انتقام در قرآن: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'مستحق' به 'مستحق'
جز (جایگزینی متن - 'صورت' به 'صورت') |
جز (جایگزینی متن - 'مستحق' به 'مستحق') |
||
| خط ۴۹: | خط ۴۹: | ||
==[[عفو]] به جای [[انتقام]]== | ==[[عفو]] به جای [[انتقام]]== | ||
*در صورتی که [[ظلم]] و [[بدی]] متوجه [[حقوق]] عموم بوده و گرفتن [[انتقام]] موجب جلوگیری از [[ظلم]]، [[فساد]] و [[ناامنی]] گردد [[اسلام]] گرفتن [[انتقام]] را لازم دانسته و بر آن تأکید کرده است؛ اما آنجا که [[حقوق فردی]] در میان است و [[گذشت]] از [[انتقام]] مفسدهای در پی ندارد [[اسلام]] [[عفو]] را از [[انتقام]] بهتر دانسته و کسانی را که از [[حقوق]] خویش بگذرند | *در صورتی که [[ظلم]] و [[بدی]] متوجه [[حقوق]] عموم بوده و گرفتن [[انتقام]] موجب جلوگیری از [[ظلم]]، [[فساد]] و [[ناامنی]] گردد [[اسلام]] گرفتن [[انتقام]] را لازم دانسته و بر آن تأکید کرده است؛ اما آنجا که [[حقوق فردی]] در میان است و [[گذشت]] از [[انتقام]] مفسدهای در پی ندارد [[اسلام]] [[عفو]] را از [[انتقام]] بهتر دانسته و کسانی را که از [[حقوق]] خویش بگذرند مستحق [[پاداش]] و [[اجر]] [[الهی]] دانسته است: {{متن قرآن|وَجَزَاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُهَا فَمَنْ عَفَا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ وَلَمَنْ صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ}}<ref>«و کیفر هر بدی بدییی، مانند آن است پس هر که درگذرد و به راه آید پاداش وی بر خداوند است، بیگمان او ستمگران را دوست نمیدارد و هر آنکه شکیب ورزد و درگذرد بیگمان این از کارهایی است که آهنگ آن میکنند» سوره شوری، آیه ۴۰ و ۴۳.</ref>؛ و نیز {{متن قرآن|لَا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلَّا مَنْ ظُلِمَ وَكَانَ اللَّهُ سَمِيعًا عَلِيمًا إِنْ تُبْدُوا خَيْرًا أَوْ تُخْفُوهُ أَوْ تَعْفُوا عَنْ سُوءٍ فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ عَفُوًّا قَدِيرًا}} <ref>«خداوند بانگ برداشتن به بدگویی را دوست نمیدارد مگر (از) کسی که بر او ستم رفته است و خداوند شنوایی داناست اگر کار خیری را آشکار یا پنهان کنید یا از بدی (دیگران) درگذرید بیگمان خداوند درگذرندهای تواناست» سوره نساء، آیه ۱۴۸-۱۴۹.</ref>. در [[آیه]] {{متن قرآن|وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُمْ بِهِ وَلَئِنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرِينَ وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ}}<ref>«و اگر کیفر میکنید مانند آنچه خود کیفر شدهاید کیفر کنید و اگر شکیبایی پیشه کنید همان برای شکیبایان بهتر است و شکیبا باش! و شکیب تو جز با (یاری) خداوند نیست»؛ سوره نحل، آیه ۱۲۶-۱۲۷.</ref> نیز [[قرآن]] [[پیامبر]] و [[مسلمانان]] را در برابر ستمی که [[مشرکان]] به آنان روا داشتهاند به [[صبر]] و [[گذشت]] از [[انتقام]] فرا میخواند. بر پایه روایتی وقتی [[آیه]] فوق نازل شد [[پیامبر اکرم]] از مثله کردن [[مشرکان]] صرفنظر کرد و فرمود: [[صبر]] میکنم، [[صبر]] میکنم<ref>المیزان، ج۱۲، ص۳۷۷.</ref>؛ همچنین طبق [[روایات]] دیگر، با وجود اینکه [[اهل مکه]] به [[پیامبر]] بسیار [[ستم]] کردند و [[یاران]] آن [[حضرت]] نیز در روز [[فتح مکه]] [[شعار]] [[انتقام]] سر میدادند؛ ولی [[پیامبر]]{{صل}}[[سخن]] از [[عفو]] و [[رحمت]] بر زبان آورد و خطاب به [[مردم]] [[مکه]] فرمود: {{متن حدیث|اذْهَبُوا وَ أَنْتُم طُلَقَاءُ}}؛ "بروید و همه شما آزادید"<ref>نمونه، ج۲۰، ص۲۸۲.</ref>. | ||
*در [[روایات]] دیگر نیز آمده است که [[پیامبر]] هیچگاه برای [[حق]] شخصی، از کسی [[انتقام]] نگرفت <ref> مستدرک الوسائل، ج۹، ص۷؛ التحریر والتنویر، ج۲۴، ص۲۹۲.</ref>، مگر اینکه [[محرمات الهی]] هتک میگردید <ref>التحریر والتنویر، ج۲۴، ص۲۹۲؛ کنزالعمال، ج۷، ص۲۲۱.</ref>. در [[آیه]] {{متن قرآن|لَئِنْ بَسَطْتَ إِلَيَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَنِي مَا أَنَا بِبَاسِطٍ يَدِيَ إِلَيْكَ لِأَقْتُلَكَ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«اگر به سوی من دست دراز کنی تا مرا بکشی، من به سوی تو دست دراز نمیکنم تا تو را بکشم؛ که من از خداوند، پروردگار جهانیان میهراسم» سوره مائده، آیه ۲۸.</ref> به سخن [[هابیل]] به برادرش [[قابیل]] اشاره شده که گفت: اگر تو برای کشتن من دست خود را دراز کنی من کار تو را تلافی نکرده و به سوی تو دست دراز نخواهم کرد و نیز در آیهای دیگر از [[گذشت]] [[یوسف]] سخن بهمیان آورده که در کمال [[جوانمردی]] از [[ظلم]] [[برادران]] خویش [[گذشت]] کرد و نه تنها از آنان [[انتقام]] نگرفت، بلکه حتی حاضر به [[سرزنش]] آنان نیز نشد: {{متن قرآن|قَالَ لَا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكُمْ}}<ref>«(یوسف) گفت: امروز (دیگر) بر شما سرزنشی نیست، خداوند شما را ببخشاید» سوره یوسف، آیه ۹۲.</ref>. | *در [[روایات]] دیگر نیز آمده است که [[پیامبر]] هیچگاه برای [[حق]] شخصی، از کسی [[انتقام]] نگرفت <ref> مستدرک الوسائل، ج۹، ص۷؛ التحریر والتنویر، ج۲۴، ص۲۹۲.</ref>، مگر اینکه [[محرمات الهی]] هتک میگردید <ref>التحریر والتنویر، ج۲۴، ص۲۹۲؛ کنزالعمال، ج۷، ص۲۲۱.</ref>. در [[آیه]] {{متن قرآن|لَئِنْ بَسَطْتَ إِلَيَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَنِي مَا أَنَا بِبَاسِطٍ يَدِيَ إِلَيْكَ لِأَقْتُلَكَ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«اگر به سوی من دست دراز کنی تا مرا بکشی، من به سوی تو دست دراز نمیکنم تا تو را بکشم؛ که من از خداوند، پروردگار جهانیان میهراسم» سوره مائده، آیه ۲۸.</ref> به سخن [[هابیل]] به برادرش [[قابیل]] اشاره شده که گفت: اگر تو برای کشتن من دست خود را دراز کنی من کار تو را تلافی نکرده و به سوی تو دست دراز نخواهم کرد و نیز در آیهای دیگر از [[گذشت]] [[یوسف]] سخن بهمیان آورده که در کمال [[جوانمردی]] از [[ظلم]] [[برادران]] خویش [[گذشت]] کرد و نه تنها از آنان [[انتقام]] نگرفت، بلکه حتی حاضر به [[سرزنش]] آنان نیز نشد: {{متن قرآن|قَالَ لَا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكُمْ}}<ref>«(یوسف) گفت: امروز (دیگر) بر شما سرزنشی نیست، خداوند شما را ببخشاید» سوره یوسف، آیه ۹۲.</ref>. | ||
*[[اسلام]] نه تنها [[مؤمنان]]، را به [[عفو و گذشت]] از [[حق]] خویش فرا خوانده، بلکه گامی پیشتر نهاده و به [[مؤمنان]] سفارش میکند که [[بدی]] را با خوبی پاسخ دهند؛ نه با [[بدی]]: {{متن قرآن|وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ}}<ref>«نیکی با بدی برابر نیست؛ به بهترین شیوه (دیگران را از چالش با خود) باز دار، ناگاه آن کس که میان تو و او دشمنی است چون دوستی مهربان میگردد» سوره فصلت، آیه ۳۴.</ref>. براساس این [[آیه]] [[عفو]] از [[انتقام]] و پاسخ دادن [[بدی]] با [[نیکی]] موجب رفع [[کینهها]] شده و در مواردی [[دشمنان]] سرسخت را به دوستانی بسیار [[مهربان]] تبدیل میکند<ref>مجمع البیان، ج۹، ص۵۶۵.</ref>؛ اما در مقابل، گرفتن [[انتقام]] موجب تشدید [[دشمنیها]] شده و گاه خسارات جبران ناپذیری را به فرد و اجتماع وارد میکند. | *[[اسلام]] نه تنها [[مؤمنان]]، را به [[عفو و گذشت]] از [[حق]] خویش فرا خوانده، بلکه گامی پیشتر نهاده و به [[مؤمنان]] سفارش میکند که [[بدی]] را با خوبی پاسخ دهند؛ نه با [[بدی]]: {{متن قرآن|وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ}}<ref>«نیکی با بدی برابر نیست؛ به بهترین شیوه (دیگران را از چالش با خود) باز دار، ناگاه آن کس که میان تو و او دشمنی است چون دوستی مهربان میگردد» سوره فصلت، آیه ۳۴.</ref>. براساس این [[آیه]] [[عفو]] از [[انتقام]] و پاسخ دادن [[بدی]] با [[نیکی]] موجب رفع [[کینهها]] شده و در مواردی [[دشمنان]] سرسخت را به دوستانی بسیار [[مهربان]] تبدیل میکند<ref>مجمع البیان، ج۹، ص۵۶۵.</ref>؛ اما در مقابل، گرفتن [[انتقام]] موجب تشدید [[دشمنیها]] شده و گاه خسارات جبران ناپذیری را به فرد و اجتماع وارد میکند. | ||