پرش به محتوا

بنی‌رباب: تفاوت میان نسخه‌ها

۴۷٬۱۳۸ بایت اضافه‌شده ،  یک‌شنبهٔ ‏۰۹:۱۴
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۱۲۹: خط ۱۲۹:


پر واضح است که مواجهه ربابی‌ها با [[خوارج]] را صرفاً نباید در [[همراهی]] آنان با این [[فرقه]] خلاصه کرد. گزارش‌هایی از حضور ربابی‌ها و [[مردم]] طوایفش در [[نبرد]] با خارجی‌ها در دست است که مقابله با خیزش [[مسعود بن ابی زینب عبدی]] در آغازین سال‌های [[قرن دوم هجری]] از آن جمله است. مسعود بن ابی زینب از [[مردمان]] تیره [[بنی محارب بن عبدالقیس]] بود. او در [[سال ۱۰۵ هجری]] در [[بحرین]] [قدیم] علیه [[حاکم]] این سامان -[[اشعث بن عبدالله بن جارود]]- سر به [[شورش]] نهاد و اشعث که در خود توان مقابله با [[ابن ابی زینب]] را نمی‌دید، به ناچار از بحرین گریخت و این [[سرزمین]] را بدو واگذاشت. مسعود پس از [[تسلط]] بر بحرین، رو سوی یمامه آورد. [[سفیان بن عمرو عقیلی]] که از سوی [[عمرو بن هبیره فزاری]] -[[فرماندار]] [[یزید بن عبدالملک بن مروان]] (حک. ۱۰۱-۱۰۵ [[هجری]]) در [[عراق]]- به [[حکمرانی]] یمامه دست یافته بود، همراه با مردم این منطقه به مصاف او رفتند و در منطقه ای به نام خِضرِمَه<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۳۵۴. نیز ر.ک: ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۵، ص۱۱۸-۱۱۹.</ref> با وی رو در رو شدند. با آغاز [[جنگ]] و در پی حملات مکرر و بی‌امان دو طرف، مسعود بن ابی زینب به‌دست یکی از سپاهیان عدوی یمامه به نام [[عضاض بن تمیم بن محلم عدوی]] کشته شد<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۳۵۴. نیز ر.ک: ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۵، ص۱۱۸-۱۱۹.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
پر واضح است که مواجهه ربابی‌ها با [[خوارج]] را صرفاً نباید در [[همراهی]] آنان با این [[فرقه]] خلاصه کرد. گزارش‌هایی از حضور ربابی‌ها و [[مردم]] طوایفش در [[نبرد]] با خارجی‌ها در دست است که مقابله با خیزش [[مسعود بن ابی زینب عبدی]] در آغازین سال‌های [[قرن دوم هجری]] از آن جمله است. مسعود بن ابی زینب از [[مردمان]] تیره [[بنی محارب بن عبدالقیس]] بود. او در [[سال ۱۰۵ هجری]] در [[بحرین]] [قدیم] علیه [[حاکم]] این سامان -[[اشعث بن عبدالله بن جارود]]- سر به [[شورش]] نهاد و اشعث که در خود توان مقابله با [[ابن ابی زینب]] را نمی‌دید، به ناچار از بحرین گریخت و این [[سرزمین]] را بدو واگذاشت. مسعود پس از [[تسلط]] بر بحرین، رو سوی یمامه آورد. [[سفیان بن عمرو عقیلی]] که از سوی [[عمرو بن هبیره فزاری]] -[[فرماندار]] [[یزید بن عبدالملک بن مروان]] (حک. ۱۰۱-۱۰۵ [[هجری]]) در [[عراق]]- به [[حکمرانی]] یمامه دست یافته بود، همراه با مردم این منطقه به مصاف او رفتند و در منطقه ای به نام خِضرِمَه<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۳۵۴. نیز ر.ک: ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۵، ص۱۱۸-۱۱۹.</ref> با وی رو در رو شدند. با آغاز [[جنگ]] و در پی حملات مکرر و بی‌امان دو طرف، مسعود بن ابی زینب به‌دست یکی از سپاهیان عدوی یمامه به نام [[عضاض بن تمیم بن محلم عدوی]] کشته شد<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۸، ص۳۵۴. نیز ر.ک: ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۵، ص۱۱۸-۱۱۹.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>
مشاهیر [[رباب]]
اعلام و [[رجال]] نام‌آور بسیاری در دامن [[قبیله]] رباب و [[طوایف]] متعددش در ادوار مختلف [[تاریخی]] پرورش یافتند که از جمع مشاهیر و معاریف [[جاهلی]] ایشان می‌توان از: [[أبو شعل شیبان بن شهاب عدوی]] -از سران و جنگاوران [[بنی عدی]]-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۹۱.</ref>، [[عاصم بن عبدالله]] -از بزرگان جاهلی [[بنی تیم]]-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۸۳.</ref> [[نعمان بن مالک‏ بن حارث]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۱-۲۸۲؛ زبیدی، تاج، تاج العروس، ج۱۱، ص۱۴۳.</ref> یا به نقلی نعمان بن جِسَاس بن نشبه<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۱۸۵؛ ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۶، ص۴۸۹. ابن عبد ربه نام و نسب او را «نعمان بن حسحاس» عنوان کرده است. (ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۶، ص۸۲)</ref> -تک سوار و [[رییس]] رباب و [[پرچمدار]] آنان در [[یوم]] کلاب الثانی- [[ابوشهم تیمی]] -از بزرگان بنی تیم و حاضران در [[نبرد]] جاهلی کلاب الاول-<ref>ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۷، ص۱۸۱.</ref>، [[ابو قبیصه ضرار بن عمرو بن مالک ضبی]] ملقب به «الردیم» -رییس جاهلی [[ضبه]]-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۳ و ۳۰۱؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۳؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۶۳۹. او را «الردیم» می‌خواندند چون هر جا به جنگ می‌ایستاد «ردم ناحیته». یعنی آنجا را سد می‌کرد و مانع پیشروی دشمن می‌شد. (هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۰۱؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۴؛ بغدادی، خزانة الادب، ج۳، ص۱۶۸)</ref>، [[حبیش بن دلف]] -از تک سواران و بزرگان جاهلی [[قوم]]-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۷؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۳؛ سمعانی، الانساب، ج۷، ص۳۳۸.</ref> و پسرش [[هنیء بن حبیش]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۷.</ref>، [[زیدالفوارس بن حصین بن ضرار]] -از سران و [[شجاعان]]<ref>از نواحی یمامه و از مساکن مردم قبیله ربیعه. (حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۳۷۷)</ref> و شعرای جاهلی ضبه<ref>زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۵۸.</ref>- [[محلم بن سویط بن عبد]] معروف به «الرئیس الأول»<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۰۱؛ ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۲۴۸؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۸۱. قلقشندی از او با نام و نسب «محل بن سوید» یاد کرده است. (قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۰۶)</ref>، [[مالک بن منتفق]]- از تک سواران و بزرگان [[جاهلی]] [[قوم]]-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۰۰؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۸؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۶۱۴.</ref>، [[محترث بن أوس]] -از تک سواران [[ضبه]]- و پسرش [[نبهان بن محترث]]<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۱.</ref>، [[ظالم بن غضبان]] -از اشراف جاهلی و سادِن ([[نگهبان]]) [[بت]] قوم-<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۳.</ref>، [[أنیف بن جبله]] معروف به «فارسُ الشَّیِّط» -از تک‌سواران ضبه-<ref>«الشَّیِّط» را نام اسب او گفته‌اند. (ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۶)</ref>، [[حنتف بن سجف]] -از تک سواران قوم و [[قاتل]] [[حبیش بن دلجة قینی]] در «[[یوم]] الهَنِیم»-<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۷.</ref>، [[علقمة بن مرهوب بن عبید]] -تک‌سوار جاهلی [[بنی ضبّه]]-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۵.</ref>، [[جلیلة بن ثابت بن عبدالعزی]] -از سران ضبه-<ref>برخی منابع او را هم ردیف ملوک‏ گفته‌اند. (هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۹؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۶)</ref>، [[عاصم بن خلیفة بن معقل]] -قاتل [[بسطام بن قیس بن مسعود شیبانی]] در «یوم القرنتین»-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۰۱؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۶.</ref>، [[حنیف بن عمرو بن سیف]] -از رؤسای جاهلی قوم-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۰۱</ref>، [[أصحم بن حباس بن عبید]] -از [[سادات]] و بزرگان ضبه-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۰۱.</ref> و.... یاد کرد. ضمن این که از [[اصحاب]] بنام این قوم هم باید از افرادی چون: [[خزیمة بن عاصم بن قطن]] -از [[وفد]] کنندگان بر [[رسول خدا]]{{صل}}<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۶۳؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۱۹۸-۱۹۹.</ref> و عامل آن حضرت در [[جمع‌آوری زکات]] قوم خود-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۶۳.</ref>، [[عصمة بن أبیر بن زید تیمی]] -از وفودکنندگان<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۵۳۴.</ref> و [[رییس]] [[بنی عبدمناة بن اد]] در [[نبرد]] با [[سجاح]]-<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۵۳۴.</ref>، [[سالم بن حرملة بن زهیر عدوی]] از اصحاب و وفود کنندگان<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۵۸؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۳، ص۷.</ref>، [[نمر بن تولب عکلی]] -از شعرا<ref>ابن سلام، طبقات فحول الشعراء، ج‏۱، ص۱۵۹؛ ابن قتیبه، الشعر و الشعراء، ج۱، ص۲۹۹؛ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج‏۴، ص۳۵۳.</ref>، [[اصحاب]]<ref>ابن قانع، معجم الصحابه، ج۱۴، ص۵۱۶۸؛ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۴، ص۳۵۳ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۱۹۹</ref> و از وفود کنندگان نزد [[پیامبر]]{{صل}}-<ref>ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۵۳۲؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۵۸۱</ref>، [[صلة بن اشیم عدوی]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۴۱۷</ref>، [[قطن بن عبداللّه بن عباد]] -از وفود کنندگان بر [[رسول خدا]]{{صل}}-<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۱۹۹</ref>، [[وصیله بنت وائل بن عمرو]] -[[اولین زن مسلمان]] [[قوم]] خود [[بنی جشم بن عوف بن وائل]] -از [[طوایف]] [[عکل]]--<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۶۳؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۱۹۹.</ref>، [[ابورمثه رفاعة بن یثربی تیمی]] -از اصحاب<ref>ابن حبان، تاریخ الصحابه الذین روی عنهم الاخبار، ص۹۹؛ ابو نعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۲۸۶. نیز ر.ک: ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۶۵۸. از ابورمثه تیمی در منابع با اسامی رفاعة بن یثربی، یثربی بن عوف، یثربی بن رفاعه، حبیب بن حیان، حسحاس نیز یاد شده است. (ر.ک: ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۷، ص۱۱۸ و...)</ref> و [[وفد]] کنندگان نزد پیامبر{{صل}}-<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۲۱؛ ابن حبان، الثقات، ج۳، ص۱۲۶.</ref>، [[سلمان بن عامر بن اوس]]<ref>خلیفة بن خیاط، طبقات خلیفه، ص۸۲؛ فسوی، المعرفة و التاریخ، ج۱، ص۳۲۱؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۶۳۲.</ref>، [[اسامة بن اخذر شقری]]<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ص۳۰۶.</ref>، [[منجاب بن راشد بن اصرم ضبی]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۴۸۹.</ref>، [[علفاء بن مر بن عائذه ضبی]]-از اصحاب و از شهدای [[سریه موته]]-<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۱، ص۱۲۶. ابن حزم از او با نام و نسب «علباء بن مرّة بن عائذه» نام برده است. (ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۴)</ref>، [[هوبجة بن بجیر بن عامر ضبی]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۵؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۴، ص۶۴۴.</ref>، -از [[اصحاب]] و از شهدای [[سریه موته]]- [[حلیس بن زید بن صفوان]]<ref>ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۵۲۵.</ref> و برادرش [[عبدالحارث بن زید بن صفوان صباحی]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۰۰؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۹؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۵، ص۱۶۰. برخی منابع از او با نام و نسب «عبدالله بن حارث بن زید صباحی» یاد کرده‌اند. (دار قطنی، المؤتلف و المختلف، ج۳، ص۱۴۴۴؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۳، ص۸۸۴؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۳، ص۱۰۱)</ref> و [[بجة بن عامر]]<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۹.</ref> -همگی از وفود کنندگان بر [[پیامبر]]{{صل}}- و تابعینی چون: [[یزید بن شریک تیمی کوفی]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۹، ص۲۷۱؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۵، ص۵۴۰. نیز ر.ک: بخاری، التاریخ الکبیر، ج۸، ص۳۴۰؛ ابن حبان، الثقات، ج۵، ص۵۳۲.</ref>، [[ابونعامه عمرو بن عیسی عدوی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۲۵۶. </ref>، [[هجیر بن ربیع عدوی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۲۵۶.</ref>، [[خالد بن عمیر عدوی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۲۵۶.</ref> و [[حارث بن سوید تیمی]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۲۰۸؛ خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۲۴۲.</ref> نام برد. از [[امراء]]، [[فرماندهان]] و [[فرمانداران]] بسیار این [[قوم]] که در ادوار مختلف [[اسلامی]] به مناصبی دست یافتند هم باید به اسامی: [[اسود بن کلثوم عدوی]] و برادرش [[ادهم بن کلثوم]] -فاتحان بیهق-<ref>بلاذری، فتوح البلدان، ص۳۹۰-۳۹۱؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۴، ص۳۰۲؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۳، ص۱۲۴. ابن خلدون از او با عنوان «اسود بن اکثم» یاد کرده است. (ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۵۷۸)</ref>، [[مزاحم بن زفر بن علاج]] -از [[اشراف کوفه]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۲؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۱۹۹.</ref> و [[محدثان]] ایشان<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۵۷، ص۳۷۱؛ سمعانی، الانساب، ج۱، ص۵۰۱؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱۳، ص۳۸۸.</ref> و [[فرماندار]] برخی نقاط [[عراق]] در [[زمان]] استانداری [[یوسف بن عمر ثقفی]] بر عراق،-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۷۴.</ref> [[حزام بن عقبة بن حزام]] -[[رییس]] پلیس [[یوسف بن عمرو ثقفی]]-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۶۴؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۱۹۹.</ref>، [[مالک بن ربیعة بن خالد تیمی]] -از [[امراء سعد بن ابی‌وقاص]] در [[فتوحات اسلامی]]-<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۵۰۲؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۵، ص۵۳۶.</ref>، [[عصمة بن عبدالله ضبی]]<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۳۸۰ و ۴۶۰؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ج۶، ص۳۵۱؛ حمیری کلاعی، الاکتفاء بما تضمّنه من مغازی رسول‌الله و الثلاثة الخلفاء، ج۲، ص۴۲۶.</ref> و [[کلج ضبی]] -هر دو از [[فرماندهان]] [[ضبه]] در [[فتوحات]]-<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۴۷۲-۴۷۳؛ حمیری کلاعی، الاکتفاء بما تضمّنه من مغازی رسول‌الله و الثلاثة الخلفاء، ج۲، ص۴۲۶.</ref>، [[محمد بن عمرو بن یثربی]] -[[مسئول بیت المال]] سیستان در دوران [[امویان]]-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۸؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۵.</ref>، [[زید بن حصین بن زهیر]] -[[حاکم اصفهان]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۶؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۲۹۶.</ref> یا به نقلی [[ری]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۶.</ref>- [[یعلی بن عامر بن سالم]] -عامل [[خراج]] ری<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۷؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۶؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۵.</ref> و همدان و ماهین-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۷.</ref>، [[عمرو بن یثربی]] -[[امیر]] [[طوایف]] [[رباب]]<ref>دینوری، الاخبار الطوال، ص۱۴۷؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۸۸.</ref> و [[فرمانده]] جناح راست [[لشکر]] [[ناکثین]] در [[جنگ جمل]]-<ref>دینوری، الاخبار الطوال، ص۱۴۹.</ref>، [[هلال بن هرمی ضبی]] -از امرای [[حجاج بن یوسف ثقفی]]-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۹۱؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۶.</ref>، [[مثجور بن غیلان بن خرشه]] -از اشراف و [[نسب‌شناسان]] معروف ضبه و امیر حجاج بن یوسف ثقفی بر ابن قباذ-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۰.</ref>، [[مسیب بن زهیر بن عمرو]] -رییس پلیس منصور<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۵؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۳؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۸، ص۵۶.</ref> و [[هادی]] ([[موسی]]) [[عباسی]]<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۴۱۳.</ref> و [[فرماندار خراسان]] در دوران [[حکومت]] [[مهدی عباسی]]-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۵؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۴۱۳؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۸، ص۱۴۹.</ref>، [[عبدالله بن مسیب]] -[[والی مصر]] و فارس و جزیره-<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۴۱۳.</ref>، [[محمد بن مسیب]] -[[رییس]] پلیس([[شرطه]]) [[محمد امین عباسی]]-<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۴۱۳.</ref>، [[عباس بن مسیب]] -رییس پلیس [[مأمون عباسی]]-<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۴۱۳.</ref>، [[زهیر بن مسیب]] -[[فرماندار]] [[هارون الرشید]] در کرمان<ref>ابن قتیبه، المعارف، ص۴۱۳.</ref> و نیز از [[سرداران]] مأمون عباسی<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۳۱۰؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۸، ص۴۴۵؛ ابو علی مسکویه، تجارب الامم، ج۴، ص۸۷.</ref> و [[استاندار]] او در سیستان<ref>مجهول، تاریخ سیستان، ص۱۷۰.</ref>- [[حکیم بن عاصم]] -[[امیر مهدی عباسی]] در [[سرحدات]] [[ارمنستان]]-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۹۱.</ref>، [[ابوشبرمه عبدالله بن شبرمة بن طفیل]] -از سرداران [[بنی عباس]] و [[حاکم]] [[متوکل عباسی]] در [[مصر]]-<ref>ابن خلدون، تاریخ، ج۲، ص۳۸۱.</ref>، [[ابوحاتم عنبسة بن إسحاق بن شمس]] -از [[فرماندهان]] بزرگ بنی عباس و [[فرماندار مصر]] در دوران حکومت متوکل عباسی-<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۴.</ref> و... و از [[موالیان]] آنها به نام مساور [[ضبی]] -[[والی ری]]-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج، ۱۱، ص۳۹۲.</ref> اشاره کرد.
[[معد بن عوف بن هلال ضبی]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۹۱؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۶.</ref> یا به نقلی [[معد بن هلال بن شاس]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۳۰۱.</ref> «صاحب [[عذاب]]» [[حجاج بن یوسف ثقفی]]، [[منذر بن حسان بن ضرار ضبی]] -از اشراف و حاضران در [[فتوحات]] [[ایران]]-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۴؛ بلاذری، فتوح البلدان، ص۲۵۰. نیز ر.ک: ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۴.</ref>، [[حسان بن منذر بن ضرار]] -از اشراف و بزرگان این [[قوم]]-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۴.</ref>، [[مثجور بن غیلان بن خرشه]] -از [[اشراف بصره]]-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۴؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۴.</ref>، [[هبیرة بن أشعث بن عبدالرحمن]] -از سران و اشراف این [[طایفه]]-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۵.</ref>، [[ابو غیلان بن خرشه]] -از [[سادات]] و بزرگان [[بصره]] و از [[سخنوران]] ایشان-<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۴. ابن درید از او با نام «غیلان بن خَرَشه» یاد کرده است. (ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۴)</ref>، [[علقمة بن موهوب بن عبید]] -از تک سواران [[بنی ضبّه]]-<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۴.</ref>، [[هلال بن علفه تیمی]] -از فاتحان ایران<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۴۶۳.</ref> و از سران [[خوارج]] مقتول در [[ماسبذان]]-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۴۸۲؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۳، ص۳۷۲؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲۰، ص۱۸۰.</ref>، [[شویس عدوی]] مکنی به أبوالرقاد<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۹۶.</ref> و [[عمیر بن خالد عدوی]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۹۳.</ref> -از فاتحین أبله و [[فرات]]- [[مساور بن نعمان تیمی ربیعی]] -از مشاهیر [[رباب]] در امر [[فتوحات اسلامی]]-<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۵۰۲.</ref>، [[ابو رفاعه عدوی]] - از [[اصحاب نبی اکرم]]{{صل}}<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۴۸؛ ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۶۵۷-۱۶۵۸؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۵، ص۱۱۰. برخی نام اصلی او را «عبداللّه بن حارث» (خلیفة بن خیاط، طبقات خلیفه، ص۸۳؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۰. نیز ر.ک: ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۶۵۷-۱۶۵۸) و بعضی دیگر «تمیم بن اسید(اسد)» گفته‌اند. (ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۴۸؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۲، ص۱۵۱؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۲، ص۴۴۰. نیز ر.ک: ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۴، ص۱۶۵۷-۱۶۵۸؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۵، ص۱۱۰-۱۱۱)</ref> و مقتول فتح کابل<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۲۶. نیز ر.ک: ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۰؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۳، ص۴۴۶. خلیفة بن خیاط محل قتل او را سیستان عنوان کرده است. (خلیفة بن خیاط، طبقات خلیفه، ص۸۳)</ref>- [[ابونعامه عمرو بن عیس عدوی]] -از سرشناسان و بزرگان این [[قوم]] و از مقتولان [[جنگ جمل]]-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۹۵.</ref>، [[هلال بن وکیع بن بشر]] -از سران قوم و از مقتولان جنگ جمل-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۳۷.</ref>، [[سوید بن حرث تیمی]] -از سران قوم و از [[یاران امام علی]]{{ع}} در [[صفین]]-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۴۷۸.</ref>، [[محجن بن سلامة بن دجاجه تیمی]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۲. منقری از او با نام و نسب «محیا بن سلامة بن دجاجه» (نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۶۷.) و بلاذری از او با نام و نسب «محجم بن سلامة بن دجاجه» یاد کرده‌اند. (بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۷۵)</ref>، [[مسیب بن خداش تیمی]] و غلامش [[دینار عقیصا]]<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۶۷.</ref>، -همگی از [[شهدای صفین]]- [[زهیر بن ذویب عدوی]] -از تک‌سواران قوم و [[پرچمدار]] عدوی‌های [[سپاه]] [[عبدالله بن خازم]]-<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۵۴۸-۵۵۰. نیز ر.ک: ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۰.</ref>، [[جیهان بن مشجعه ضبی]]<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۷۷-۸۰؛ ابو علی مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۱۵-۲۱۸؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۲۵۴-۲۵۶.</ref> و [[حجاج بن ناشب عدوی]]<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۷۷-۸۰؛ ابو علی مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۱۵-۲۱۸؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۲۵۴-۲۵۶.</ref> -هر دو از تک‌سواران قوم- [[مستورد بن علفه تیمی]] از سران [[خوارج]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۱۶۹؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۱۷۵؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲۰، ص۲۷۸.</ref>، [[حارث بن مرة بن جشم]] -از اجواد و [[بخشندگان]] قوم-<ref>ابن حبیب بغدادی، المحبر، ص۱۴۳.</ref>، [[أکتل بن شماخ بن یزید]] معروف به «الفصیح الصبیح»<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۶۴؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۱۹۹.</ref>، [[قطام بنت شجنة بن عدی]] -از [[زنان]] خارجیه<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۰.</ref> و از [[قاتلین]] [[امام علی]]{{ع}}-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۲؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۱۴۴؛ ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۴۶.</ref>، [[وردان بن مجالد بن علفه]] -از همراه [[ابن ملجم]] در [[شهادت امام علی]]{{ع}}-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۲؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۱۹۹؛ سمعانی، الانساب، ج۸، ص۳۷۵.</ref> و [[عبداللّه بن نجبة بن عبید تیمی]] -از [[اصحاب]] و [[یاران امام علی]]{{ع}} و [[قاتل]] [[وردان بن مجالد]]-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۳؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۱۹۹-۲۰۰؛ سمعانی، الانساب، ج۸، ص۳۷۵.</ref> نیز، از دیگر [[رجال]] برجسته این [[قوم]] بودند که نامی از آنان در منابع به ثبت و ضبط رسیده است.
ضمن این که از [[مفضل بن محمد بن یعلی ضبی کوفی]] -از [[راویان]] و [[محدثان]] بنام عصر و عالم به [[شعر]] و [[ادب]] و ایام العرب<ref>ابن ندیم، فهرست، ص۷۵؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۱۳، ص۱۲۲؛ سمعانی، الانساب، ج۸، ص۳۸۵.</ref> و صاحب آثاری چون«المفضّلیّات»-<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۵.</ref>، [[ابراهیم بن یزید بن شریک تیمی کوفی]] معروف به «[[ابواالسماء کوفی]]» -[[محدّث]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۲۹۱؛ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۱، ص۳۳۴-۳۳۵؛ خلیفة بن خیاط، طبقات خلیفه، ص۲۶۳.</ref> و [[فقیه]] شهیر [[کوفه]]-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۳؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۶، ص۲۸۳-۲۸۴.</ref>، [[أبوعبداللّه سفیان بن سعید بن مسروق]] معروف به «سفیان ثوری» -[[راوی]] و فقیه بزرگ [[اهل سنت]]-<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۵۰؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۴۹۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۱.</ref> و [[برادران]] محدثش عمر و [[مبارک]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۱.</ref>، [[ربیع بن خثیم]]- از راویان و فقهای این قوم-<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۱.</ref>، [[ابو عبداللّه جریر بن عبدالحمید بن جریر ضبی رازی]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۶، ص۱۴۵؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۷، ص۲۶۲؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۲۶۱.</ref>، [[شعبة بن توءم]]<ref>خلیفة بن خیاط، طبقات خلیفه، ص۸۳.</ref>، [[عتاب بن شمیر بن توءم]]<ref>خلیفة بن خیاط، طبقات خلیفه، ص۸۳.</ref>، [[کدیر بن نیار ضبی]]<ref>خلیفة بن خیاط، طبقات خلیفه، ص۲۱۸.</ref>، [[بشر بن شغاف بن مقطع]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۲، ص۷۶؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۲، ص۳۵۹؛ ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۶۶.</ref>، [[انس بن حکیم]]<ref>خلیفة بن خیاط، طبقات خلیفه، ص۳۳۰.</ref>، [[محمد بن ابی یعقوب]]<ref>خلیفة بن خیاط، طبقات خلیفه، ص۳۶۵.</ref>، [[محمد بن عیسی بن محمد]] معروف به «[[ابوصالح الکاتب]]» عالم و [[راوی]] این [[قوم]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۱، ص۷۱.</ref>، [[داود بن عمرو بن زهیر ضبی]] معروف به «[[ابوسلیمان بغدادی]]»<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۳۴۹؛ المزی، تهذیب الکمال، ج۸، ص۴۲۵-۴۲۶؛ ابن حجر عسقلانی، تقریب التهذیب، ج۱، ص۲۸۱.</ref>، [[عمار]] بن زریق [[ضبی]] [[تمیمی]] [[کوفی]] معروف به «[[ابوالاحوص کوفی]]»<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۷، ص۲۹؛ المزی، تهذیب الکمال، ج۲۱، ص۸۹.</ref>، [[ابوالفضل محمد بن حجاج بن جعفر ضبی کوفی]]<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۲، ص۲۸۳؛ سمعانی، الانساب، ج۸، ص۳۸۲-۳۸۳.</ref>، [[عثمان بن زفر بن علاج]] -[[برادر]] [[مزاحم بن زفر]]-<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۱۹، ص۳۷۱؛ سمعانی، الانساب، ج۱، ص۵۰۱.</ref>، [[جواب بن عبیدالله تیمی کوفی]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۱۴؛ ابن حبان، الثقات، ج۶، ص۱۵۵-۱۵۶.</ref>، [[وائل بن مهانه تیمی کوفی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۸، ص۱۷۶؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۹، ص۴۳؛ العجلی، معرفة الثقات، ج۲، ص۳۴۰.</ref>، [[ابورفاعه تمیم بن اَسید عدوی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۲۵۶.</ref>، [[ابوقتاده تمیم بن نذیر عدوی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۲۵۶.</ref>، [[ابوحیان یحیی بن سعید بن حبان تیمی کوفی]] -از مشاهیر [[روات اهل سنت]] و صاحب سنه -<ref>ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۵۹۲؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۹، ص۳۳۰-۳۳۱؛ ابن عماد حنبلی، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۲، ص۳۰۹.</ref>، [[سعید بن حیان بن تیم]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۶۳؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۴، ص۲۳.</ref>، [[اسحاق بن سوید عدوی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۲۵۶.</ref>، [[حمید بن هلال عدوی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۲۵۶.</ref>، [[ربیع بن عبدالله]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۲۷۳؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۴۶۶؛ ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۲۲۸.</ref>، [[أبو رفاعه عبداللّه بن محمد بن عمرو عدوی]]<ref>ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۰. </ref>، [[نعمان بن حمید]] -[[مولی]] [[حارث بن سوید]]-<ref>خلیفة بن خیاط، طبقات خلیفه، ص۲۴۲.</ref>، [[یحیی بن مبارک بن مغیره]] -از [[موالیان]] [[بنی عدی]]-<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۵۸.</ref>، [[جعفر بن زیاد الاحمر]] -مولی [[مزاحم]] بن [[زفر]]-<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۳۵۸؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۱۱، ص۶۵۸.</ref>، [[محمد بن عبدالرحمن بن محمد ضبی]]<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۳، ص۱۱۶.</ref>، [[محمد بن عباس بن احمد ضبی]]<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۳، ص۳۳۵.</ref>، [[ابوالعباس احمد بن یونس بن مسیّب ضبی کوفی]]<ref>ابن حبان، الثقات، ج۸، ص۵۱-۵۲؛ حافظ اصفهانی، ذکر اخبار اصبهان، ج۱، ص۸۱؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۶، ص۱۲۱.</ref>، [[ابوعمر حمزه عائذی]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۹؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۲۱۲؛ سمعانی، الانساب، ج۹، ص۱۶۹.</ref>، [[سعد بن حنظله عائذی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۱۶۹. </ref>، [[ابوطلق عدی بن حنظله عائذی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۹، ص۱۶۹.</ref>، [[زکریا بن یحیی بن عبدالرحمن ضبی بصری]]<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲۳، ص۲۰۹.</ref>، [[حمزة بن عمرو ضبی]]<ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۷، ص۳۵۰.</ref> و.... -همگی از [[راویان]] و [[محدثان]] این [[طایفه]]،- در کنار قضاتی چون: [[طلحة]] بن [[ایاس]] [[عدوی]] -[[قاضی]] [[ابوالعباس سفاح]]<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۲۷۲.</ref> یا [[منصور دوانیقی]]-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۹۴.</ref> در [[بصره]]، [[عمر بن حبیب بن عمر بن مجالد]] -قاضی [[هارون الرشید]] در بصره-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۲۹۲. نیز ر.ک: ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۰.</ref>، [[علی بن حرمله تیمی]] -[[قاضی القضاة]] هارون الرشید در [[بغداد]]-<ref>ابن وکیع، اخبار القضاة، ص۶۷۳؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۱۲. نیز ر.ک: ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱۳، ص۳۱۰.</ref>، [[عمیرة بن یثربی بن بشر]] -[[قاضی بصره]] در [[زمان]] [[عمر بن خطاب]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۸؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۷۷-۳۷۸؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۵.</ref> و [[معاویة بن ابوسفیان]]-<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۲۸۶؛ ابن جوزی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۲۴۴.</ref>، [[عمرو بن یثربی]] -[[برادر]] عمیره- قاضی عثمان در بصره<ref>تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع‌، ج۱۳، ص۲۴۶؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابه فی تمییز الصحابه، ج۵، ص۱۲۱؛ زرکلی، الاعلام، ج۵، ص۸۷.</ref>، [[ابوشبرمه عبداللّه بن شبرمه ضبی]] -قاضی منصور در [[سواد کوفه]]-<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۴؛ ابن قتیبه، المعارف، ص۴۷۰؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۶۹.</ref>، [[سلمة بن راشد]] -قاضی [[هارون الرشید]] در همدان-<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱۱، ص۳۹۱.</ref> و [[ابوعبدالله حسین بن هارون بن محمد ضبی]] -قاضی ربع [[کرخ]] و سپس عهده دار [[منصب قضاوت]] در [[بغداد]] و [[کوفه]]-<ref>خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج۸، ص۱۴۰؛ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲۷، ص۳۵۶.</ref>، نیز می‌توان به عنوان دیگر معاریف این [[قوم]] یاد کرد.
از ادبا، [[فصحا]] و شعرای شهیر این [[طایفه]] هم باید از شخصیت‌های بارزی چون: [[عوف]] بن [[عطیة]] بن خَرِع (عمرو) [[تیمی]] ملقب به «ابن خَرِع»<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۲؛ مرزبانی، معجم الشعراء، ص۱۶۲. </ref>، [[عجلان بن نکره]]<ref>مرزبانی، معجم الشعراء، ص۲۰۵.</ref>، [[معرور تیمی]]<ref>مرزبانی، معجم الشعراء، ص۵۰۵.</ref>، -هر سه از شعرای [[جاهلی]] این قوم- [[ربیعة بن مقروم ضبی]] [[شاعر]] [[مخضرم]] (جاهلی - [[اسلامی]])<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۹؛ ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۲۲، ص۳۳۶؛ صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۴، ص۶۳.</ref>، [[ذوالرمة غیلان بن عقبة بن بهیش عدوی‏]]<ref>ابن سلام، طبقات فحول الشعرا، ج۲، ص۵۳۴؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۲۹۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۰.</ref> و برادرش [[مسعود بن عقبه]]<ref>مرزبانی، معجم الشعراء، ص۳۳۵؛ زرکلی، الاعلام، ج۷، ص۲۱۸. </ref>، [[عمر بن لجأ بن حدیر تیمی]]<ref>ابن درید، الاشتقاق، ص۱۸۵؛ ابن عبد ربه، العقد الفرید، ج۳، ص۲۹۷؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۰۰. ابن کلبی از او با نام و نسب «عمرو بن لجأ بن حدیر» یاد کرده است. (هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۳) </ref> -از شعرای طبقه چهارم-<ref>ابن سلام، طبقات الشعرا، ص۱۷۶؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۹، ص۱۶۳.</ref>، [[دجاجة بن عبدالقیس بن علباء]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۲.</ref>، [[اهبان بن نکره تیمی]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۱، ص۳۴۹.</ref>، [[جمرة بن حمیری]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۵۰۵.</ref>، [[جواب بن عبدالله بن تیمی]]<ref>مقدمی بصری، التاریخ و اسماء المحدثین و کناهم، ص۵۵۹.</ref>، [[سوید بن کراع عکلی]]<ref>ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۲، ص۵۱۲.</ref>، [[عمرو بن عتاب تیمی]]<ref>مرزبانی، معجم الشعراء، ص۷۶.</ref>، [[مالک بن خیاط بن مالک عکلی]]<ref>مرزبانی، معجم الشعراء، ص۳۰۵.</ref>، [[محمد بن علقه تیمی]]<ref>مرزبانی، معجم الشعراء، ص۴۱۱.</ref>، [[یحیی بن مبارک بن مغیره عدوی]] معروف به «[[ابومحمد الیزیدی]]»<ref>مرزبانی، معجم الشعراء، ص۵۶۳.</ref>، [[اوس بن ثعلبة بن زفر تیمی]] -از [[شعرا]] و ذی نفوذان دوران معاویة بن [[ابوسفیان]]-<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۹، ص۴۰۵.</ref>، [[أصم بنی ولّاد]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۸۳.</ref>، [[البردخت ضبی]]<ref>ابن قتیبه، الشعر و الشعرا، ج۲، ص۷۰۲. نام اصلی او در برخی منابع «علی بن خالد» ذکر شده است. (بلاذری، فتوح البلدان، ص۲۷۹؛ مرزبانی، معجم الشعراء، ص۱۶۹؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۹۴)</ref>، [[حتیف بن سجف بن عبد]]<ref>ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۲، ص۵۶۰-۵۶۱.</ref>، [[حویص بن معقل بن صباح]]<ref>ابن ماکولا، [[اکمال الکمال]]، ج۵، ص۱۶۰.</ref>، [[عویة بن مسعود]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۵.</ref>، [[ابوعبداللّه بن عنمه]]<ref>هشام بن محمد کلبی، جمهرة النسب، ص۲۹۷. ابن درید از او با عنوان «عبدالله بن عَنَمه» یاد کرده است. (ابن درید، الاشتقاق، ص۱۹۹)</ref>، [[محرز بن معکبر ضبی]]<ref>مرزبانی، معجم الشعراء، ص۳۹۰؛ فواد سزگین، تاریخ التراث العربی، قسم۲ ج۲، ص۱۷۴.</ref>، [[مسهر بن عمرو ضبی]]<ref>مرزبانی، معجم الشعراء، ص۳۸۸.</ref>، [[محمد بن علی بن فضل]] معروف به «[[ابوالحسن ضبی قزوینی]]» لغوی و [[ادیب]] [[قرن چهارم هجری]]<ref>رافعی قزوینی، التدوین فی اخبار قزوین، ج۱، ص۴۶۹.</ref>، [[احمد بن یحیی ضبی]] (م ۵۹۹ [[هجری]]) [[مورخ]] شهیر اندلسی و صاحب کتاب «[[بغیة الملتمس فی تاریخ رجال اهل الاندلس]]»<ref>زرکلی، الاعلام، ج۱، ص۲۶۸؛ عبداللّه محمود حسین، قبیلة تمیم عبر العصور، ص۳۰۵ـ ۳۰۶، ۳۰۹، ۳۴۲، ۴۰۳ـ ۴۴۸، ۴۲۰ـ ۴۲۲. نیز ر.ک: ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۱۶، ص۵۶.</ref>، [[یونس بن حبیب ضبی]] -پیشوای نحویان [[بصره]] و از [[مراجع]] ادیبان و نحویان و استادِ [[سیبویه]] و کسائی و فرّاء-<ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء،، ج۸، ص۱۹۱-۱۹۲؛ زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۲۶۱.</ref> و... نام برد<ref>علاوه بر اسامی مذکور، منابع مختلف اسلامی از بسیاری از مشاهیر و معاریف، با نسبت «تیمی»، «ضبی» و... یاد کرده‌اند. اما به جهت تردیدی که در انتساب این رجال به مورد نظر داشتیم، از ذکرشان خودداری کردیم.</ref>.
همچنین از [[اصحاب]] و [[راویان]] [[ائمه معصومین]]{{ع}} که از ایشان احادیثی را نقل کرده‌اند می‌توان از [[عبدالله بن شبرمه ضبی]] از اصحاب و [[راویان امام سجاد]]{{ع}}<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۱۱۶.</ref>، [[ثابت بن زائده عکلی]] از اصحاب و راویان [[امام محمد باقر]]{{ع}} و [[امام صادق]]{{ع}}<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۱۲۹ و ۱۷۴.</ref>، [[جریر بن عبدالحمید ضبی کوفی]] از اصحاب و [[راویان امام صادق]]{{ع}}<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۱۷۷.</ref>، [[حباب بن ریان عکلی]] از اصحاب و راویان امام صادق{{ع}}<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۱۹۳.</ref>، [[محمد بن کثیر عکلی]] از اصحاب و راویان امام صادق{{ع}}<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۹۳.</ref>، [[معاذ بن عائذ عکلی]] اصحاب و راویان امام صادق{{ع}}<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۳۰۶.</ref>، [[سفیان ثوری]] از راویان امام صادق{{ع}}<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۲۰.</ref> و برادرش [[ابوالحفص عمر بن سعید بن مسروق ثوری]] از راویان امام صادق{{ع}}<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۲۵۲.</ref>، [[احمد بن یحیی ضبی]] [[راوی]] [[روایت]] [[امام رضا]]{{ع}}<ref>شیخ طوسی، الامالی، ص۳۳۷ و ۳۴۰؛ نمازی، مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۵۱.</ref>، [[حسن بن علی بن فضال کوفی]] -از [[موالیان]] [[تیم الرباب]]- از اصحاب و [[راویان امام رضا]]{{ع}}<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۳۴۵.</ref> و پسرانش احمد<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۳۸۳ و ۳۹۷.</ref>و علی<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۳۸۹ و ۴۰۰.</ref> بن [[حسن بن علی بن فضال]] از اصحاب و [[راویان امام هادی]]{{ع}} و [[امام حسن عسکری]]{{ع}} نام برد<ref>منابع شیعی از جمعی از اصحاب و راویان ربابی ائمه{{عم}} با نسبت «تیمی» و «ضبی» یاد کرده‌اند. اما به جهت وجود تردید در انتساب این محدثان به قبیله مورد نظر، از ذکر آنها خودداری کردیم. من باب نمونه ر.ک: شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۸۰، ۱۱۵، ۱۱۳، ۱۲۶، ۱۵۷، ۱۵۹، ۱۷۸، ۱۹۲، ۳۱۳ و...؛ نجاشی، رجال النجاشی، ص۱۸۴؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۰۸، ج۳، ص۱۱۷؛ ج۵، ص۵۲۳ و...</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۸۲٬۲۲۴

ویرایش