عصمت: تفاوت میان نسخه‌ها

۳ بایت حذف‌شده ،  ‏۷ سپتامبر ۲۰۱۹
جز
جایگزینی متن - ')| ' به ')|'
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ')| ' به ')|')
خط ۲۱: خط ۲۱:
==عصمت در اصطلاح==
==عصمت در اصطلاح==
*عصمت لطفی است از جانب [[خداوند متعال]] که در پرتو آن، [[بنده]] با [[اختیار]] خود، از کار [[زشت]] دوری می‌جوید. عصمت، ملکه نفسانی قدرتمندی است که همواره در وجود [[انسان]] [[معصوم]]، حضور و [[ظهور]] دارد و هیچ نیرویی چون [[غضب]]، [[شهوت]] و... موجب زوال آن نمی‌شود. [[جامع‌ترین]] تعریف، از [[فاضل مقداد]] است زیرا عصمت را [[لطف الهی]] و ملکه نفسانی تعریف کرده است. البته نیروی درونی‌ای که [[علامه طباطبائی]] گفته‌اند، در [[حقیقت]] [[زمینه‌ساز]] اعطای [[لطف الهی]] است و اشکال عدم [[برتری]]، [[فضیلت]] [[انبیا]] بر سایه [[مردم]] را رفع می‌کند. که در بخش‌های آغازین [[دعای ندبه]] به آن اشاره شده است که می‌فرماید: تو با آنها شرط کردی [[زهد]] را و دانستی وفا کردن ایشان به آن شرط را، پس آنان را [[مقرب]] خویش قراردادی و با [[وحی]] خویش آنان را گرامی داشتی<ref>ر.ک. [[رحمت‌الله احمدی|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی (کتاب)|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی]]، ص ۲۰۴-۲۰۷.</ref>.
*عصمت لطفی است از جانب [[خداوند متعال]] که در پرتو آن، [[بنده]] با [[اختیار]] خود، از کار [[زشت]] دوری می‌جوید. عصمت، ملکه نفسانی قدرتمندی است که همواره در وجود [[انسان]] [[معصوم]]، حضور و [[ظهور]] دارد و هیچ نیرویی چون [[غضب]]، [[شهوت]] و... موجب زوال آن نمی‌شود. [[جامع‌ترین]] تعریف، از [[فاضل مقداد]] است زیرا عصمت را [[لطف الهی]] و ملکه نفسانی تعریف کرده است. البته نیروی درونی‌ای که [[علامه طباطبائی]] گفته‌اند، در [[حقیقت]] [[زمینه‌ساز]] اعطای [[لطف الهی]] است و اشکال عدم [[برتری]]، [[فضیلت]] [[انبیا]] بر سایه [[مردم]] را رفع می‌کند. که در بخش‌های آغازین [[دعای ندبه]] به آن اشاره شده است که می‌فرماید: تو با آنها شرط کردی [[زهد]] را و دانستی وفا کردن ایشان به آن شرط را، پس آنان را [[مقرب]] خویش قراردادی و با [[وحی]] خویش آنان را گرامی داشتی<ref>ر.ک. [[رحمت‌الله احمدی|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی (کتاب)|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی]]، ص ۲۰۴-۲۰۷.</ref>.
*عصمت [[قوه]] یا ملکه‌ای از سوی [[خدای متعال]] است که وجود آن در هرکسی [[مانع]] صدور [[خطا]] و [[گناه]] از او می‌شود.[[امام]] نیز باید هم از [[گناه]] [[علمی]] و هم از [[خطا]] در [[امور دینی]] زیرا [[امامت]] استمرار [[نبوت]] است<ref>ر.ک.[[صفدر الهی راد|الهی راد، صفدر]]، [[انسان‌شناسی (کتاب)| انسان‌شناسی]]، ص ۲۰۳.</ref>.
*عصمت [[قوه]] یا ملکه‌ای از سوی [[خدای متعال]] است که وجود آن در هرکسی [[مانع]] صدور [[خطا]] و [[گناه]] از او می‌شود.[[امام]] نیز باید هم از [[گناه]] [[علمی]] و هم از [[خطا]] در [[امور دینی]] زیرا [[امامت]] استمرار [[نبوت]] است<ref>ر.ک.[[صفدر الهی راد|الهی راد، صفدر]]، [[انسان‌شناسی (کتاب)|انسان‌شناسی]]، ص ۲۰۳.</ref>.


==مقدمه==
==مقدمه==
خط ۳۴: خط ۳۴:
*عصمت، ناشی از کثرت [[علم]] است و هر چه [[علم]]، قویتر و شدیدتر باشد، عمل نیز به مقتضای [[علم]]، قوی‌تر خواهد بود. [[معصوم]] به [[زشتی]] و [[قبح]] [[گناه]]، [[علم]] دارد و با توجه به این [[علم]]، ارتکاب [[معصیت]]، محال است و باید توجه داشت که این [[علم]]، موجب سلب [[اختیار]] نخواهد شد<ref>ر.ک. [[علی قربانی| قربانی، علی]]، [[امامت‌پژوهی (کتاب)|امامت‌پژوهی]]، ص۱۶۲.</ref>.
*عصمت، ناشی از کثرت [[علم]] است و هر چه [[علم]]، قویتر و شدیدتر باشد، عمل نیز به مقتضای [[علم]]، قوی‌تر خواهد بود. [[معصوم]] به [[زشتی]] و [[قبح]] [[گناه]]، [[علم]] دارد و با توجه به این [[علم]]، ارتکاب [[معصیت]]، محال است و باید توجه داشت که این [[علم]]، موجب سلب [[اختیار]] نخواهد شد<ref>ر.ک. [[علی قربانی| قربانی، علی]]، [[امامت‌پژوهی (کتاب)|امامت‌پژوهی]]، ص۱۶۲.</ref>.
* بسیاری از ما [[انسان‌ها]] در قبال برخی [[گناهان]] خاص، با تأمل در وضعیت خویش در موارد پیش آمد [[گناه]]، درمی‌یابیم که از روی [[اختیار]] و [[اراده]]، ترک عمل را بر انجام آن ترجیح می‌دهیم. انسان‌های [[معصوم]] هم، به [[دلیل]] مشاهده حضوری [[باطن]] [[گناهان]] و آثار و عواقب شوم آن، هیچ‌گاه [[اراده]] انجام [[معصیت]] نمی‌کنند مثل [[انسان]] تشنه‌ای که ظرف [[آب]] خنکی را که به زهر کشنده آمیخته شده است، پیش روی خود دارد، ولی به هیچ بها و بهانه‌ای حاضر به نوشیدن [[آب]] نیست. [[انسان]] [[معصوم]] نیز چنان مستغرق اوصاف [[پروردگار]] است که هیچ‌گاه به خود اجازه [[معصیت]] نمی‌دهد.
* بسیاری از ما [[انسان‌ها]] در قبال برخی [[گناهان]] خاص، با تأمل در وضعیت خویش در موارد پیش آمد [[گناه]]، درمی‌یابیم که از روی [[اختیار]] و [[اراده]]، ترک عمل را بر انجام آن ترجیح می‌دهیم. انسان‌های [[معصوم]] هم، به [[دلیل]] مشاهده حضوری [[باطن]] [[گناهان]] و آثار و عواقب شوم آن، هیچ‌گاه [[اراده]] انجام [[معصیت]] نمی‌کنند مثل [[انسان]] تشنه‌ای که ظرف [[آب]] خنکی را که به زهر کشنده آمیخته شده است، پیش روی خود دارد، ولی به هیچ بها و بهانه‌ای حاضر به نوشیدن [[آب]] نیست. [[انسان]] [[معصوم]] نیز چنان مستغرق اوصاف [[پروردگار]] است که هیچ‌گاه به خود اجازه [[معصیت]] نمی‌دهد.
* ممکن است گفته شود، شخص [[معصوم]] برای رسیدن به [[مقام عصمت]] تلاشی نکرده پس [[برتر]] از دیگران نیست، زیرا عصمت نیز مانند [[زیبایی]]، حُسنی خدادادی است. پاسخ: هرچند عصمت موهبتی [[الهی]] است اما اعطای آن مشروط به وجود [[شایستگی]] لازم در فرد است<ref>[[آموزش کلام اسلامی (کتاب)| آموزش کلام اسلامی]]، ج ۲، ص ۷۳ و ۷۴.</ref>.
* ممکن است گفته شود، شخص [[معصوم]] برای رسیدن به [[مقام عصمت]] تلاشی نکرده پس [[برتر]] از دیگران نیست، زیرا عصمت نیز مانند [[زیبایی]]، حُسنی خدادادی است. پاسخ: هرچند عصمت موهبتی [[الهی]] است اما اعطای آن مشروط به وجود [[شایستگی]] لازم در فرد است<ref>[[آموزش کلام اسلامی (کتاب)|آموزش کلام اسلامی]]، ج ۲، ص ۷۳ و ۷۴.</ref>.


==گستره عصمت==
==گستره عصمت==
خط ۶۰: خط ۶۰:
* [[پرونده:Imamat.jpg|22px]] [[علی قربانی| قربانی، علی]]، [[امامت‌پژوهی (کتاب)|'''امامت‌پژوهی''']]
* [[پرونده:Imamat.jpg|22px]] [[علی قربانی| قربانی، علی]]، [[امامت‌پژوهی (کتاب)|'''امامت‌پژوهی''']]
* [[پرونده:426310763.jpg|22px]] [[عبدالحسین خسروپناه|خسروپناه، عبدالحسین]]، [[کلام نوین اسلامی ج۲ (کتاب)|'''کلام نوین اسلامی ج۲''']]
* [[پرونده:426310763.jpg|22px]] [[عبدالحسین خسروپناه|خسروپناه، عبدالحسین]]، [[کلام نوین اسلامی ج۲ (کتاب)|'''کلام نوین اسلامی ج۲''']]
* [[پرونده:11446.jpg|22px]] [[رحمت‌الله احمدی|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)| '''پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی''']]
* [[پرونده:11446.jpg|22px]] [[رحمت‌الله احمدی|احمدی، رحمت‌الله]]، [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی (کتاب)|'''پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبایی''']]
* [[پرونده:1368921.jpg|22px]] [[صفدر الهی راد|الهی راد، صفدر]]، [[انسان‌شناسی (کتاب)|'''انسان‌شناسی''']]
* [[پرونده:1368921.jpg|22px]] [[صفدر الهی راد|الهی راد، صفدر]]، [[انسان‌شناسی (کتاب)|'''انسان‌شناسی''']]
* [[پرونده:1233456.jpg|22px]] [[محمد سعیدی مهر|ر، محمد]]، [[آموزش کلام اسلامی (کتاب)|'''آموزش کلام اسلامی''']]
* [[پرونده:1233456.jpg|22px]] [[محمد سعیدی مهر|ر، محمد]]، [[آموزش کلام اسلامی (کتاب)|'''آموزش کلام اسلامی''']]
۲۲۴٬۹۷۴

ویرایش