مبانی تربیتی در صحیفه سجادیه: تفاوت میان نسخه‌ها

*[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای چهل‌ و سوم و در عبارت هفتم آن می‌فرمایند: "و سپاسگزاری از [[نعمت]] و [[بخشش]] خود را در آن، در [[دل]] ما انداز، و پوشش‌های عافیت (آنچه که [[مانع]] از زبان و [[بدی]] است) را به ما بپوشان، و به وسیله کامل کردن [[طاعت]] و فرمانبری‌ات در آن، [[نعمت]] (خود) را بر ما کامل ساز (بیش از پیش گردان)، زیرا تو بسیار نعمت‌دهنده و ستوده شده‌ای و [[خدا]] [[درود]] فرستد بر [[محمد]] و آل او که (از هر گناهی) [[پاکیزه]] و (از اوصاف ناپسندیده) [[پاک]] هستند"<ref>{{متن حدیث|وَ أَوْزِعْنَا فِيهِ شُكْرَ نِعْمَتِكَ، وَ أَلْبِسْنَا فِيهِ جُنَنَ الْعَافِيَةِ، وَ أَتْمِمْ عَلَيْنَا بِاسْتِكْمَالِ طَاعَتِكَ فِيهِ الْمِنَّةَ، إِنَّكَ الْمَنَّانُ الْحَمِيدُ، وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ}}</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۵.</ref>

== مبنای سوم: [[میل به جاودانگی]]==

*[[امام سجاد]]{{ع}} در [[دعا]] برای [[فرزندان]] و هنگامی که روزی بر آن [[حضرت]] تنگ می‌شد به این ویژگی [[انسان]] اشاره دارد: "بارخدایا به ماندن فرزندانم به من [[نعمت]] عطا فرما، و به [[شایسته]] گردانیدن ایشان برای ([[اطاعت]] و [[پیروی]] از) من، و به [[بهره]] بردن من از ایشان. بارخدایا عمرشان را برای من دراز گردان، و مدت زندگانیشان را بسیار نما، و کوچکشان را برای من پرورش ده، و ناتوانشان را نیرومند ساز، و تن‌ها و [[کیش‌ها]] و خوهاشان را برای من سالم بدار، و در [[جان‌ها]] و اندامشان ودر هرچه از [[کار]] ایشان به آن می‌کوشم تندرستی ده (از دردها و پیشامدهای ناروا نگاهداری‌شان فرما) و روزی‌هایشان را برای من و به دست من فراوان گردان"<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ وَ مُنَّ عَلَيَّ بِبَقَاءِ وُلْدِي وَ بِإِصْلَاحِهِمْ لِي و بِإِمْتَاعِي بِهِمْ إِلَهِي امْدُدْ لِي فِي أَعْمَارِهِمْ، وَ زِدْ لِي فِي آجَالِهِمْ، وَ رَبِّ لِي صَغِيرَهُمْ، وَ قَوِّ لِي ضَعِيفَهُمْ، وَ أَصِحَّ لِي أَبْدَانَهُمْ وَ أَدْيَانَهُمْ وَ أَخْلَاقَهُمْ، وَ عَافِهِمْ فِي أَنْفُسِهِمْ وَ فِي جَوَارِحِهِمْ وَ فِي كُلِّ مَا عُنِيتُ بِهِ مِنْ أَمْرِهِمْ، وَ أَدْرِرْ لِي وَ عَلَى يَدِي أَرْزَاقَهُمْ}}</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۶.</ref>

== مبنای چهارم: [[خوف و رجا]]==

*[[امام سجاد]]{{ع}}، در دعای پنجاه و دوم و در بند یازدهم می‌فرمایند: "پس از این‌رو به سوی تو می‌گریزم، و از تو می‌ترسم، و از تو فریادرسی می‌طلبم، و به تو امیدوارم، و تو را می‌خوانم، و به سوی تو [[پناه]] می‌برم، و به تو [[اطمینان]] دارم و از تو درخواست [[یاری]] می‌نمایم، و به [[وحدانیت]] و [[یگانگی]] تو [[ایمان]] می‌آورم، و بر تو و بر [[جود]] و [[بخشش]] تو [[توکل]] و [[اعتماد]] می‌نمایم"<ref>{{متن حدیث|فَإِلَيْكَ أَفِرُّ، و مِنْكَ أَخَافُ، وَ بِكَ أَسْتَغِيثُ، وَ إِيَّاكَ أَرْجُو، وَ لَكَ أَدْعُو، وَ إِلَيْكَ أَلْجَأُ، وَ بِكَ أَثِقُ، وَ إِيَّاكَ أَسْتَعِينُ، وَ بِكَ أُومِنُ، وَ عَلَيْكَ أَتَوَكَّلُ، وَ عَلَى جُودِكَ وَ كَرَمِكَ أَتَّكِلُ}}</ref>؛

*در دعای شانزدهم عبارت نوزدهم می‌فرمایند: "ای خدای من، روان شدن اشکم را از ترست، [[نگرانی]] دلم را از [[بیم]] عظمتت، و لرزیدن اندامم را از [[شکوه]] و بزرگیت می‌بینی"<ref>{{متن حدیث| قَدْ تَرَى يَا إِلَهِي، فَيْضَ دَمْعِي مِنْ خِيفَتِكَ، وَ وَجِيبَ قَلْبِي مِنْ خَشْيَتِكَ، وَ انْتِقَاضَ جَوَارِحِي مِنْ هَيْبَتِكَ}}</ref>؛

*[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای [[چهل]] و پنجم و عبارت پنجاه و سوم می‌فرمایند: "بارخدایا [[ترس]] [[کیفر]] ترسیده شده ([[دوزخ]]) و [[شوق]] و [[دوستی]] [[پاداش]] [[وعده]] داده شده ([[بهشت]]) را روزی ما گردان؛ تا اینکه [[لذت]] و [[خوشی]] آنچه (آمرزشی که) از تو می‌خواهیم؛ و [[اندوه]] آنچه ([[کیفر]] بر گناهانی که) از آن به تو [[پناه]] می‌بریم دریابیم"<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ ارْزُقْنَا خَوْفَ عِقَابِ الْوَعِيدِ، وَ شَوْقَ ثَوَابِ الْمَوْعُودِ حَتَّى نَجِدَ لَذَّةَ مَا نَدْعُوكَ بِهِ، وَ كَأْبَةَ مَا نَسْتَجِيرُكَ مِنْهُ}}</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۷.</ref>

*[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای پنجاه و یکم عبارت یازدهم می‌فرمایند: "ای خدای من (پیش از این) به سبب ([[بدی]]) [[نیت]] و قصدم مرا (میان [[مردم]]) رسوا نکردی؛ و به وسیله گناهانم هلاک و تباه ننمودی، تو را می‌خوانم پس (درخواست) مرا [[اجابت]] کرده می‌پذیری، و اگرچه هنگامی که تو مرا می‌خوانی ([[امر]] می‌فرمایی) من (در [[فرمانبری]]) کندم؛ و هر [[حاجت]] و خواسته‌ای که می‌خواهم از تو درخواست می‌نمایم؛ و هر کجا که [[راز]] خود را (که [[دوست]] ندارم دیگری بر آن [[آگاه]] شود) پیش تو می‌گذارم ([[آشکار]] می‌سازم)، از این رو جز تو را نمی‌خوانم، و به جز تو [[امید]] ندارم"<ref>{{متن حدیث|إِلَهِي لَمْ تَفْضَحْنِي بِسَرِيرَتِي، وَ لَمْ تُهْلِكْنِي بِجَرِيرَتِي، أَدْعُوكَ فَتُجِيبُنِي وَ إِنْ كُنْتُ بَطِيئاً حِينَ تَدْعُونِي، وَ أَسْأَلُكَ كُلَّمَا شِئْتُ مِنْ حَوَائِجِي، وَ حَيْثُ مَا كُنْتُ وَضَعْتُ عِنْدَكَ سِرِّي، فَلَا أَدْعُو سِوَاكَ، وَ لَا أَرْجُو غَيْرَكَ}}</ref>؛