ربا در فقه اسلامی: تفاوت میان نسخهها
←مقدمه
بدون خلاصۀ ویرایش |
(←مقدمه) |
||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
[[ربا]] در لغت به معنای زیادی و در [[شرع]] عبارت است از زیادی یکی از دو کالای همجنس که هر دو پیمانهای یا وزنیاند بر دیگری در [[معامله]]، یا [[قرض]] دادن [[مالی]] به شرط زیادی.<ref>جواهر الکلام، ج۳، ص:۲ ـ ۶.</ref> برخی، [[ربا]] را این گونه تعریف کردهاند: بیع یا معاوضه یکی از دو عوض همجنس پیمانهای یا وزنی در برابر دیگری بازیادی یکی از آن دو، یا قرض دادن به شرط زیادی. <ref>مسالک الأفهام، ج۳، ص:۳۱۶؛ التنقیح الرائع، ج۲، ص:۸۵ ـ ۸۶</ref> با توجه به تعریف یاد شده، ربا در شرع [[مقدّس]] دو مصداق دارد: یکی معامله دو کالای همجنس با زیادی در یک طرف و دیگری قرض دادن به شرط زیادی. از اوّلی به ربای معاملی و از دومی به ربای قرضی(--> قرض)تعبیر میکنند و از آن در باب [[تجارت]] [[سخن]] گفتهاند. | [[ربا]] در لغت به معنای زیادی و در [[شرع]] عبارت است از زیادی یکی از دو کالای همجنس که هر دو پیمانهای یا وزنیاند بر دیگری در [[معامله]]، یا [[قرض]] دادن [[مالی]] به شرط زیادی.<ref>جواهر الکلام، ج۳، ص:۲ ـ ۶.</ref> برخی، [[ربا]] را این گونه تعریف کردهاند: بیع یا معاوضه یکی از دو عوض همجنس پیمانهای یا وزنی در برابر دیگری بازیادی یکی از آن دو، یا قرض دادن به شرط زیادی. <ref>مسالک الأفهام، ج۳، ص:۳۱۶؛ التنقیح الرائع، ج۲، ص:۸۵ ـ ۸۶</ref> با توجه به تعریف یاد شده، ربا در شرع [[مقدّس]] دو مصداق دارد: یکی معامله دو کالای همجنس با زیادی در یک طرف و دیگری قرض دادن به شرط زیادی. از اوّلی به ربای معاملی و از دومی به ربای قرضی(--> قرض)تعبیر میکنند و از آن در باب [[تجارت]] [[سخن]] گفتهاند. | ||
==[[حکم]] ربا== | |||
ربا به [[نصّ]] [[قرآن کریم]]، [[حرام]] و [[رباخواری]] [[اعلان]] [[جنگ]] با [[خدا]] و رسولش شمرده شده است.{{متن قرآن|الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَنْ جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهَى فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}}<ref>«آنان که ربا میخورند جز به گونه کسی که شیطان او را با برخورد، آشفته سر کرده باشد (به انجام کارها) بر نمیخیزند؛ این (آشفته سری) از آن روست که آنان میگویند خرید و فروش هم مانند رباست در حالی که خداوند خرید و فروش را حلال و ربا را حرام کرده است پس کسانی که اندرزی از پروردگارشان به آنان برسد و (از رباخواری) باز ایستند ، آنچه گذشته، از آن آنهاست و کارشان با خداوند است و کسانی که (بدین کار) باز گردند دمساز آتشند و در آن جاودانند» سوره بقره، آیه ۲۷۵.</ref> در [[روایات]] نیز در ردیف بزرگترین [[گناهان کبیره]] شمرده شده است.<ref>وسائل الشیعة، ج۱۸، ص:۱۱۷ ـ ۱۲۴</ref> [[حرمت]] ربا ضروری [[دین]] است؛ از این رو، [[انکار]] [[حرمت]] آن موجب [[ارتداد]] است. <ref> تذکرة الفقهاء، ج۱۰، ص:۱۳۳</ref> در حرمت ربا فرقی بین گرفتن و دادن آن نیست؛ چنان که [[نوشتن]] [[قرارداد]] معامله ربوی و [[گواهی]] دادن بر آن نیز حرام است.<ref>العروة الوثقی (تکملة)، ج۲، ص:۳.</ref> | ربا به [[نصّ]] [[قرآن کریم]]، [[حرام]] و [[رباخواری]] [[اعلان]] [[جنگ]] با [[خدا]] و رسولش شمرده شده است.{{متن قرآن|الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَنْ جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهَى فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}}<ref>«آنان که ربا میخورند جز به گونه کسی که شیطان او را با برخورد، آشفته سر کرده باشد (به انجام کارها) بر نمیخیزند؛ این (آشفته سری) از آن روست که آنان میگویند خرید و فروش هم مانند رباست در حالی که خداوند خرید و فروش را حلال و ربا را حرام کرده است پس کسانی که اندرزی از پروردگارشان به آنان برسد و (از رباخواری) باز ایستند ، آنچه گذشته، از آن آنهاست و کارشان با خداوند است و کسانی که (بدین کار) باز گردند دمساز آتشند و در آن جاودانند» سوره بقره، آیه ۲۷۵.</ref> در [[روایات]] نیز در ردیف بزرگترین [[گناهان کبیره]] شمرده شده است.<ref>وسائل الشیعة، ج۱۸، ص:۱۱۷ ـ ۱۲۴</ref> [[حرمت]] ربا ضروری [[دین]] است؛ از این رو، [[انکار]] [[حرمت]] آن موجب [[ارتداد]] است. <ref> تذکرة الفقهاء، ج۱۰، ص:۱۳۳</ref> در حرمت ربا فرقی بین گرفتن و دادن آن نیست؛ چنان که [[نوشتن]] [[قرارداد]] معامله ربوی و [[گواهی]] دادن بر آن نیز حرام است.<ref>العروة الوثقی (تکملة)، ج۲، ص:۳.</ref> | ||