حدیث در علوم حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

==معنای حدیث==

“حدیث” در لغت به معنای سخن جدید و ضد قدیم است<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۲، ص۱۳۱؛ سیدمحمدمرتضی حسینی زبیدی، تاج العروس، ج۳، ص۱۸۹: {{عربی|الحَدِيثُ: نقيضُ القديم}}.</ref> و اصطلاحی است که برای [[اخبار]] [[نقل]] شده از [[معصوم]] به کار می‌رود، شاید از آن جهت که سخنان آنان نو و جدید است. لغویان حدیث و خبر را مرادف دانسته‌اند که به جای یکدیگر به کار می‌روند<ref>سیدمحمدمرتضی حسینی زبیدی، تاج العروس، ج۳، ص۱۹۱؛ ابوهلال حسن بن عبدالله عسکری، الفروق فی اللغه، ص۳۲.</ref>. گاهی در کتب اربعه حدیث و خبر مترادف به کار رفته است؛ برای مثال شیخ طوسی در مقدمه [[تهذیب]] الأحکام می‌نویسد: اشتغال به شرح کتابی که مشتمل بر اخبار مختلف و احادیث [[مخالف]] یکدیگر باشد، از مهم‌ترین [[کارها]] در [[دین]] است<ref>شیخ طوسی، تهذیب الأحکام، ج۱، ص۳: {{عربی|فَالإشْتِغَالُ بِشَرْحِ كِتَابٍ يَحْتَوِي عَلَى تَأْوِيلِ الْأَخْبَارِ الْمُخْتَلِفَةِ وَ الْأَحَادِيثِ الْمُتَنَافِيَةِ مِنْ أَعْظَمِ الْمُهِمَّاتِ فِي الدِّين}}.</ref>. اما بیشتر از تعبیر [[حدیث]] استفاده شده است.

برای دریافت حدیث هشت [[راه]] ذکر کرده‌اند که پنج راه دریافت آن مهم‌تر است: شنیدن از استاد و [[معلم]]، اجازه نقل از کتاب وی یا کتابی که در [[اختیار]] دارد، عرضه [[احادیث]] کتابی به استاد برای [[اطمینان]] از صحت آن، مناوله یعنی از کتاب استاد با اجازه وی [[نقل حدیث]] نقل کنند<ref>شهید ثانی، الرعایه، ص۴۲؛ کاظم مدیر شانه‌چی، درایة الحدیث، ص۱۳۶.</ref> و وجاده یعنی یافتن؛ برای مثال کتابی را دیده که روی آن نوشته شده این [[کتاب]] [[شیخ طوسی]] است. این نوع دریافت حدیث را ضعیف‌ترین نوع آن دانسته‌اند؛ چون ممکن است کاتبی به [[اشتباه]] یا به [[دروغ]] این کتاب را از شیخ طوسی دانسته باشد. این روش قابل اعتماد نیست، مگر اینکه با قراین و شواهد دیگر [[تأیید]] شود. البته امروزه که نقل حدیث با سماع و اجازه و عرضه عملاً [[منسوخ]] شده است؛ باید با شواهد و قراین قابل اعتماد، انتساب کتابی را به عالمی [[اثبات]] کرد و پس از اثبات صحت، درباره مطالب آن [[داوری]] نمود.

[[کتب اربعه]] و بسیاری از کتاب‌های معروف [[شیعه]] با سماع و اجازه تا امروز به ما رسیده است. بخشی از کتاب‌ها نیز با وجاده به ما رسیده است.<ref>[[علی اکبر ذاکری|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ؟؟؟.</ref>