجا، بر جنازه او [[نماز]] خواند و در [[بقیع]] در کنار دیگر همسران رسول الله{{صل}} به خاک سپرده شد<ref>الطبقات الکبری، ج۸، ص۱۲۰؛ تاریخ مدینة دمشق، تراجم النساء، ج۳، ص۲۱۹.</ref>.<ref>[[مرضیه محمدزاده|محمدزاده، مرضیه]]، [[زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم (کتاب)|زنان پیامبر اکرم و زنان با پیامبر اکرم]]، ص ۱۳۴.</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
۱۳۱٬۹۳۲

ویرایش