بت‌پرستی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

*در بیانی دیگر [[ابراهیم]]{{ع}} با [[استدلال]] بر [[ناتوانی]] بتها از روزی رساندن به [[انسان]] و انحصار رزّاقیّت در [[خداوند]]، لغو بودن [[عبادت]] آنها را بیان داشته است: {{متن قرآن|إِنَّمَا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْثَانًا وَتَخْلُقُونَ إِفْكًا إِنَّ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَا يَمْلِكُونَ لَكُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوا عِنْدَ اللَّهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوهُ وَاشْكُرُوا لَهُ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ}}<ref>«تنها بت‌هایی را به جای خداوند می‌پرستید و دروغی فرا می‌بافید؛ بی‌گمان کسانی که به جای خداوند می‌پرستید اختیار روزی شما را ندارند ، روزی را نزد خداوند بجویید و او را بپرستید و او را سپاس گزارید که به سوی او باز گردانده می‌شوید» سوره عنکبوت، آیه ۱۷.</ref>؛ بدین شرح که [[مالکیّت]] تابع ایجاد بوده، به اعتراف خود شما ایجاد در انحصار [[خداوند]] است، پس [[خداوند]] که شما و [[رزق]] شما را پدید آورده [[زمامدار]] و مالک [[رزق]] شماست؛ نه بتها، بنابراین [[پرستش]] بتها به [[طمع]] جلب [[رضایت]] و [[رزق]]، عملی بی حاصل به شمار می‌آید<ref>المیزان، ج ۱۶، ص ۱۱۵ ـ ۱۱۶.</ref><ref>[[علی رضایی بیرجندی|رضایی بیرجندی، علی]]، [[بت‌پرستی ۱ (مقاله)|بت‌پرستی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref>.

=====تلازم [[خالقیت]] و [[ربوبیت]]=====

=====[[دروغ]] بودن ادعای واگذاری [[ربوبیت]] از طرف [[خدا]] به بتها=====

*با توجّه به اینکه [[بت‌پرستان]] [[آفریدگار]] یکتا را پذیرفته، ولی [[معتقد]] بودند [[خداوند]]، [[امر]] [[تدبیر]] را به بعضی از مخلوقهای خویش سپرده که بتها نماد و سمبل آنها به شمار می‌آیند<ref>المیزان، ج ۱۵، ص ۲۸۱؛ ج ۱۶، ص ۱۱۵.</ref> و ازاین‌رو به [[عبادت]] بتها می‌پرداختند، [[ابراهیم]] بارها با تعبیرهای گوناگون گوشزد کرد که این مطلب ادعایی بی‌دلیل و ساخته و پرداخته شما بوده، دروغی بیش نیست. در [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّمَا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْثَانًا وَتَخْلُقُونَ إِفْكًا إِنَّ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَا يَمْلِكُونَ لَكُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوا عِنْدَ اللَّهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوهُ وَاشْكُرُوا لَهُ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ}}<ref>«تنها بت‌هایی را به جای خداوند می‌پرستید و دروغی فرا می‌بافید؛ بی‌گمان کسانی که به جای خداوند می‌پرستید اختیار روزی شما را ندارند ، روزی را نزد خداوند بجویید و او را بپرستید و او را سپاس گزارید که به سوی او باز گردانده می‌شوید» سوره عنکبوت، آیه ۱۷.</ref> واژه "اوثان" به صورت نکره آورده شده تا بی‌ارزشی بتها را نشان دهد و بیان کند که داستان [[معبود]] بودن بتها فقط ادّعای محض بوده، حقیقتی ورای این ادعا وجود ندارد و آنگاه با آوردن جمله {{متن قرآن|تَخْلُقُونَ إِفْكًا}} بیان داشته که [[معبود]] نامیدن و [[عبادت]] بتها دروغ‌ پردازی است<ref>المیزان، ج ۱۶، ص ۱۱۵.</ref>؛ همچنین در [[آیه]] {{متن قرآن|أَئِفْكًا آلِهَةً دُونَ اللَّهِ تُرِيدُونَ}}<ref>«آیا خدایانی دروغین به جای خداوند می‌جویید؟» سوره صافات، آیه ۸۶.</ref> [[معبود]] نامیدن غیر "[[اللّه]]" را زشت‌ترین [[دروغ]] نامیده است<ref>مجمع البیان، ج ۷، ص ۱۴۷.</ref>. در [[آیه]] {{متن قرآن|وَكَيْفَ أَخَافُ مَا أَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُونَ أَنَّكُمْ أَشْرَكْتُمْ بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا فَأَيُّ الْفَرِيقَيْنِ أَحَقُّ بِالْأَمْنِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ}}<ref>«و چگونه از آنچه شریک (خداوند) قرار می‌دهید بهراسم در حالی که خود نمی‌هراسید از اینکه چیزی را شریک خداوند قرار داده‌اید که برهانی بر آن بر شما فرو نفرستاده است؛ پس اگر دانایید کدام‌یک از (ما) دو گروه به امن (و آرامش) سزاوارتر است؟» سوره انعام، آیه ۸۱.</ref> نیز [[ابراهیم]]{{ع}} بر این مطلب تأکید کرده که اگر [[خدا]]، [[عبادت]] برخی از آفریدگان را بر ما [[واجب]] کرده بود به طور [[قطع]] [[حجت]] و برهانی بر آن قرار می‌داد و این [[دستور]] را به ما [[ابلاغ]] می‌کرد. بنا به قولی مقصود [[ابراهیم]]{{ع}} در [[آیه]] {{متن قرآن|فَمَا ظَنُّكُمْ بِرَبِّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«و پندارتان درباره پروردگار جهانیان چیست؟» سوره صافات، آیه ۸۷.</ref> نیز این است که آیا [[گمان]] می‌برید [[پروردگار]] جهانیان اجازه داده که شما این جمادات را در معبودیّت [[شریک]] او قرار دهید<ref>التفسیر الکبیر، ج ۲۶، ص ۱۴۷.</ref> شایان ذکر است که [[شرک]] نامیدن [[بت‌پرستی]] در [[آیه]] بدین جهت است که [[بت‌پرستان]] مانند [[مشرکان]] [[عرب]] [[خدا]] را [[خالق]] هستی می‌دانستند<ref>التحریر والتنویر، ج ۲۳، ص ۱۳۹.</ref><ref>[[علی رضایی بیرجندی|رضایی بیرجندی، علی]]، [[بت‌پرستی ۱ (مقاله)|بت‌پرستی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵.</ref>.