پرش به محتوا

توکل بر غیر خدا در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

جز (جایگزینی متن - '{{یادآوری پانویس}} ' به '')
 
(۱۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = توکل بر غیر خدا
| عنوان مدخل  = توکل بر غیر خدا
| مداخل مرتبط = [[توکل بر غیر خدا در حدیث]] - [[توکل بر غیر خدا در اخلاق اسلامی]]
| پرسش مرتبط  =
}}


{{ولایت}}
== مقدمه ==
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
# [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "[[خداوند متعال]] به [[حضرت یوسف]] [[وحی]] فرمود: آیا من کسی نیستم که تو را محبوب پدرت گرداندم و تو را به واسطه [[زیبایی]] بر تمامی [[مردم]] [[برتری]] دادم؟ آیا من کسی نیستم که کاروان را به سوی تو آوردم و از چاه خارجت کرده نجاتت بخشیدم؟ آیا من کسی نیستم که [[حیله]] [[زنان]] را از تو بازگردانیدم، پس چه چیزی تو را وادار کرد که خواسته خودت را از من بگردانی و مخلوقی را برای آن حاجتت بخوانی؟ از این رو به خاطر این سخنی که گفتی چند سالی در [[زندان]] بمان!"<ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: قَالَ اللَّهُ لِيُوسُفَ أَ لَسْتُ الَّذِي حَبَّبْتُكَ إِلَى أَبِيكَ وَ فَضَّلْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِالْحُسْنِ أَ وَ لَسْتُ الَّذِي سُقْتُ إِلَيْكَ السَّيَّارَةَ وَ أَنْقَذْتُكَ وَ أَخْرَجْتُكَ مِنَ الْجُبِّ أَ وَ لَسْتُ الَّذِي صَرَفْتُ عَنْكَ كَيْدَ النِّسْوَةِ فَمَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ تَرْفَعَ رَغْبَتَكَ عَنِّي أَوْ تَدْعُوَ مَخْلُوقاً دُونِي فَالْبَثْ لِمَا قُلْتَ فِي السِّجْنِ بِضْعَ سِنِينَ‌}}؛ بحارالأنوار، ج۶۸، ص۱۴۹.</ref>؛
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[توکل بر غیر خدا]]''' است. "'''[[توکل بر غیر خدا]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
# آن حضرت درباره معنای "[[مشرک]] بودن [[مؤمنین]]"، در [[آیه شریفه]]: {{متن قرآن|وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ}}<ref>«و بیشتر آنها که (در ظاهر) به خداوند ایمان می‌آورند (در باطن همچنان) مشرکند» سوره یوسف، آیه ۱۰۶.</ref> می‌فرمایند: "این [[آیه]]، درباره کسی است که می‌گوید: اگر فلان کس نبود من نابود می‌شدم، و اگر فلان کس نبود من فلان [[سود]] را نصیب می‌بردم، و اگر فلان کس نبود [[خاندان]] من نابود میشد. بنگر که چگونه این شخص، کسی دیگر را با [[خداوند]] [[شریک]] قرار داده، و پنداشته که آن شخص او را [[رزق]] می‌دهد و یا [[بلا]] را از او دفع می‌نماید!. راوی می‌گوید: به ایشان عرض کردم: حال اگر بگوید: اگر خداوند به سبب وجود فلان کس بر من [[منّت]] ننهاده بود- که او وسیله دفع فلان ضرر، یا جلب فلان سود شود- در آن صورت نابود می‌شدم، آیا این سخن نیز [[شرک]] است؟ حضرت فرمودند: این سخن اشکالی ندارد"<ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} فِي قَوْلِهِ وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ قَالَ هُوَ قَوْلُ الرَّجُلِ لَوْ لَا فُلَانٌ لَهَلَكْتُ وَ لَوْ لَا فُلَانٌ لَأَصَبْتُ كَذَا وَ كَذَا وَ لَوْ لَا فُلَانٌ لَضَاعَ عِيَالِي أَ لَا تَرَى أَنَّهُ قَدْ جَعَلَ شَرِيكاً فِي مُلْكِهِ يَرْزُقُهُ وَ يَدْفَعُ عَنْهُ قَالَ قُلْتُ فَيَقُولُ لَوْ لَا أَنَّ اللَّهَ مَنَّ عَلَيَّ بِفُلَانٍ لَهَلَكْتُ قَالَ نَعَمْ لَا بَأْسَ بِهَذَا}}؛ [[نور الثقلین]]، ج۲، ص۴۷۶.</ref>؛
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
# [[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "[[خداوند]] -عزّوجلَّ! - به داوود [[وحی]] فرمود که: هیچ‌یک از [[بندگان]] من به صورت [[واقعی]] و با [[نیّت]] [[حقیقی]] به من چنگ نزد و دیگران را رها نساخت، مگر آنکه چون [[آسمان]] و [[زمین]] و هر کس که میان این دو است او را به [[حیله]] گیرند، من او را از میان همه این موجودات به [[سلامت]] خارج سازم؛ و هیچ‌یک از بندگان من به صورت واقعی و با نیّت حقیقی به یکی از [[مخلوقات]] من چنگ نزد و مرا رها نساخت، مگر آنکه تمامی اسباب و علل آسمان و زمین را از دسترسش خارج ساختم و زمین را در زیر پایش [[خشمگین]] کردم، و [[پروا]] ننمودم که به کدامین بیابان هلاک شود!"<ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: أَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى دَاوُدَ{{ع}} مَا اعْتَصَمَ بِي عَبْدٌ مِنْ عِبَادِي دُونَ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِي عَرَفْتُ ذَلِكَ مِنْ نِيَّتِهِ ثُمَّ تَكِيدُهُ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَّ إِلَّا جَعَلْتُ لَهُ الْمَخْرَجَ مِنْ بَيْنِهِنَّ وَ مَا اعْتَصَمَ عَبْدٌ مِنْ عِبَادِي بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِي عَرَفْتُ ذَلِكَ مِنْ نِيَّتِهِ إِلَّا قَطَعْتُ أَسْبَابَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ مِنْ يَدَيْهِ وَ أَسَخْتُ الْأَرْضَ مِنْ تَحْتِهِ وَ لَمْ أُبَالِ بِأَيِّ وَادٍ هَلَكَ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۶۳.</ref>؛
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[توکل بر غیر خدا در قرآن]] - [[توکل بر غیر خدا در حدیث]] - [[توکل بر غیر خدا در نهج البلاغه]] - [[توکل بر غیر خدا در معارف دعا و زیارات]] - [[توکل بر غیر خدا در کلام اسلامی]] - [[توکل بر غیر خدا در اخلاق اسلامی]] - [[توکل بر غیر خدا در سیره پیامبر خاتم]]</div>
# [[امام جواد]]{{ع}} فرمودند: "چگونه کسی که خداوند [[سرپرستی]] او را برعهده گرفته ناکام می‌ماند؟، و چگونه موفّق می‌شود آن کس که خداوند در پی اوست؟ و هرکس به سوی غیر [[خدا]] رو کند و از او خود را قطع کند خداوند او را به همان غیر وامی‌گذارد"<ref>{{متن حدیث|قَالَ الْجَوَادُ{{ع}} كَيْفَ يُضَيَّعُ مَنِ اللَّهُ كَافِلُهُ وَ كَيْفَ يَنْجُو مَنِ اللَّهُ طَالِبُهُ وَ مَنِ انْقَطَعَ إِلَى غَيْرِ اللَّهِ وَكَلَهُ اللَّهُ إِلَيْهِ}}؛ بحارالأنوار، ج۶۸، ص۱۵۵.</ref>.<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۴ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی ج۴]]، ص۱۳۲-۱۳۴.</ref>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[توکل بر غیر خدا (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">


==احادیث مرتبط==
== منابع ==
#[[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "[[خداوند متعال]] به [[حضرت یوسف]] [[وحی]] فرمود: آیا من کسی نیستم که تو را [[محبوب]] پدرت گرداندم و تو را به واسطه [[زیبایی]] بر تمامی [[مردم]] [[برتری]] دادم؟ آیا من کسی نیستم که کاروان را به سوی تو آوردم و از [[چاه]] خارجت کرده نجاتت بخشیدم؟ آیا من کسی نیستم که [[حیله]] [[زنان]] را از تو بازگردانیدم، پس چه چیزی تو را وادار کرد که خواسته خودت را از من بگردانی و مخلوقی را برای آن حاجتت بخوانی؟ از این رو به خاطر این سخنی که گفتی چند سالی در زندان بمان!" <ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{}} قَالَ: قَالَ اللَّهُ لِيُوسُفَ أَ لَسْتُ الَّذِي حَبَّبْتُكَ إِلَى أَبِيكَ وَ فَضَّلْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِالْحُسْنِ أَ وَ لَسْتُ الَّذِي سُقْتُ إِلَيْكَ السَّيَّارَةَ وَ أَنْقَذْتُكَ وَ أَخْرَجْتُكَ مِنَ الْجُبِّ أَ وَ لَسْتُ الَّذِي صَرَفْتُ عَنْكَ كَيْدَ النِّسْوَةِ فَمَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ تَرْفَعَ رَغْبَتَكَ عَنِّي أَوْ تَدْعُوَ مَخْلُوقاً دُونِي فَالْبَثْ لِمَا قُلْتَ فِي السِّجْنِ بِضْعَ سِنِينَ‌}}؛ بحارالأنوار، ج۶۸، ص۱۴۹.</ref>؛
{{منابع}}
#آن [[حضرت]] درباره معنای "[[مشرک]] بودن [[مؤمنین]]"، در [[آیه شریفه]]: {{متن قرآن|وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ}}<ref>«و بیشتر آنها که (در ظاهر) به خداوند ایمان می‌آورند (در باطن همچنان) مشرکند» سوره یوسف، آیه ۱۰۶.</ref> می‌فرمایند: "این [[آیه]]، درباره کسی است که می‌گوید: اگر فلان کس نبود من نابود می‌شدم، و اگر فلان کس نبود من فلان سود را نصیب می‌بردم، و اگر فلان کس نبود [[خاندان]] من نابود میشد. بنگر که چگونه این شخص، کسی دیگر را با [[خداوند]] شریک قرار داده، و پنداشته که آن شخص او را [[رزق]] می‌دهد و یا [[بلا]] را از او دفع می‌نماید!. [[راوی]] می‌گوید: به ایشان عرض کردم: حال اگر بگوید: اگر [[خداوند]] به سبب وجود فلان کس بر من منّت ننهاده بود- که او وسیله دفع فلان ضرر، یا جلب فلان سود شود-، در آن صورت نابود می‌شدم، آیا این سخن نیز [[شرک]] است؟ [[حضرت]] فرمودند: این سخن اشکالی ندارد" <ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} فِي قَوْلِهِ وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ قَالَ هُوَ قَوْلُ الرَّجُلِ لَوْ لَا فُلَانٌ لَهَلَكْتُ وَ لَوْ لَا فُلَانٌ لَأَصَبْتُ كَذَا وَ كَذَا وَ لَوْ لَا فُلَانٌ لَضَاعَ عِيَالِي أَ لَا تَرَى أَنَّهُ قَدْ جَعَلَ شَرِيكاً فِي مُلْكِهِ يَرْزُقُهُ وَ يَدْفَعُ عَنْهُ قَالَ قُلْتُ فَيَقُولُ لَوْ لَا أَنَّ اللَّهَ مَنَّ عَلَيَّ بِفُلَانٍ لَهَلَكْتُ قَالَ نَعَمْ لَا بَأْسَ بِهَذَا}}؛ نور الثقلین، ج۲، ص۴۷۶.</ref>؛
# [[پرونده:10115255.jpg|22px]] [[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۴ (کتاب)|'''دانش اخلاق اسلامی ج۴''']]
#[[امام صادق]]{{ع}} فرمودند: "[[خداوند]] -عزّوجلَّ! - به [[داود]] [[وحی]] فرمود که: هیچ‌یک از [[بندگان]] من به صورت واقعی و با [[نیّت]] [[حقیقی]] به من چنگ نزد و دیگران را رها نساخت، مگر آنکه چون [[آسمان]] و [[زمین]] و هر کس که میان این دو است او را به [[حیله]] گیرند، من او را از میان همه این موجودات به [[سلامت]] خارج سازم؛ و هیچ‌یک از [[بندگان]] من به صورت واقعی و با [[نیّت]] [[حقیقی]] به یکی از مخلوقات من چنگ نزد و مرا رها نساخت، مگر آنکه تمامی اسباب و علل [[آسمان]] و [[زمین]] را از دسترسش خارج ساختم و [[زمین]] را در زیر پایش خشمگین کردم، و [[پروا]] ننمودم که به کدامین بیابان هلاک شود!" <ref>{{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: أَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى دَاوُدَ{{ع}} مَا اعْتَصَمَ بِي عَبْدٌ مِنْ عِبَادِي دُونَ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِي عَرَفْتُ ذَلِكَ مِنْ نِيَّتِهِ ثُمَّ تَكِيدُهُ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَّ إِلَّا جَعَلْتُ لَهُ الْمَخْرَجَ مِنْ بَيْنِهِنَّ وَ مَا اعْتَصَمَ عَبْدٌ مِنْ عِبَادِي بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِي عَرَفْتُ ذَلِكَ مِنْ نِيَّتِهِ إِلَّا قَطَعْتُ أَسْبَابَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ مِنْ يَدَيْهِ وَ أَسَخْتُ الْأَرْضَ مِنْ تَحْتِهِ وَ لَمْ أُبَالِ بِأَيِّ وَادٍ هَلَكَ}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۶۳.</ref>؛
{{پایان منابع}}
#[[امام جواد]]{{ع}} فرمودند: "چگونه کسی که [[خداوند]] [[سرپرستی]] او را برعهده گرفته ناکام می‌ماند؟، و چگونه موفّق می‌شود آن کس که [[خداوند]] در پی اوست؟ و هرکس به سوی غیر [[خدا]] رو کند و از او خود را قطع کند [[خداوند]] او را به همان غیر وامی‌گذارد" <ref>{{متن حدیث|قَالَ الْجَوَادُ{{ع}} كَيْفَ يُضَيَّعُ مَنِ اللَّهُ كَافِلُهُ وَ كَيْفَ يَنْجُو مَنِ اللَّهُ طَالِبُهُ وَ مَنِ انْقَطَعَ إِلَى غَيْرِ اللَّهِ وَكَلَهُ اللَّهُ إِلَيْهِ}}؛ بحارالأنوار، ج۶۸، ص۱۵۵.</ref><ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۴ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ج۴، ص ۱۳۲-۱۳۴.</ref>.


==منابع==
== پانویس ==
* [[پرونده:10115255.jpg|22px]] [[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۴ (کتاب)|'''دانش اخلاق اسلامی ج۴''']]
 
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده: توکل بر غیر خدا]]
[[رده:توکل]]
[[رده: مدخل]]
۱۳۰٬۳۵۲

ویرایش