ابرار در قرآن: تفاوت میان نسخهها
←منابع
(←منابع) |
(←منابع) |
||
| خط ۲۲۱: | خط ۲۲۱: | ||
# [[تبیین]] غایت اصلی از غایت مشابه: بعد از راهنمایی نسبت به راستای [[حرکت به سوی مطلوب]]، لازم است غایت مشابه از غایت اصلی، مشخص و متمایز گردد؛ زیرا محتمل است تشعشعاتی از کمال مطلوب پرتو افشانی کند و سالک طریق هم آن تشعشعات را [[غایت]] اصلی پندارد. لذا میفرماید: {{متن قرآن|لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نُزُلًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرَارِ}}<ref>«اما کسانی را که از پروردگارشان پروا کردهاند، بوستانهایی است که از بن آنها جویباران روان است، در آنها جاودانند، به پذیرایی از نزد خداوند و آنچه نزد خداوند است برای نیکوکاران بهتر است» سوره آل عمران، آیه ۱۹۸.</ref>. | # [[تبیین]] غایت اصلی از غایت مشابه: بعد از راهنمایی نسبت به راستای [[حرکت به سوی مطلوب]]، لازم است غایت مشابه از غایت اصلی، مشخص و متمایز گردد؛ زیرا محتمل است تشعشعاتی از کمال مطلوب پرتو افشانی کند و سالک طریق هم آن تشعشعات را [[غایت]] اصلی پندارد. لذا میفرماید: {{متن قرآن|لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نُزُلًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرَارِ}}<ref>«اما کسانی را که از پروردگارشان پروا کردهاند، بوستانهایی است که از بن آنها جویباران روان است، در آنها جاودانند، به پذیرایی از نزد خداوند و آنچه نزد خداوند است برای نیکوکاران بهتر است» سوره آل عمران، آیه ۱۹۸.</ref>. | ||
#وصول به غایت و حصول نتیجه: سرانجام با رعایت اصول پنجگانه فوق، کمال مطلوب و وصول به غایت اصلی محقق خواهد شد. از علایم تحقق آن، برخورداری [[عینی]] و عملی از ثمرات و نتایج آن است. لذا میفرماید: {{متن قرآن|إِنَّ الْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا}}<ref>«نیکان از پیالهای مینوشند که آمیخته به بوی خوش است» سوره انسان، آیه ۵.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۳۹-۴۳.</ref> | #وصول به غایت و حصول نتیجه: سرانجام با رعایت اصول پنجگانه فوق، کمال مطلوب و وصول به غایت اصلی محقق خواهد شد. از علایم تحقق آن، برخورداری [[عینی]] و عملی از ثمرات و نتایج آن است. لذا میفرماید: {{متن قرآن|إِنَّ الْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا}}<ref>«نیکان از پیالهای مینوشند که آمیخته به بوی خوش است» سوره انسان، آیه ۵.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۳۹-۴۳.</ref> | ||
===[[کلمات قصار]] پیرامون [[برّ]] و أبرار=== | |||
در غررالحکم و دررالکلم در «باب الابرار و البر» سخنانی به اقتصار از [[امام علی]] [[امیر مؤمنان]]{{ع}}، [[نقل]] شده که در اینجا فقط برخی از آنها نقل میشود: | |||
#{{متن حدیث|مِنْ شِيَمِ الْأَبْرَارِ حَمْلُ النُّفُوسِ عَلَى الْإِيثَارِ}}: از خصلتهای [[نیکوکاران]] است واداشتن نفسها بر [[ایثار]] (و دیگران را بر خود مقدمداشتن). | |||
#{{متن حدیث|الْبِرُّ عَمَلٌ مُصْلِحٌ}}: نیکویی، عملی [[اصلاحگر]] است. | |||
#{{متن حدیث|الْبِرُّ عَمَلٌ صَالِحٌ}}: نیکویی و [[کار خیر]]، عملی [[پسندیده]] است. | |||
#{{متن حدیث|الْبِرُّ غَنِيمَةُ الْحَازِمِ}}: نیکویی با [[صله]] و [[احسان]]، [[غنیمت]] دوراندیش است. | |||
#{{متن حدیث|الْبِرُّ أَعْجَلُ شَيْءٍ مَثُوبَةً}}: احسان، زودرسترین چیز نسبت به [[پاداش]] است. | |||
#{{متن حدیث|بِالْبِرِّ يُمْلَكُ الْحُرُّ}}: با احسان، حتی (با دادن نان)، [[آزاد]] [[بنده]] میگردد. | |||
#{{متن حدیث|تَعْجِيلُ الْبِرِّ زِيَادَةٌ فِي الْبِرِّ}}: شتابکردن در [[نیکی]]، فزاینده نیکویی است. | |||
#{{متن حدیث|خَيْرُ الْبِرِّ مَا وَصَلَ إِلَى الْمُحْتَاجِ}}: [[برترین احسان]] آن است که به [[نیازمند]] رسد. | |||
#{{متن حدیث|فِي كُلِّ بِرٍّ شُكْرٌ}}: در هر چیز خیر و نیکی، شکری است. | |||
#{{متن حدیث|مَنْ مَنَعَ بِرّاً مَنَعَ شُكْراً}}: هر که احسانی را منع کند (مثلاً احسانی را که [[توانایی]] آن را دارد، ننماید) منع شکری کند، یا از شکری منع شده است (که دیگران و یا [[خدا]] از او تشکر نماید). | |||
#{{متن حدیث|مَنْ بَذَلَ بِرَّهُ انْتَشَرَ ذِكْرُهُ}}: هر که [[نیکی]] خود را بذل کند، یاد او (در میان [[مردم]]) پراکنده شود و [[شهرت]] یابد. | |||
#{{متن حدیث|مَنْ قَرُبَ بِرُّهُ بَعُدَ صَيْتُهُ}}: هر که نیکی و [[احسان]] او نزدیک باشد، آوازه او دور شده و به جاهای دور رسد. | |||
#{{متن حدیث|مَنْ أَتْبَعَ الْإِحْسَانَ بِالْإِحْسَانِ وَ احْتَمَلَ جِنَايَاتِ الْإِخْوَانِ وَ الْجِيرَانِ فَقَدْ أَكْمَلَ الْبِرَّ}}: هر که احسانی را در پی احسانی دیگر به جا آورد، و جبران جنایات [[برادران]] و [[همسایگان]] کند، پس در [[حقیقت]] [[برّ]] و نیکی را کامل گردانیده است. | |||
#{{متن حدیث|مِنْ أَفْضَلِ الْبِرِّ بِرُّ الْأَيْتَامِ}}: از [[برترین]] نیکوییها، نیکینمودن به [[یتیمان]] است. | |||
#{{متن حدیث|مَعَ الْبِرِّ تَدِرُّ الرَّحْمَةُ}}: با نیکویی، [[رحمت]] فراوان و روان میشود. | |||
#{{متن حدیث|بِرُّ الْوَالِدَيْنِ أَكْبَرُ فَرِيضَةٍ}}: [[نیکی به پدر و مادر]]، بزرگترین [[فریضه]] است. | |||
#{{متن حدیث|بروا آبائكم يبركم أبناؤكم}}: به [[پدران]] خود نیکی کنید تا فرزندانتان نسبت به شما نیکی کنند. | |||
#{{متن حدیث|مَنْ بَرَّ وَالِدَيْهِ بَرَّهُ وُلْدُهُ}}: هر که به [[پدر]] و [[مادر]] خود نیکی کند، فرزندش به او نیکی خواهد کرد. | |||
#{{متن حدیث|مَنْ بَخِلَ عَلَيْكَ بِبِشْرِهِ لَمْ يَسْمَحْ بِبِرِّهِ }}: هر که به تو از شکفتهرویی خود [[بخل]] کند، به احسان خود [[جود]] نکند. | |||
#{{متن حدیث|لِسَانُ الْبَرِّ يَأْبَى سَفَهَ الْجُهَّالِ}}: [[زبان]] [[نیکوکار]] از [[سفاهت]] و سبکی نادانها باز ایستد؛ یعنی نیکی سبب میشود که نادانها نیکوکار را [[آزار]] ندهند. | |||
#{{متن حدیث|مَنْ كَثُرَ بِرُّهُ حُمِدَ}}: هر که نیکوکاریش بسیار باشد، [[ستایش]] میشود. | |||
#{{متن حدیث|خَيْرُ الْبِرِّ مَا وَصَلَ إِلَى الْأَحْرَارِ}}. [[بهترین]] احسان آن است که به آزادگان رسد؛ یعنی به کسانی که در بند علایق نباشند.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۴۳.</ref> | |||
==منابع== | ==منابع== | ||