عدالت سیاسی در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخهها
←عدالت از منظر قرآن
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
عدالت، امری اعتباری نیست، بلکه حقیقتی ثابت است که آن را میتوان با [[عقل]] و با بهره از [[فطرت خدایی]] دریافت. اصل پیشینی عدالت که در سراسر هستی و [[تکوین]] جریان دارد، ما را [[یاری]] میدهد تا بر اساس معیارهایی، [[رفتارها]] و [[اعمال]] [[حاکمان]] و [[شهروندان]] را ارزیابی کنیم و تا اندازهای دریابیم که حقوق کداماند و چه هنگام آنها به [[درستی]] ادا نمیشوند؛ پس عدالت حتی پیش از [[تشریع]] و [[فرمان خدا]]، مطلوب است و معنایش آن است که عقل [[انسانی]] مطلوبیت آن را در مییابد؛ آنسان که [[زشتی]] [[ستم]] را میفهمد. | عدالت، امری اعتباری نیست، بلکه حقیقتی ثابت است که آن را میتوان با [[عقل]] و با بهره از [[فطرت خدایی]] دریافت. اصل پیشینی عدالت که در سراسر هستی و [[تکوین]] جریان دارد، ما را [[یاری]] میدهد تا بر اساس معیارهایی، [[رفتارها]] و [[اعمال]] [[حاکمان]] و [[شهروندان]] را ارزیابی کنیم و تا اندازهای دریابیم که حقوق کداماند و چه هنگام آنها به [[درستی]] ادا نمیشوند؛ پس عدالت حتی پیش از [[تشریع]] و [[فرمان خدا]]، مطلوب است و معنایش آن است که عقل [[انسانی]] مطلوبیت آن را در مییابد؛ آنسان که [[زشتی]] [[ستم]] را میفهمد. | ||
یک نکته اینجا باقی میماند و آن، حوزه مربوط به [[اجرای عدالت]] است که دارای مراتب و نسبی است؛ به تعبیری دیگر، هم عملیات اجرای آن در [[جوامع]] گوناگون، تفاوت مییابد و ثابت نیست و هم در فرایند اجرای عدالت، ممکن است جامعهای به درصدی از معیارهای [[عدالت]] نزدیک شده باشد و جامعهای کمتر یا بیشتر؛ لذا ارزیابی آن سنجهها، نسبی است و دارای مراتب؛ همچنانکه میتوان برخی راهکارهای اجرایی عدالت در عرصههای مختلف را از [[نصوص دینی]] برگرفت تا برای نمونه در مرحله اجرایی [[عدالت سیاسی]]، نهادهای [[سیاسی]]، امکانات یا توانمندیها و منصبها، بر حسب [[قواعد]] حقمدارانه توزیع شوند و بسیاری دیگر را بر اساس [[موازین]] [[عقلی]] و تجربه | یک نکته اینجا باقی میماند و آن، حوزه مربوط به [[اجرای عدالت]] است که دارای مراتب و نسبی است؛ به تعبیری دیگر، هم عملیات اجرای آن در [[جوامع]] گوناگون، تفاوت مییابد و ثابت نیست و هم در فرایند اجرای عدالت، ممکن است جامعهای به درصدی از معیارهای [[عدالت]] نزدیک شده باشد و جامعهای کمتر یا بیشتر؛ لذا ارزیابی آن سنجهها، نسبی است و دارای مراتب؛ همچنانکه میتوان برخی راهکارهای اجرایی عدالت در عرصههای مختلف را از [[نصوص دینی]] برگرفت تا برای نمونه در مرحله اجرایی [[عدالت سیاسی]]، نهادهای [[سیاسی]]، امکانات یا توانمندیها و منصبها، بر حسب [[قواعد]] حقمدارانه توزیع شوند و بسیاری دیگر را بر اساس [[موازین]] [[عقلی]] و تجربه عقلایی.<ref>[[سید کاظم سیدباقری|سیدباقری، سید کاظم]]، [[عدالت سیاسی در قرآن کریم (کتاب)|عدالت سیاسی در قرآن کریم]]، ص ۱۳۳.</ref> | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||