پرش به محتوا

فراست در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱۲: خط ۱۲:


[[علامه طباطبایی]] در ذیل آیه می‌‌نویسد: و کلمه «توسم» به معنای [[تفرس]] و منتقل شدن از ظاهر چیزی به [[حقیقت]] و [[باطن]] آن است؛ و معنای آیه این است: در جریان این عذابی که بر قوم لوط آمد، و بلاد آنها را نابود کرد، علامت‌ها و بقایای آثاری است که هر «متفرس» و [[زیرکی]] از دیدن آن به حقیقت جریان منتقل می‌شود، چون این علامات سر راه هر عابری است و هنوز به‌طور کلی نابود نشده است، و این خود برای مؤمنین نشانه‌ایست که بر حقیقت [[انذار]] و [[دعوت]] دلالت می‌کند و معلوم می‌‌سازد که آنچه [[پیغمبران]] از آن انذار می‌کردند حقیقت دارد و [[شوخی]] نیست<ref>ترجمه تفسیر المیزان، ج۱۲، ص۲۷۲.</ref>.
[[علامه طباطبایی]] در ذیل آیه می‌‌نویسد: و کلمه «توسم» به معنای [[تفرس]] و منتقل شدن از ظاهر چیزی به [[حقیقت]] و [[باطن]] آن است؛ و معنای آیه این است: در جریان این عذابی که بر قوم لوط آمد، و بلاد آنها را نابود کرد، علامت‌ها و بقایای آثاری است که هر «متفرس» و [[زیرکی]] از دیدن آن به حقیقت جریان منتقل می‌شود، چون این علامات سر راه هر عابری است و هنوز به‌طور کلی نابود نشده است، و این خود برای مؤمنین نشانه‌ایست که بر حقیقت [[انذار]] و [[دعوت]] دلالت می‌کند و معلوم می‌‌سازد که آنچه [[پیغمبران]] از آن انذار می‌کردند حقیقت دارد و [[شوخی]] نیست<ref>ترجمه تفسیر المیزان، ج۱۲، ص۲۷۲.</ref>.
وی می‌‌افزاید: [[ابونعیم]] در کتاب [[حلیه]] از [[جعفر بن محمد]] روایت کرده که در ذیل جمله {{متن قرآن|إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ}} فرمود: «[[متوسمین]]» به معنای «متفرسین» یعنی تیزهوشان است. و نیز در همان کتاب است که [[بخاری]] در [[تاریخ]] خود و [[ترمذی]]، [[ابن جریر]]، [[ابن ابی‌حاتم]] [[ابن سنن]] و ابونعیم - هر دو در کم کتاب [[طب]] - و [[ابن مردویه]] و [[خطیب]] از [[ابی‌سعید خدری]] روایت کرده‌اند که گفت [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|اتَّقُوا فِرَاسَةَ الْمُؤْمِنِ، فَإِنَّهُ يَنْظُرُ بِنُورِ اللَّهِ، ثُمَّ قَرَأَ: {{متن قرآن|إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ}} قَالَ: الْمُتَفَرِّسِينَ}}؛ از [[فراست]] [[مؤمن]] بپرهیزید که او به [[نور خدا]] نگرد؛ آن‌گاه این [[آیه]] را [[تلاوت]] فرمودند: {{متن قرآن|إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ}} و فرمود یعنی [[اهل]] فراست و تیزهوشان… مفید در اختصاص به سند خود از [[ابی بکر بن محمد خضرمی]] از [[امام]] [[ابی جعفر]]{{ع}} روایت کرده که فرمود: {{متن حدیث|مَا مِنْ مَخْلُوقٍ إِلَّا وَ بَيْنَ عَيْنَيْهِ مَكْتُوبٌ: مُؤْمِنٌ أَوْ كَافِرٌ، وَ ذَلِكَ مَحْجُوبٌ عَنْكُمْ وَ لَيْسَ بِمَحْجُوبٍ عَنِ الْأَئِمَّةِ‌ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ، ثُمَّ لَيْسَ يَدْخُلُ عَلَيْهِمْ أَحَدٌ إِلَّا عَرَفُوهُ، مُؤْمِناً أَوْ كَافِراً، ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ: {{متن قرآن|إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ}}، فَهُمُ الْمُتَوَسِّمُونَ}}؛ هیچ مخلوقی نیست مگر آن‌که بین دو چشمش نوشته شده مؤمن و یا [[کافر]] و این نوشته از شما پنهان است، ولی از نظر [[امامان]] از [[آل محمد]]{{صل}} پنهان نیست؛ و لذا هیچ‌کس بر ایشان وارد نمی‌شود مگر آن‌که از همان برخورد اول او را می‌‌شناسند که مؤمن است یا کافر، و آن‌گاه این آیه را تلاوت فرمود: {{متن قرآن|إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ}} سپس فرمودند: «مقصود از متوسمین همین نشانداران هستند»<ref>ترجمه تفسیر المیزان، ج۱۲، ص۲۷۴ و ۲۷۵؛ المیزان فی تفسیر القرآن؛ ج۱۲، ص۱۸۶ و ۱۸۷.</ref>.
وی می‌‌افزاید: [[ابونعیم]] در کتاب [[حلیه]] از [[جعفر بن محمد]] روایت کرده که در ذیل جمله {{متن قرآن|إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ}} فرمود: «[[متوسمین]]» به معنای «متفرسین» یعنی تیزهوشان است. و نیز در همان کتاب است که [[بخاری]] در [[تاریخ]] خود و [[ترمذی]]، [[ابن جریر]]، [[ابن ابی‌حاتم]] [[ابن سنان]] و ابونعیم - هر دو در کم کتاب [[طب]] - و [[ابن مردویه]] و [[خطیب]] از [[ابی‌سعید خدری]] روایت کرده‌اند که گفت [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|اتَّقُوا فِرَاسَةَ الْمُؤْمِنِ، فَإِنَّهُ يَنْظُرُ بِنُورِ اللَّهِ، ثُمَّ قَرَأَ: {{متن قرآن|إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ}} قَالَ: الْمُتَفَرِّسِينَ}}؛ از [[فراست]] [[مؤمن]] بپرهیزید که او به [[نور خدا]] نگرد؛ آن‌گاه این [[آیه]] را [[تلاوت]] فرمودند: {{متن قرآن|إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ}} و فرمود یعنی [[اهل]] فراست و تیزهوشان… مفید در اختصاص به سند خود از [[ابی بکر بن محمد خضرمی]] از [[امام]] [[ابی جعفر]]{{ع}} روایت کرده که فرمود: {{متن حدیث|مَا مِنْ مَخْلُوقٍ إِلَّا وَ بَيْنَ عَيْنَيْهِ مَكْتُوبٌ: مُؤْمِنٌ أَوْ كَافِرٌ، وَ ذَلِكَ مَحْجُوبٌ عَنْكُمْ وَ لَيْسَ بِمَحْجُوبٍ عَنِ الْأَئِمَّةِ‌ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ، ثُمَّ لَيْسَ يَدْخُلُ عَلَيْهِمْ أَحَدٌ إِلَّا عَرَفُوهُ، مُؤْمِناً أَوْ كَافِراً، ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ: {{متن قرآن|إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ}}، فَهُمُ الْمُتَوَسِّمُونَ}}؛ هیچ مخلوقی نیست مگر آن‌که بین دو چشمش نوشته شده مؤمن و یا [[کافر]] و این نوشته از شما پنهان است، ولی از نظر [[امامان]] از [[آل محمد]]{{صل}} پنهان نیست؛ و لذا هیچ‌کس بر ایشان وارد نمی‌شود مگر آن‌که از همان برخورد اول او را می‌‌شناسند که مؤمن است یا کافر، و آن‌گاه این آیه را تلاوت فرمود: {{متن قرآن|إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ}} سپس فرمودند: «مقصود از متوسمین همین نشانداران هستند»<ref>ترجمه تفسیر المیزان، ج۱۲، ص۲۷۴ و ۲۷۵؛ المیزان فی تفسیر القرآن؛ ج۱۲، ص۱۸۶ و ۱۸۷.</ref>.


این تفاسیری که درباره متوسمین و اهل فراست آمده، ناظر به مراتب پایین اهل [[ایمان]] و [[اسلام]] است؛ اما وقتی به [[تفسیر روایی]] و [[مأثور]] مراجعه شود، دانسته می‌‌شود که [[متوسمین]] و اهل فراست می‌‌توانند در مرتبه عالی و [[برتری]] قرار گیرند به‌طوری که [[حقایق]] هستی برای آنان به [[نور الهی]] مکشوف و مشهود است. اینکه [[پیامبر]]{{صل}} نسبت به فراست [[مؤمنان]] [[انذار]] و هشدار می‌‌دهد و می‌‌فرماید: {{متن حدیث|اتَّقُوا فِرَاسَةَ الْمُؤْمِنِ فَإِنَّهُ يَنْظُرُ بِنُورِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ}}<ref>کنز العمال، ۳۰۷۳.</ref>؛ «بترسید از فراست [[مؤمن]]! زیرا او با [[نور خداوند]] عز و جل می‌‌بیند». همچنین می‌‌فرماید: {{متن حدیث|احْذَرُوا فِرَاسَةَ الْمُؤْمِنِ، فَإِنَّهُ يَنْظُرُ بِنُورِ اللَّهِ، وَ يَنْطِقُ بِتَوْفِيقِ اللَّهِ}}<ref>کنز العمال، ۳۰۷۳۱.</ref>؛ «از فراست مؤمن بر [[حذر]] باشید! زیرا او با [[نور خدا]] میبیند و با [[توفیق]] [[خدا]] سخن می‌‌گوید».
این تفاسیری که درباره متوسمین و اهل فراست آمده، ناظر به مراتب پایین اهل [[ایمان]] و [[اسلام]] است؛ اما وقتی به [[تفسیر روایی]] و [[مأثور]] مراجعه شود، دانسته می‌‌شود که [[متوسمین]] و اهل فراست می‌‌توانند در مرتبه عالی و [[برتری]] قرار گیرند به‌طوری که [[حقایق]] هستی برای آنان به [[نور الهی]] مکشوف و مشهود است. اینکه [[پیامبر]]{{صل}} نسبت به فراست [[مؤمنان]] [[انذار]] و هشدار می‌‌دهد و می‌‌فرماید: {{متن حدیث|اتَّقُوا فِرَاسَةَ الْمُؤْمِنِ فَإِنَّهُ يَنْظُرُ بِنُورِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ}}<ref>کنز العمال، ۳۰۷۳.</ref>؛ «بترسید از فراست [[مؤمن]]! زیرا او با [[نور خداوند]] عز و جل می‌‌بیند». همچنین می‌‌فرماید: {{متن حدیث|احْذَرُوا فِرَاسَةَ الْمُؤْمِنِ، فَإِنَّهُ يَنْظُرُ بِنُورِ اللَّهِ، وَ يَنْطِقُ بِتَوْفِيقِ اللَّهِ}}<ref>کنز العمال، ۳۰۷۳۱.</ref>؛ «از فراست مؤمن بر [[حذر]] باشید! زیرا او با [[نور خدا]] میبیند و با [[توفیق]] [[خدا]] سخن می‌‌گوید».
۲۲۷٬۷۵۷

ویرایش