پرش به محتوا

مبانی تربیتی در صحیفه سجادیه: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'بهره' به 'بهره'
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}}))
جز (جایگزینی متن - 'بهره' به 'بهره')
خط ۲۷: خط ۲۷:
*این عبارت دلالت بر این دارد که نیرویی درونی [[انسان]] را هنگام گرفتاری و [[نیازمندی]] به سوی [[خدا]] می‌کشاند<ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۳-۸۴.</ref>
*این عبارت دلالت بر این دارد که نیرویی درونی [[انسان]] را هنگام گرفتاری و [[نیازمندی]] به سوی [[خدا]] می‌کشاند<ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۳-۸۴.</ref>
== مبنای دوم: [[کمال‌جویی]]==
== مبنای دوم: [[کمال‌جویی]]==
*[[انسان]] کمال‌جو، به دنبال نوعی افزایش کمی یا کیفی و [[شکوفایی]] است و همیشه می‌کوشد [[کامل‌ترین]] مرتبه از هر کمالی را به دست آورد تا [[بهره]] وجودی‌اش بیشتر شود<ref>علی اصغر ابراهیمی‌فر، بررسی نظام تربیتی صحیفه سجادیه، ص۴۴.</ref>.
*[[انسان]] کمال‌جو، به دنبال نوعی افزایش کمی یا کیفی و [[شکوفایی]] است و همیشه می‌کوشد [[کامل‌ترین]] مرتبه از هر کمالی را به دست آورد تا بهره وجودی‌اش بیشتر شود<ref>علی اصغر ابراهیمی‌فر، بررسی نظام تربیتی صحیفه سجادیه، ص۴۴.</ref>.
*[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای نوزدهم و در عبارت پنجم می‌فرمایند: "بارخدایا ما را [[آب]] ده، آبی که از آن تل‌ها روان سازی و چاه‌ها را پر گردانی، و جوی‌ها را جاری نمایی، درختان را برویانی و نرخ‌ها را در همه [[شهرها]] ارزان کنی، و چهارپایان و آفریدگان را به [[نشاط]] و [[شادمانی]] آوری، و روزی‌های [[پاکیزه]] را برای ما به [[کمال]] برسانی، و کشت را برویانی، و پستان [[چهار پایان]] را پر شیر سازی، و [[توانایی]] بر [[توانایی]] ما بیافزایی"<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ اسْقِنَا سَقْياً تُسِيلُ مِنْهُ الظِّرَابَ، وَ تَمْلَأُ مِنْهُ الْجِبَابَ، وَ تُفَجِّرُ بِهِ الْأَنْهَارَ، وَ تُنْبِتُ بِهِ الْأَشْجَارَ، وَ تُرْخِصُ بِهِ الْأَسْعَارَ فِي جَمِيعِ الْأَمْصَارِ، وَ تَنْعَشُ بِهِ الْبَهَائِمَ وَ الْخَلْقَ، وَ تُكْمِلُ لَنَا بِهِ طَيِّبَاتِ الرِّزْقِ، و تُنْبِتُ لَنَا بِهِ الزَّرْعَ وَ تُدِرُّ بِهِ الضَّرْعَ وَ تَزِيدُنَا بِهِ قُوَّةً إِلَى قُوَّتِنَا}}</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۴.</ref>
*[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای نوزدهم و در عبارت پنجم می‌فرمایند: "بارخدایا ما را [[آب]] ده، آبی که از آن تل‌ها روان سازی و چاه‌ها را پر گردانی، و جوی‌ها را جاری نمایی، درختان را برویانی و نرخ‌ها را در همه [[شهرها]] ارزان کنی، و چهارپایان و آفریدگان را به [[نشاط]] و [[شادمانی]] آوری، و روزی‌های [[پاکیزه]] را برای ما به [[کمال]] برسانی، و کشت را برویانی، و پستان [[چهار پایان]] را پر شیر سازی، و [[توانایی]] بر [[توانایی]] ما بیافزایی"<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ اسْقِنَا سَقْياً تُسِيلُ مِنْهُ الظِّرَابَ، وَ تَمْلَأُ مِنْهُ الْجِبَابَ، وَ تُفَجِّرُ بِهِ الْأَنْهَارَ، وَ تُنْبِتُ بِهِ الْأَشْجَارَ، وَ تُرْخِصُ بِهِ الْأَسْعَارَ فِي جَمِيعِ الْأَمْصَارِ، وَ تَنْعَشُ بِهِ الْبَهَائِمَ وَ الْخَلْقَ، وَ تُكْمِلُ لَنَا بِهِ طَيِّبَاتِ الرِّزْقِ، و تُنْبِتُ لَنَا بِهِ الزَّرْعَ وَ تُدِرُّ بِهِ الضَّرْعَ وَ تَزِيدُنَا بِهِ قُوَّةً إِلَى قُوَّتِنَا}}</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۴.</ref>
*[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای بیستم و در عبارت بیست‌ونهم آن می‌فرمایند: "بارخدایا بر [[محمد]] و آل او [[درود]] فرست، و مرا در اوقات [[فراموشی]] ([[پیروی]] از [[نفس]]) به یاد خود [[آگاه]] سازی و در روزگار مهلت (زندگانی [[دنیا]]) به [[طاعت]] و بندگی‌ات بگمار، و راهی هموار به سوی [[محبت]] و دوستی‌ات ([[پیروی]] از [[اوامر]] و نواهی‌ات) برای من آشکار نما، و به وسیله آن راه (یا آن [[محبت]]) [[نیکی]] [[دنیا]] و [[آخرت]] را برایم کامل گردان"<ref>{{متن حدیث| اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ نَبِّهْنِي لِذِكْرِكَ فِي أَوْقَاتِ الْغَفْلَةِ، وَ اسْتَعْمِلْنِي بِطَاعَتِكَ فِي أَيَّامِ الْمُهْلَةِ، وَ انْهَجْ لِي إِلَى مَحَبَّتِكَ سَبِيلًا سَهْلَةً، أَكْمِلْ لِي بِهَا خَيْرَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ}}</ref>؛
*[[امام سجاد]]{{ع}} در دعای بیستم و در عبارت بیست‌ونهم آن می‌فرمایند: "بارخدایا بر [[محمد]] و آل او [[درود]] فرست، و مرا در اوقات [[فراموشی]] ([[پیروی]] از [[نفس]]) به یاد خود [[آگاه]] سازی و در روزگار مهلت (زندگانی [[دنیا]]) به [[طاعت]] و بندگی‌ات بگمار، و راهی هموار به سوی [[محبت]] و دوستی‌ات ([[پیروی]] از [[اوامر]] و نواهی‌ات) برای من آشکار نما، و به وسیله آن راه (یا آن [[محبت]]) [[نیکی]] [[دنیا]] و [[آخرت]] را برایم کامل گردان"<ref>{{متن حدیث| اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ نَبِّهْنِي لِذِكْرِكَ فِي أَوْقَاتِ الْغَفْلَةِ، وَ اسْتَعْمِلْنِي بِطَاعَتِكَ فِي أَيَّامِ الْمُهْلَةِ، وَ انْهَجْ لِي إِلَى مَحَبَّتِكَ سَبِيلًا سَهْلَةً، أَكْمِلْ لِي بِهَا خَيْرَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ}}</ref>؛
خط ۳۳: خط ۳۳:
== مبنای سوم: [[میل به جاودانگی]]==
== مبنای سوم: [[میل به جاودانگی]]==
*[[انسان]] در شرایط طبیعی می‌خواهد جاودانه باشد و تا ابد باقی بماند. [[گرایش]] به [[جاودانگی]]، گرایشی [[فطری]] و طبیعی است که در نهاد و [[سرشت]] [[انسان]] قرار داده شده است و در [[اختیار انسان]] نیست<ref>علی اصغر ابراهیمی‌فر، بررسی نظام تربیتی صحیفه سجادیه، دعای ۲۵، ص۵۱.</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۵.</ref>
*[[انسان]] در شرایط طبیعی می‌خواهد جاودانه باشد و تا ابد باقی بماند. [[گرایش]] به [[جاودانگی]]، گرایشی [[فطری]] و طبیعی است که در نهاد و [[سرشت]] [[انسان]] قرار داده شده است و در [[اختیار انسان]] نیست<ref>علی اصغر ابراهیمی‌فر، بررسی نظام تربیتی صحیفه سجادیه، دعای ۲۵، ص۵۱.</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۵.</ref>
*[[امام سجاد]]{{ع}} در [[دعا]] برای [[فرزندان]] و هنگامی که روزی بر آن [[حضرت]] تنگ می‌شد به این ویژگی [[انسان]] اشاره دارد: "بارخدایا به ماندن فرزندانم به من [[نعمت]] عطا فرما، و به [[شایسته]] گردانیدن ایشان برای ([[اطاعت]] و [[پیروی]] از) من، و به [[بهره]] بردن من از ایشان. بارخدایا عمرشان را برای من دراز گردان، و مدت زندگانیشان را بسیار نما، و کوچکشان را برای من پرورش ده، و ناتوانشان را نیرومند ساز، و تن‌ها و [[کیش‌ها]] و خوهاشان را برای من سالم بدار، و در [[جان‌ها]] و اندامشان ودر هرچه از [[کار]] ایشان به آن می‌کوشم تندرستی ده (از دردها و پیشامدهای ناروا نگاهداری‌شان فرما) و روزی‌هایشان را برای من و به دست من فراوان گردان"<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ وَ مُنَّ عَلَيَّ بِبَقَاءِ وُلْدِي وَ بِإِصْلَاحِهِمْ لِي و بِإِمْتَاعِي بِهِمْ إِلَهِي امْدُدْ لِي فِي أَعْمَارِهِمْ، وَ زِدْ لِي فِي آجَالِهِمْ، وَ رَبِّ لِي صَغِيرَهُمْ، وَ قَوِّ لِي ضَعِيفَهُمْ، وَ أَصِحَّ لِي أَبْدَانَهُمْ وَ أَدْيَانَهُمْ وَ أَخْلَاقَهُمْ، وَ عَافِهِمْ فِي أَنْفُسِهِمْ وَ فِي جَوَارِحِهِمْ وَ فِي كُلِّ مَا عُنِيتُ بِهِ مِنْ أَمْرِهِمْ، وَ أَدْرِرْ لِي وَ عَلَى يَدِي أَرْزَاقَهُمْ}}</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۶.</ref>
*[[امام سجاد]]{{ع}} در [[دعا]] برای [[فرزندان]] و هنگامی که روزی بر آن [[حضرت]] تنگ می‌شد به این ویژگی [[انسان]] اشاره دارد: "بارخدایا به ماندن فرزندانم به من [[نعمت]] عطا فرما، و به [[شایسته]] گردانیدن ایشان برای ([[اطاعت]] و [[پیروی]] از) من، و به بهره بردن من از ایشان. بارخدایا عمرشان را برای من دراز گردان، و مدت زندگانیشان را بسیار نما، و کوچکشان را برای من پرورش ده، و ناتوانشان را نیرومند ساز، و تن‌ها و [[کیش‌ها]] و خوهاشان را برای من سالم بدار، و در [[جان‌ها]] و اندامشان ودر هرچه از [[کار]] ایشان به آن می‌کوشم تندرستی ده (از دردها و پیشامدهای ناروا نگاهداری‌شان فرما) و روزی‌هایشان را برای من و به دست من فراوان گردان"<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ وَ مُنَّ عَلَيَّ بِبَقَاءِ وُلْدِي وَ بِإِصْلَاحِهِمْ لِي و بِإِمْتَاعِي بِهِمْ إِلَهِي امْدُدْ لِي فِي أَعْمَارِهِمْ، وَ زِدْ لِي فِي آجَالِهِمْ، وَ رَبِّ لِي صَغِيرَهُمْ، وَ قَوِّ لِي ضَعِيفَهُمْ، وَ أَصِحَّ لِي أَبْدَانَهُمْ وَ أَدْيَانَهُمْ وَ أَخْلَاقَهُمْ، وَ عَافِهِمْ فِي أَنْفُسِهِمْ وَ فِي جَوَارِحِهِمْ وَ فِي كُلِّ مَا عُنِيتُ بِهِ مِنْ أَمْرِهِمْ، وَ أَدْرِرْ لِي وَ عَلَى يَدِي أَرْزَاقَهُمْ}}</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص۸۶.</ref>
== مبنای چهارم: [[خوف و رجا]]==
== مبنای چهارم: [[خوف و رجا]]==
*[[انسان]] از همان اوان [[کودکی]]، [[ترس]] و [[امید]] را تجربه می‌کند و این دو ویژگی با [[فطرت]] او عجین شده است و به تعبیری همراه [[کودک]]، زاده می‌شوند.
*[[انسان]] از همان اوان [[کودکی]]، [[ترس]] و [[امید]] را تجربه می‌کند و این دو ویژگی با [[فطرت]] او عجین شده است و به تعبیری همراه [[کودک]]، زاده می‌شوند.
۲۲۷٬۵۰۵

ویرایش