آیه تطهیر در معارف و سیره رضوی: تفاوت میان نسخهها
←نامگذاری و تفسیر آیه تطهیر در روایات رضوی
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}})) |
|||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
ائمه اطهار{{عم}} بر اینکه [[خداوند]] آنان را [[شایسته]] [[مقام]] [[تطهیر]] و [[پاکی]] در مولد و [[تنزیه]] از گناه و خطای در [[اندیشه]] و [[رفتار]] دانسته، خدای را [[سپاس]] گفتهاند و [[شکرگزار]] این [[نعمت]] بزرگ بودهاند. به [[روایت]] [[امام رضا]]{{ع}}، [[امیرمؤمنان]] پس از تقاضای [[بیعت]] از وی، از سوی [[ابوبکر]] و [[عمر]]، از [[منزل]] به [[مسجد]] رفت و در جمع [[مردم مدینه]] با اشاره به آیه تطهیر خدای را بر اینکه پیامبر{{صل}} را از میان این [[خاندان]] برانگیخته و [[ناپاکی]] و [[رجس]] را از آنان دور کرده و [[مطهر]] و پاکیزشان گردانیده [[حمد]] و سپاس گفت<ref>الأمالی، طوسی، ص۵۶۸؛ بحار الأنوار، ج۲۸، ص۲۴۸.</ref>. | ائمه اطهار{{عم}} بر اینکه [[خداوند]] آنان را [[شایسته]] [[مقام]] [[تطهیر]] و [[پاکی]] در مولد و [[تنزیه]] از گناه و خطای در [[اندیشه]] و [[رفتار]] دانسته، خدای را [[سپاس]] گفتهاند و [[شکرگزار]] این [[نعمت]] بزرگ بودهاند. به [[روایت]] [[امام رضا]]{{ع}}، [[امیرمؤمنان]] پس از تقاضای [[بیعت]] از وی، از سوی [[ابوبکر]] و [[عمر]]، از [[منزل]] به [[مسجد]] رفت و در جمع [[مردم مدینه]] با اشاره به آیه تطهیر خدای را بر اینکه پیامبر{{صل}} را از میان این [[خاندان]] برانگیخته و [[ناپاکی]] و [[رجس]] را از آنان دور کرده و [[مطهر]] و پاکیزشان گردانیده [[حمد]] و سپاس گفت<ref>الأمالی، طوسی، ص۵۶۸؛ بحار الأنوار، ج۲۸، ص۲۴۸.</ref>. | ||
امام هشتم{{ع}} در [[حدیث]] معروف حباء، شرط تطهیر اهل بیت{{عم}} از شرک و نفاق را دلیل [[امامت]] و [[مرجعیت علمی]] و [[سیاسی]] خود به حساب آورده و پس از [[سپاس]] [[خداوند]] و با تکیه بر [[وراثت]] [[ائمه]]{{عم}} از [[انبیا]]{{عم}} و به [[ودیعت]] نهاده شدن [[علم]] و [[حکمت]] و [[عقلانیت]] نزد آنان و [[شایستگی]] آنان برای امامت و [[خلافت]] و [[وجوب]] [[ولایت]] و [[فرمانبرداری]] آنان بر [[مردم]]، به کریمه {{متن قرآن|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ}} [[استشهاد]] فرموده است<ref>عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۲۰۸-۲۰۹؛ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۳۷۵؛ تفسیر نور الثقلین، ج۴، ص۲۷۱.</ref>. این [[گواه]] [[تطهیر]] همه این [[ارزشها]] و [[مقامات]] [[دنیوی]] و [[معنوی]] ائمه{{عم}} است. [[امام رضا]]{{ع}} نیز در سایه این [[فضیلت]] شایستگی پیدا کرد تا به [[جایگاه امامت]] نائل شود و بتواند امور [[امت]] را [[تدبیر]] کند و [[خلافت اسلامی]] زیبنده وی باشد. شواهد [[عینی]] نشان دهنده مصون بودن [[اهل بیت]]{{عم}} از [[خطا]] و [[گناه]] در [[اندیشه]] و [[رفتار]] است. [[دشمنان]] [[خاندان]] [[عترت]] با همه کینهتوزیها نتوانستهاند ذرهای خطا و [[انحراف]] در [[باور]] و رفتار آنان پیدا کنند و همه معاصران از موافقان و [[مخالفان]] به [[طهارت]] و [[پاکی]] آنان [[گواهی]] دادهاند. عموم ستایشگران امام رضا{{ع}} وی را به عنوان [[طیب]]، [[طاهر]]<ref>المناقب، ابن شهر آشوب، ج۱، ص۲۸۴.</ref>، [[مطهر]]، پاکدامن، {{متن حدیث|مُطَهَّرُونَ نَقِيَّاتٌ ثِيَابُهُمْ}}<ref>بحار الأنوار، ج۲۹، ص۲۳۶؛ إعلام الوری، ج۲، ص۶۵؛ کشف الغمة، ج۲، ص۱۱۱.</ref> و [[مقدس]]<ref>عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۲۸۱.</ref> توصیف کردهاند که نشاندهنده طهارت [[اهل بیت پیامبر]]{{عم}} در [[فرهنگ عمومی]] [[مسلمانان]] معاصر با [[امام هشتم]]{{ع}} است. نام رقبای آنان، یعنی [[عباسیان]]، نیز به عنوان ناپاکان و «[[الرجس]]» در [[تاریخ]] ثبت شده است<ref>عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۲۸۱.</ref>.<ref>منابع: أسباب نزول القرآن، علی بن احمد واحدی (۴۶۸ق)، تحقیق: کمال بسیونی زغلول، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۱ق؛ إعلام الوری بأعلام الهدی، فضل بن حسن معروف به طبرسی (۵۴۸ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت علیلا لإحیاء التراث، قم، اول، ۱۴۱۷ق، الأمالی، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: مؤسسة البعثة، قم، دار الثقافة، اول، ۱۴۱۴ق؛ الأمالی، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة البعثة، تهران، اول، ۱۴۱۷ق، آیات الأحکام، سیدامیر بن مخدوم حسینی جرجانی (۹۷۶ق)، تصحیح: ولی الله اشراقی سرابی، تهران، انتشارات نوید، اول، ۱۴۰۴ق؛ آیات الأحکام، محمد بن علی استر آبادی (۱۰۲۸ق)، تهران، کتابفروشی معراجی، بی تا؛ بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، محمدباقر بن محمدتقی معروف به علامه مجلسی (۱۱۱۰ق)، تحقیق: جمعی از محققان، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، البرهان فی تفسیر القرآن، سیدهاشم بن سلیمان حسینی بحرانی (۱۰۷ اق)، تحقیق و نشر: مؤسسة البعثة، قم، اول، ۱۴۱۶ق؛ بیان المعانی، سید عبدالقادر آل غازی (۱۳۶۸ق)، دمشق، مکتبة الترقی، اول، ۱۳۸۲ق؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، حسن بن عبدالرحیم مصطفوی (۱۴۲۶ق)، تهران، وزارة الثقافة و الإرشاد الإسلامی، اول، ۱۳۷۴ش؛ التفسیر، محمد بن مسعود معروف به عیاشی (۳۲۰ق)، تحقیق و تصحیح: سیدهاشم رسولی محلاتی، تهران، المکتبة العلمیة الإسلامیة، اول، ۱۳۸۰ق؛ تفسیر ابن کثیر (تفسیر القرآن العظیم)، اسماعیل بن عمر معروف به ابن کثیر (۷۷۴ق)، تحقیق: محمد حسین شمس الدین، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۹ق؛ تفسیر البیضاوی (أنوار التنزیل و أسرار التأویل)، عبدالله بن عمر معروف به بیضاوی (قرن ۷ق)، تحقیق: محمد عبدالرحمن مرعشلی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، اول، ۱۴۱۸ق؛ التفسیر الکبیر، محمد بن عمر معروف به فخر رازی (۶۰۶ق)، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، سوم، ۱۴۲۰ق؛ تفسیر غرائب القرآن، حسن بن محمد نیشابوری (قرن ۸ق)، تحقیق: زکریاعمیرات، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۶ق؛ تفسیر غریب القرآن الکریم، فخر الدین بن محمدعلی معروف به طریحی (۱۰۸۵ق)، تحقیق: محمد کاظم طریحی، بیروت، دار الأضواء، ۱۴۰۶ق؛ تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب، محمد بن محمدرضا قمی مشهدی قرن ۱۲ق)، تحقیق: حسین درگاهی، تهران، وزارة الثقافة و الإرشاد الإسلامی، اول، ۱۳۶۸ق؛ تفسیر نمونه، زیر نظر: ناصر بن علی محمد مکارم شیرازی (معاصر)، تهران، دار الکتب الإسلامیة، اول، ۱۳۶۳ش؛ تفسیر نور الثقلین، عبد علی بن جمعه عروسی حویزی (۱۱۱۲ق)، تحقیق: سیدهاشم رسولی محلاتی، قم، اسماعیلیان، چهارم، ۱۴۱۵ق؛ تهذیب التهذیب، احمد بن علی معروف به ابن حجر عسقلانی (۸۵۲ق)، تحقیق: صدقی جمیل عطار، بیروت، دار الفکر، اول، ۱۴۰۴ق؛ جامع البیان فی تفسیر القرآن، محمد بن جریر طبری (۳۱۰ق)، بیروت، دار المعرفة، اول، ۱۴۱۲ق، الجامع لأحکام القرآن، محمد بن احمد معروف به قرطبی (۶۷۱ق)، تهران، انتشارات ناصر خسرو، ۱۳۶۴ش؛ الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، عبدالرحمن بن ابی بکر معروف به جلال الدین سیوطی (۹۱۱ق)، بیروت، دار المعرفة، ۱۴۰۴ق؛ روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی، محمود بن عبدالله معروف به آلوسی (۱۲۷۰ق)، تحقیق: علی عبدالباری عطیه، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۵ق؛ سیر أعلام النبلاء، محمد بن احمد معروف به ذهبی (۷۴۸ق)، تحقیق: شعیب ارنؤوط، بیروت، مؤسسة الرسالة، نهم، ۱۴۱۳ق، شرح نهج البلاغة، عبد الحمید بن هبة الله معروف به ابن ابی الحدید (۶۵۶ق)، تحقیق: محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دار إحیاء الکتب العربیة، دوم، ۱۳۸۷ق؛ شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، عبیدالله بن عبدالله معروف به حاکم حسکانی (۴۹۰ق)، تحقیق: محمدباقر محمودی، تهران، وزارة الثقافة و الإرشاد الإسلامی، اول، ۱۴۱۱ق، صحیح البخاری، محمد بن اسماعیل معروف به بخاری (۲۵۶ق)، بیروت، دار الفکر، اول، ۱۴۰۱ق، صحیح مسلم (الجامع الصحیح)، مسلم بن حجاج قشیری نیشابوری (۲۶۱ق)، بیروت، دار الفکر، بی تا، الطبقات الکبری، محمد بن سعد هاشمی معروف به ابن سعد (۲۳۰ق)، بیروت، دار صادر، بی تا، عیون أخبار الرضا علی، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق: حسین اعلمی، بیروت، مؤسسة الأعلمی، اول، ۱۴۰۴ق؛ الغارات، ابراهیم بن محمد معروف به ابن هلال ثقفی (۲۸۳ق)، تحقیق: سید جلال الدین حسینی ارموی، تهران، انجمن آثار ملی، اول، ۱۳۹۵ق؛ قاموس الرجال، محمد تقی بن کاظم معروف به علامه تستری (۱۴۱۵ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة النشر الإسلامی، قم، دوم، ۱۴۱۱ق، الکافی، محمد بن یعقوب معروف به کلینی (۳۲۹ق)، تحقیق: علی اکبر غفاری، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چهارم، ۱۳۶۲ش؛ الکامل فی التاریخ، علی بن محمد شیبانی معروف به ابن اثیر جزری (۶۳۰ق)، بیروت، دار صادر، ۱۳۸۵ق؛ کتاب العین، خلیل بن احمد فراهیدی (۱۷۵ق)، تحقیق: مهدی مخزومی - ابراهیم سامرایی، قم، دار الهجرة، دوم، ۱۴۰۹ق؛ کشف الغمة فی معرفة الأئمة علیا، علی بن عیسی اریلی (۶۹۲ق)، بیروت، دار الأضواء، دوم، ۱۴۰۵ق؛ کمال الدین و تمام النعمة، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق و تصحیح: علی اکبر غفاری، تهران، دار الکتب الإسلامیة، دوم، ۱۳۹۵ق؛ لسان العرب، محمد بن مکرم معروف به ابن منظور (۷۱۱ق)، تحقیق: احمد فارس، بیروت، دار صادر، سوم، ۱۴۱۴ق؛ مجمع البیان فی تفسیر القرآن، فضل بن حسن معروف به طبرسی (۵۴۸ق)، تهران، انتشارات ناصر خسرو، سوم، ۱۳۷۲ش؛ مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، حسین بن محمدتقی معروف به محدث نوری (۱۳۲۰ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت علیها لإحیاء التراث، بیروت، دوم، ۱۴۰۸ق؛ المستدرک علی الصحیحین، محمد بن عبدالله معروف به حاکم نیشابوری (۴۰۵ق)، تحقیق: یوسف عبدالرحمن مرعشلی، بیروت، دار المعرفة، بی تا، المسند، احمد بن محمد معروف به ابن حنبل (۲۴۱ق)، بیروت، دار صادر، بی تا، مفردات ألفاظ القرآن، حسین بن محمد معروف به راغب اصفهانی (۵۰۲ق)، تحقیق: صفوان عدنان داوودی، دمشق - بیروت، دار القلم - الدار الشامیة، اول، ۱۴۱۲ق؛ مناقب آل أبی طالب، محمد بن علی مازندرانی معروف به ابن شهر آشوب (۵۸۸ق)، تحقیق: جمعی از اساتید نجف، نجف، المطبعة الحیدریة، ۱۳۷۶ق، المنتقی من منهاج الاعتدال فی نقض کلام أهل الرفض و الاعتزال، محمد بن احمد معروف به ذهبی (۷۴۸ق)، تحقیق: محیی الدین خطیب، ریاض، دار عالم الکتب، ۱۴۱۳ق، المیزان فی تفسیر القرآن، سید محمد حسین بن محمد طباطبایی (۱۴۰۲ق)، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، ۱۴۱۷ق.</ref>.<ref>[[سید عباس صادقی فدکی|صادقی فدکی، سید عباس]]، [[آیه تطهیر - صادقی فدکی (مقاله)|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام رضا]]، ص | امام هشتم{{ع}} در [[حدیث]] معروف حباء، شرط تطهیر اهل بیت{{عم}} از شرک و نفاق را دلیل [[امامت]] و [[مرجعیت علمی]] و [[سیاسی]] خود به حساب آورده و پس از [[سپاس]] [[خداوند]] و با تکیه بر [[وراثت]] [[ائمه]]{{عم}} از [[انبیا]]{{عم}} و به [[ودیعت]] نهاده شدن [[علم]] و [[حکمت]] و [[عقلانیت]] نزد آنان و [[شایستگی]] آنان برای امامت و [[خلافت]] و [[وجوب]] [[ولایت]] و [[فرمانبرداری]] آنان بر [[مردم]]، به کریمه {{متن قرآن|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ}} [[استشهاد]] فرموده است<ref>عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۲۰۸-۲۰۹؛ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۳۷۵؛ تفسیر نور الثقلین، ج۴، ص۲۷۱.</ref>. این [[گواه]] [[تطهیر]] همه این [[ارزشها]] و [[مقامات]] [[دنیوی]] و [[معنوی]] ائمه{{عم}} است. [[امام رضا]]{{ع}} نیز در سایه این [[فضیلت]] شایستگی پیدا کرد تا به [[جایگاه امامت]] نائل شود و بتواند امور [[امت]] را [[تدبیر]] کند و [[خلافت اسلامی]] زیبنده وی باشد. شواهد [[عینی]] نشان دهنده مصون بودن [[اهل بیت]]{{عم}} از [[خطا]] و [[گناه]] در [[اندیشه]] و [[رفتار]] است. [[دشمنان]] [[خاندان]] [[عترت]] با همه کینهتوزیها نتوانستهاند ذرهای خطا و [[انحراف]] در [[باور]] و رفتار آنان پیدا کنند و همه معاصران از موافقان و [[مخالفان]] به [[طهارت]] و [[پاکی]] آنان [[گواهی]] دادهاند. عموم ستایشگران امام رضا{{ع}} وی را به عنوان [[طیب]]، [[طاهر]]<ref>المناقب، ابن شهر آشوب، ج۱، ص۲۸۴.</ref>، [[مطهر]]، پاکدامن، {{متن حدیث|مُطَهَّرُونَ نَقِيَّاتٌ ثِيَابُهُمْ}}<ref>بحار الأنوار، ج۲۹، ص۲۳۶؛ إعلام الوری، ج۲، ص۶۵؛ کشف الغمة، ج۲، ص۱۱۱.</ref> و [[مقدس]]<ref>عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۲۸۱.</ref> توصیف کردهاند که نشاندهنده طهارت [[اهل بیت پیامبر]]{{عم}} در [[فرهنگ عمومی]] [[مسلمانان]] معاصر با [[امام هشتم]]{{ع}} است. نام رقبای آنان، یعنی [[عباسیان]]، نیز به عنوان ناپاکان و «[[الرجس]]» در [[تاریخ]] ثبت شده است<ref>عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۲۸۱.</ref>.<ref>منابع: أسباب نزول القرآن، علی بن احمد واحدی (۴۶۸ق)، تحقیق: کمال بسیونی زغلول، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۱ق؛ إعلام الوری بأعلام الهدی، فضل بن حسن معروف به طبرسی (۵۴۸ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت علیلا لإحیاء التراث، قم، اول، ۱۴۱۷ق، الأمالی، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: مؤسسة البعثة، قم، دار الثقافة، اول، ۱۴۱۴ق؛ الأمالی، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة البعثة، تهران، اول، ۱۴۱۷ق، آیات الأحکام، سیدامیر بن مخدوم حسینی جرجانی (۹۷۶ق)، تصحیح: ولی الله اشراقی سرابی، تهران، انتشارات نوید، اول، ۱۴۰۴ق؛ آیات الأحکام، محمد بن علی استر آبادی (۱۰۲۸ق)، تهران، کتابفروشی معراجی، بی تا؛ بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، محمدباقر بن محمدتقی معروف به علامه مجلسی (۱۱۱۰ق)، تحقیق: جمعی از محققان، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، البرهان فی تفسیر القرآن، سیدهاشم بن سلیمان حسینی بحرانی (۱۰۷ اق)، تحقیق و نشر: مؤسسة البعثة، قم، اول، ۱۴۱۶ق؛ بیان المعانی، سید عبدالقادر آل غازی (۱۳۶۸ق)، دمشق، مکتبة الترقی، اول، ۱۳۸۲ق؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، حسن بن عبدالرحیم مصطفوی (۱۴۲۶ق)، تهران، وزارة الثقافة و الإرشاد الإسلامی، اول، ۱۳۷۴ش؛ التفسیر، محمد بن مسعود معروف به عیاشی (۳۲۰ق)، تحقیق و تصحیح: سیدهاشم رسولی محلاتی، تهران، المکتبة العلمیة الإسلامیة، اول، ۱۳۸۰ق؛ تفسیر ابن کثیر (تفسیر القرآن العظیم)، اسماعیل بن عمر معروف به ابن کثیر (۷۷۴ق)، تحقیق: محمد حسین شمس الدین، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۹ق؛ تفسیر البیضاوی (أنوار التنزیل و أسرار التأویل)، عبدالله بن عمر معروف به بیضاوی (قرن ۷ق)، تحقیق: محمد عبدالرحمن مرعشلی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، اول، ۱۴۱۸ق؛ التفسیر الکبیر، محمد بن عمر معروف به فخر رازی (۶۰۶ق)، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، سوم، ۱۴۲۰ق؛ تفسیر غرائب القرآن، حسن بن محمد نیشابوری (قرن ۸ق)، تحقیق: زکریاعمیرات، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۶ق؛ تفسیر غریب القرآن الکریم، فخر الدین بن محمدعلی معروف به طریحی (۱۰۸۵ق)، تحقیق: محمد کاظم طریحی، بیروت، دار الأضواء، ۱۴۰۶ق؛ تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب، محمد بن محمدرضا قمی مشهدی قرن ۱۲ق)، تحقیق: حسین درگاهی، تهران، وزارة الثقافة و الإرشاد الإسلامی، اول، ۱۳۶۸ق؛ تفسیر نمونه، زیر نظر: ناصر بن علی محمد مکارم شیرازی (معاصر)، تهران، دار الکتب الإسلامیة، اول، ۱۳۶۳ش؛ تفسیر نور الثقلین، عبد علی بن جمعه عروسی حویزی (۱۱۱۲ق)، تحقیق: سیدهاشم رسولی محلاتی، قم، اسماعیلیان، چهارم، ۱۴۱۵ق؛ تهذیب التهذیب، احمد بن علی معروف به ابن حجر عسقلانی (۸۵۲ق)، تحقیق: صدقی جمیل عطار، بیروت، دار الفکر، اول، ۱۴۰۴ق؛ جامع البیان فی تفسیر القرآن، محمد بن جریر طبری (۳۱۰ق)، بیروت، دار المعرفة، اول، ۱۴۱۲ق، الجامع لأحکام القرآن، محمد بن احمد معروف به قرطبی (۶۷۱ق)، تهران، انتشارات ناصر خسرو، ۱۳۶۴ش؛ الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، عبدالرحمن بن ابی بکر معروف به جلال الدین سیوطی (۹۱۱ق)، بیروت، دار المعرفة، ۱۴۰۴ق؛ روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی، محمود بن عبدالله معروف به آلوسی (۱۲۷۰ق)، تحقیق: علی عبدالباری عطیه، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۵ق؛ سیر أعلام النبلاء، محمد بن احمد معروف به ذهبی (۷۴۸ق)، تحقیق: شعیب ارنؤوط، بیروت، مؤسسة الرسالة، نهم، ۱۴۱۳ق، شرح نهج البلاغة، عبد الحمید بن هبة الله معروف به ابن ابی الحدید (۶۵۶ق)، تحقیق: محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دار إحیاء الکتب العربیة، دوم، ۱۳۸۷ق؛ شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، عبیدالله بن عبدالله معروف به حاکم حسکانی (۴۹۰ق)، تحقیق: محمدباقر محمودی، تهران، وزارة الثقافة و الإرشاد الإسلامی، اول، ۱۴۱۱ق، صحیح البخاری، محمد بن اسماعیل معروف به بخاری (۲۵۶ق)، بیروت، دار الفکر، اول، ۱۴۰۱ق، صحیح مسلم (الجامع الصحیح)، مسلم بن حجاج قشیری نیشابوری (۲۶۱ق)، بیروت، دار الفکر، بی تا، الطبقات الکبری، محمد بن سعد هاشمی معروف به ابن سعد (۲۳۰ق)، بیروت، دار صادر، بی تا، عیون أخبار الرضا علی، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق: حسین اعلمی، بیروت، مؤسسة الأعلمی، اول، ۱۴۰۴ق؛ الغارات، ابراهیم بن محمد معروف به ابن هلال ثقفی (۲۸۳ق)، تحقیق: سید جلال الدین حسینی ارموی، تهران، انجمن آثار ملی، اول، ۱۳۹۵ق؛ قاموس الرجال، محمد تقی بن کاظم معروف به علامه تستری (۱۴۱۵ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة النشر الإسلامی، قم، دوم، ۱۴۱۱ق، الکافی، محمد بن یعقوب معروف به کلینی (۳۲۹ق)، تحقیق: علی اکبر غفاری، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چهارم، ۱۳۶۲ش؛ الکامل فی التاریخ، علی بن محمد شیبانی معروف به ابن اثیر جزری (۶۳۰ق)، بیروت، دار صادر، ۱۳۸۵ق؛ کتاب العین، خلیل بن احمد فراهیدی (۱۷۵ق)، تحقیق: مهدی مخزومی - ابراهیم سامرایی، قم، دار الهجرة، دوم، ۱۴۰۹ق؛ کشف الغمة فی معرفة الأئمة علیا، علی بن عیسی اریلی (۶۹۲ق)، بیروت، دار الأضواء، دوم، ۱۴۰۵ق؛ کمال الدین و تمام النعمة، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق و تصحیح: علی اکبر غفاری، تهران، دار الکتب الإسلامیة، دوم، ۱۳۹۵ق؛ لسان العرب، محمد بن مکرم معروف به ابن منظور (۷۱۱ق)، تحقیق: احمد فارس، بیروت، دار صادر، سوم، ۱۴۱۴ق؛ مجمع البیان فی تفسیر القرآن، فضل بن حسن معروف به طبرسی (۵۴۸ق)، تهران، انتشارات ناصر خسرو، سوم، ۱۳۷۲ش؛ مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، حسین بن محمدتقی معروف به محدث نوری (۱۳۲۰ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت علیها لإحیاء التراث، بیروت، دوم، ۱۴۰۸ق؛ المستدرک علی الصحیحین، محمد بن عبدالله معروف به حاکم نیشابوری (۴۰۵ق)، تحقیق: یوسف عبدالرحمن مرعشلی، بیروت، دار المعرفة، بی تا، المسند، احمد بن محمد معروف به ابن حنبل (۲۴۱ق)، بیروت، دار صادر، بی تا، مفردات ألفاظ القرآن، حسین بن محمد معروف به راغب اصفهانی (۵۰۲ق)، تحقیق: صفوان عدنان داوودی، دمشق - بیروت، دار القلم - الدار الشامیة، اول، ۱۴۱۲ق؛ مناقب آل أبی طالب، محمد بن علی مازندرانی معروف به ابن شهر آشوب (۵۸۸ق)، تحقیق: جمعی از اساتید نجف، نجف، المطبعة الحیدریة، ۱۳۷۶ق، المنتقی من منهاج الاعتدال فی نقض کلام أهل الرفض و الاعتزال، محمد بن احمد معروف به ذهبی (۷۴۸ق)، تحقیق: محیی الدین خطیب، ریاض، دار عالم الکتب، ۱۴۱۳ق، المیزان فی تفسیر القرآن، سید محمد حسین بن محمد طباطبایی (۱۴۰۲ق)، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، ۱۴۱۷ق.</ref>.<ref>[[سید عباس صادقی فدکی|صادقی فدکی، سید عباس]]، [[آیه تطهیر - صادقی فدکی (مقاله)|مقاله «آیه تطهیر»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام رضا]]، ص ۲۵۷.</ref> | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||