ابرار در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۵٬۳۹۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱ فوریهٔ ۲۰۲۱
خط ۲۲۱: خط ۲۲۱:
# [[تبیین]] غایت اصلی از غایت مشابه: بعد از راهنمایی نسبت به راستای [[حرکت به سوی مطلوب]]، لازم است غایت مشابه از غایت اصلی، مشخص و متمایز گردد؛ زیرا محتمل است تشعشعاتی از کمال مطلوب پرتو افشانی کند و سالک طریق هم آن تشعشعات را [[غایت]] اصلی پندارد. لذا می‌فرماید: {{متن قرآن|لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نُزُلًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرَارِ}}<ref>«اما کسانی را که از پروردگارشان پروا کرده‌اند، بوستان‌هایی است که از بن آنها جویباران روان است، در آنها جاودانند، به پذیرایی از نزد خداوند و آنچه نزد خداوند است برای نیکوکاران بهتر است» سوره آل عمران، آیه ۱۹۸.</ref>.
# [[تبیین]] غایت اصلی از غایت مشابه: بعد از راهنمایی نسبت به راستای [[حرکت به سوی مطلوب]]، لازم است غایت مشابه از غایت اصلی، مشخص و متمایز گردد؛ زیرا محتمل است تشعشعاتی از کمال مطلوب پرتو افشانی کند و سالک طریق هم آن تشعشعات را [[غایت]] اصلی پندارد. لذا می‌فرماید: {{متن قرآن|لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نُزُلًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرَارِ}}<ref>«اما کسانی را که از پروردگارشان پروا کرده‌اند، بوستان‌هایی است که از بن آنها جویباران روان است، در آنها جاودانند، به پذیرایی از نزد خداوند و آنچه نزد خداوند است برای نیکوکاران بهتر است» سوره آل عمران، آیه ۱۹۸.</ref>.
#وصول به غایت و حصول نتیجه: سرانجام با رعایت اصول پنج‌گانه فوق، کمال مطلوب و وصول به غایت اصلی محقق خواهد شد. از علایم تحقق آن، برخورداری [[عینی]] و عملی از ثمرات و نتایج آن است. لذا می‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّ الْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا}}<ref>«نیکان از پیاله‌ای می‌نوشند که آمیخته به بوی خوش است» سوره انسان، آیه ۵.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۳۹-۴۳.</ref>
#وصول به غایت و حصول نتیجه: سرانجام با رعایت اصول پنج‌گانه فوق، کمال مطلوب و وصول به غایت اصلی محقق خواهد شد. از علایم تحقق آن، برخورداری [[عینی]] و عملی از ثمرات و نتایج آن است. لذا می‌فرماید: {{متن قرآن|إِنَّ الْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا}}<ref>«نیکان از پیاله‌ای می‌نوشند که آمیخته به بوی خوش است» سوره انسان، آیه ۵.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۳۹-۴۳.</ref>
===[[کلمات قصار]] پیرامون [[برّ]] و أبرار===
در غررالحکم و دررالکلم در «باب الابرار و البر» سخنانی به اقتصار از [[امام علی]] [[امیر مؤمنان]]{{ع}}، [[نقل]] شده که در اینجا فقط برخی از آنها نقل می‌شود:
#{{متن حدیث|مِنْ شِيَمِ الْأَبْرَارِ حَمْلُ‏ النُّفُوسِ‏ عَلَى‏ الْإِيثَارِ}}: از خصلت‌های [[نیکوکاران]] است واداشتن نفس‌ها بر [[ایثار]] (و دیگران را بر خود مقدم‌داشتن).
#{{متن حدیث|الْبِرُّ عَمَلٌ‏ مُصْلِحٌ‏}}: نیکویی، عملی [[اصلاحگر]] است.
#{{متن حدیث|الْبِرُّ عَمَلٌ‏ صَالِحٌ‏}}: نیکویی و [[کار خیر]]، عملی [[پسندیده]] است.
#{{متن حدیث|الْبِرُّ غَنِيمَةُ الْحَازِمِ‏}}: نیکویی با [[صله]] و [[احسان]]، [[غنیمت]] دوراندیش است.
#{{متن حدیث|الْبِرُّ أَعْجَلُ‏ شَيْ‏ءٍ مَثُوبَةً}}: احسان، زودرس‌ترین چیز نسبت به [[پاداش]] است.
#{{متن حدیث|بِالْبِرِّ يُمْلَكُ‏ الْحُرُّ}}: با احسان، حتی (با دادن نان)، [[آزاد]] [[بنده]] می‌گردد.
#{{متن حدیث|تَعْجِيلُ‏ الْبِرِّ زِيَادَةٌ فِي‏ الْبِرِّ}}: شتاب‌کردن در [[نیکی]]، فزاینده نیکویی است.
#{{متن حدیث|خَيْرُ الْبِرِّ مَا وَصَلَ‏ إِلَى‏ الْمُحْتَاجِ‏}}: [[برترین احسان]] آن است که به [[نیازمند]] رسد.
#{{متن حدیث|فِي كُلِّ‏ بِرٍّ شُكْرٌ}}: در هر چیز خیر و نیکی، شکری است.
#{{متن حدیث|مَنْ‏ مَنَعَ‏ بِرّاً مَنَعَ‏ شُكْراً}}: هر که احسانی را منع کند (مثلاً احسانی را که [[توانایی]] آن را دارد، ننماید) منع شکری کند، یا از شکری منع شده است (که دیگران و یا [[خدا]] از او تشکر نماید).
#{{متن حدیث|مَنْ‏ بَذَلَ‏ بِرَّهُ‏ انْتَشَرَ ذِكْرُهُ‏}}: هر که [[نیکی]] خود را بذل کند، یاد او (در میان [[مردم]]) پراکنده شود و [[شهرت]] یابد.
#{{متن حدیث|مَنْ‏ قَرُبَ‏ بِرُّهُ‏ بَعُدَ صَيْتُهُ‏}}: هر که نیکی و [[احسان]] او نزدیک باشد، آوازه او دور شده و به جاهای دور رسد.
#{{متن حدیث|مَنْ‏ أَتْبَعَ‏ الْإِحْسَانَ‏ بِالْإِحْسَانِ‏ وَ احْتَمَلَ‏ جِنَايَاتِ‏ الْإِخْوَانِ‏ وَ الْجِيرَانِ‏ فَقَدْ أَكْمَلَ الْبِرَّ}}: هر که احسانی را در پی احسانی دیگر به جا آورد، و جبران جنایات [[برادران]] و [[همسایگان]] کند، پس در [[حقیقت]] [[برّ]] و نیکی را کامل گردانیده است.
#{{متن حدیث|مِنْ‏ أَفْضَلِ‏ الْبِرِّ بِرُّ الْأَيْتَامِ‏}}: از [[برترین]] نیکویی‌ها، نیکی‌نمودن به [[یتیمان]] است.
#{{متن حدیث|مَعَ‏ الْبِرِّ تَدِرُّ الرَّحْمَةُ}}: با نیکویی، [[رحمت]] فراوان و روان می‌شود.
#{{متن حدیث|بِرُّ الْوَالِدَيْنِ‏ أَكْبَرُ فَرِيضَةٍ}}: [[نیکی به پدر و مادر]]، بزرگ‌ترین [[فریضه]] است.
#{{متن حدیث|بروا آبائكم‏ يبركم‏ أبناؤكم‏}}: به [[پدران]] خود نیکی کنید تا فرزندانتان نسبت به شما نیکی کنند.
#{{متن حدیث|مَنْ‏ بَرَّ وَالِدَيْهِ‏ بَرَّهُ‏ وُلْدُهُ‏}}: هر که به [[پدر]] و [[مادر]] خود نیکی کند، فرزندش به او نیکی خواهد کرد.
#{{متن حدیث|مَنْ‏ بَخِلَ‏ عَلَيْكَ‏ بِبِشْرِهِ‏ لَمْ يَسْمَحْ بِبِرِّهِ }}: هر که به تو از شکفته‌رویی خود [[بخل]] کند، به احسان خود [[جود]] نکند.
#{{متن حدیث|لِسَانُ‏ الْبَرِّ يَأْبَى سَفَهَ الْجُهَّالِ}}: [[زبان]] [[نیکوکار]] از [[سفاهت]] و سبکی نادان‌ها باز ایستد؛ یعنی نیکی سبب می‌شود که نادان‌ها نیکوکار را [[آزار]] ندهند.
#{{متن حدیث|مَنْ‏ كَثُرَ بِرُّهُ‏ حُمِدَ}}: هر که نیکوکاریش بسیار باشد، [[ستایش]] می‌شود.
#{{متن حدیث|خَيْرُ الْبِرِّ مَا وَصَلَ‏ إِلَى‏ الْأَحْرَارِ}}. [[بهترین]] احسان آن است که به آزادگان رسد؛ یعنی به کسانی که در بند علایق نباشند.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۴۳.</ref>


==منابع==
==منابع==
۸۰٬۴۸۳

ویرایش