الف باب در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۱
خط ۲۲: خط ۲۲:
# [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} هم فرمودند: {{متن حدیث|اِنَّ رَسُولَ اللهِ{{صل}} عَلَّمَنى اَلْفَ بَاب مِنَ الْحَلاَلِ وَ الْحَرَامِ وَ مِمَّا کَانَ وَ مِمَّا یَکُونُ اِلَى یَوْمِ الْقِیَامَةِ، کُلُّ بَاب مِنْهَا یَفْتَحُ اَلْفَ باب فَذلِکَ اَلْفَ اَلْفَ باب حتّی عَلِمْتُ ما کانَ وَ ما یکونُ اِلی یَوْمِ الْقِیامَةِ وَ عَلِمْتُ عِلْمَ الْمَنایا وَ الْبَلایا وَ فَصْلَ الْخِطابِ}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۲۹۶؛ بحارالانوار، ج ۴۰، ص ۱۳۰.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[آموزش عقاید (کتاب)|آموزش عقاید]]، ص ۳۲۲؛ [[منصف علی مطهری|مطهری، منصف علی]]، [[علم ائمه از نظر عقل و نقل (پایان‌نامه)|علم ائمه از نظر عقل و نقل]]، ص ۶۴.</ref>  
# [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} هم فرمودند: {{متن حدیث|اِنَّ رَسُولَ اللهِ{{صل}} عَلَّمَنى اَلْفَ بَاب مِنَ الْحَلاَلِ وَ الْحَرَامِ وَ مِمَّا کَانَ وَ مِمَّا یَکُونُ اِلَى یَوْمِ الْقِیَامَةِ، کُلُّ بَاب مِنْهَا یَفْتَحُ اَلْفَ باب فَذلِکَ اَلْفَ اَلْفَ باب حتّی عَلِمْتُ ما کانَ وَ ما یکونُ اِلی یَوْمِ الْقِیامَةِ وَ عَلِمْتُ عِلْمَ الْمَنایا وَ الْبَلایا وَ فَصْلَ الْخِطابِ}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص ۲۹۶؛ بحارالانوار، ج ۴۰، ص ۱۳۰.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، [[آموزش عقاید (کتاب)|آموزش عقاید]]، ص ۳۲۲؛ [[منصف علی مطهری|مطهری، منصف علی]]، [[علم ائمه از نظر عقل و نقل (پایان‌نامه)|علم ائمه از نظر عقل و نقل]]، ص ۶۴.</ref>  
#[[یونس]] بن رباط [[نقل]] می‌کند: همراه کامل تمّار در محضر [[امام صادق]]{{ع}} بودیم که کامل تمّار خواستار عرضه روایتی شد که آن را شنیده است، وی عرضه می‌کند، شنیده‌ام [[پیامبر]] در مریضی پایان [[عمر]] در روز وفاتشان [[هزار باب دانش]] را به [[امام علی]]{{ع}} [[حدیث]] نمود که هر بابی گشاینده [[هزار باب]] بوده است، حضرت با [[تأیید]] این گفتار، [[دانش]] منتشر شده از [[ائمه]] برای شیعیانشان را تا آن دوره یک یا دو باب از آن [[هزار باب علم]] معرفی می‌نماید<ref>{{متن حدیث|دخلت أنا و كامل التمار على أبي عبد اللَّه ع فقال له كامل جعلت فداك حديث رواه فلان- فقال أذكره فقال حدثني أن النبي ص حدث عليا ع بألف باب يوم توفي رسول اللَّه ص كل باب يفتح ألف باب فذلك ألف ألف باب فقال لقد كان ذلك- قلت جعلت فداك فظهر ذلك لشيعتكم و مواليكم فقال يا كامل باب أو بابان فقلت له جعلت فداك فما يروى من فضلكم من ألف ألف باب إلا باب أو بابان قال فقال و ما عسيتم أن ترووا من فضلنا- ما تروون من فضلنا إلا ألفا غير معطوفة}}؛ فیض کاشانی، ملامحسن، الوافی، ج ۲، ص ۳۲۲ ـ ۳۲۴.</ref>. این [[روایت]] علاوه بر دلالت بر [[شهرت]] یافتن این مسئله در [[عصر امام صادق]]{{ع}}، دلالت می‌نماید [[دانش]] انتقالی از [[امامان]]{{ع}} به پیروانشان از منبع [[دانش]] انتقالی از [[پیامبر]] به [[امام علی]]{{ع}} [[تغذیه]] می‌شود.
#[[یونس]] بن رباط [[نقل]] می‌کند: همراه کامل تمّار در محضر [[امام صادق]]{{ع}} بودیم که کامل تمّار خواستار عرضه روایتی شد که آن را شنیده است، وی عرضه می‌کند، شنیده‌ام [[پیامبر]] در مریضی پایان [[عمر]] در روز وفاتشان [[هزار باب دانش]] را به [[امام علی]]{{ع}} [[حدیث]] نمود که هر بابی گشاینده [[هزار باب]] بوده است، حضرت با [[تأیید]] این گفتار، [[دانش]] منتشر شده از [[ائمه]] برای شیعیانشان را تا آن دوره یک یا دو باب از آن [[هزار باب علم]] معرفی می‌نماید<ref>{{متن حدیث|دخلت أنا و كامل التمار على أبي عبد اللَّه ع فقال له كامل جعلت فداك حديث رواه فلان- فقال أذكره فقال حدثني أن النبي ص حدث عليا ع بألف باب يوم توفي رسول اللَّه ص كل باب يفتح ألف باب فذلك ألف ألف باب فقال لقد كان ذلك- قلت جعلت فداك فظهر ذلك لشيعتكم و مواليكم فقال يا كامل باب أو بابان فقلت له جعلت فداك فما يروى من فضلكم من ألف ألف باب إلا باب أو بابان قال فقال و ما عسيتم أن ترووا من فضلنا- ما تروون من فضلنا إلا ألفا غير معطوفة}}؛ فیض کاشانی، ملامحسن، الوافی، ج ۲، ص ۳۲۲ ـ ۳۲۴.</ref>. این [[روایت]] علاوه بر دلالت بر [[شهرت]] یافتن این مسئله در [[عصر امام صادق]]{{ع}}، دلالت می‌نماید [[دانش]] انتقالی از [[امامان]]{{ع}} به پیروانشان از منبع [[دانش]] انتقالی از [[پیامبر]] به [[امام علی]]{{ع}} [[تغذیه]] می‌شود.
#مؤید دیگر این گفتار پاسخ [[امام کاظم]]{{ع}} به چگونگی [[آگاهی]] و [[دانش]] [[ائمه]] {{ع}} است، در حالی که پس از [[پیامبر]] [[نبی]] دیگری نبوده است و [[اهل بیت]]{{ع}} نیز [[درجه]] [[نبوت]] نداشته‌اند؟ حضرت با اشاره به آیۀ: {{متن قرآن|لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ}}<ref>«زبانت را به (خواندن) آن مگردان تا در (کار) آن شتاب کنی» سوره قیامه، آیه ۱۶.</ref> می‌فرماید: "آنچه را [[پیامبر]] به [[امر الهی]] برای دیگران به زبان نیاورد، ما را مخصوص به آن فرمود. از این رو از میان [[اصحاب]] خود تنها با [[علی]] به [[نجوا]] می‌نشست و پس از [[نزول]] آیۀ {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}}<ref>«تا آن را برایتان یادکردی  کنیم و گوش‌های نیوشنده آن را به گوش گیرند» سوره حاقه، آیه ۱۲.</ref>ف [[پیامبر]]{{صل}} خطاب به اصحابشان فرمود: «از [[خدا]] خواسته‌ام آن را گوش تو قرار دهد». آنگاه حضرت، گفتار [[امام علی]]{{ع}} در [[مسجد کوفه]] {{متن حدیث|عَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} عَلِیّاً أَلْفَ بَابٍ یَفْتَحُ کُلُّ بَابٍ أَلْفَ بَاب}} را، از مکنون سرّ و امور اختصاص یافته به حضرت می‌داند که پس از ایشان تنها [[امامان]]{{ع}} آن را به [[ارث]] برده‌اند"<ref>{{متن حدیث|فقال من قوله تبارك و تعالى لنبيه ص- لا تُحَرِّكْ بِهِ لِسانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ الذي لم يحرك به لسانه لغيرنا أمره اللَّه أن يخصنا به من دون غيرنا فلذلك كان ناجى أخاه عليا من دون أصحابه- فأنزل اللَّه بذلك قرآنا في قوله وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ  فقال رسول اللَّه ص لأصحابه سألت اللَّه أن يجعلها أذنك يا علي فلذلك قال علي بن أبي طالب ص بالكوفة علمني رسول اللَّه ص ألف باب من العلم ففتح كل باب ألف باب خصه رسول اللَّه ص من مكنون سره بما يخص أمير المؤمنين ع أكرم الخلق عليه كما خص اللَّه نبيه و أخاه عليا من مكنون سره و خالص علمه بما لم يخص به أحدا من قومه حتى صار إلينا فتوارثناه من دون أهلنا}}؛ فیض کاشانی، ملامحسن، الوافی، ج ۳، ص ۷۷۵ ـ ۷۷۶.</ref>
#مؤید دیگر این گفتار پاسخ [[امام کاظم]]{{ع}} به چگونگی [[آگاهی]] و [[دانش]] [[ائمه]] {{ع}} است، در حالی که پس از [[پیامبر]] [[نبی]] دیگری نبوده است و [[اهل بیت]]{{ع}} نیز [[درجه]] [[نبوت]] نداشته‌اند؟ حضرت با اشاره به آیۀ: {{متن قرآن|لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ}}<ref>«زبانت را به (خواندن) آن مگردان تا در (کار) آن شتاب کنی» سوره قیامه، آیه ۱۶.</ref> می‌فرماید: "آنچه را [[پیامبر]] به [[امر الهی]] برای دیگران به زبان نیاورد، ما را مخصوص به آن فرمود. از این رو از میان [[اصحاب]] خود تنها با [[علی]] به [[نجوا]] می‌نشست و پس از [[نزول]] آیۀ {{متن قرآن|وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ}}<ref>«تا آن را برایتان یادکردی  کنیم و گوش‌های نیوشنده آن را به گوش گیرند» سوره حاقه، آیه ۱۲.</ref>، [[پیامبر]]{{صل}} خطاب به اصحابشان فرمود: «از [[خدا]] خواسته‌ام آن را گوش تو قرار دهد». آنگاه حضرت، گفتار [[امام علی]]{{ع}} در [[مسجد کوفه]] {{متن حدیث|عَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} عَلِیّاً أَلْفَ بَابٍ یَفْتَحُ کُلُّ بَابٍ أَلْفَ بَاب}} را، از مکنون سرّ و امور اختصاص یافته به حضرت می‌داند که پس از ایشان تنها [[امامان]]{{ع}} آن را به [[ارث]] برده‌اند"<ref>{{متن حدیث|فقال من قوله تبارك و تعالى لنبيه ص- لا تُحَرِّكْ بِهِ لِسانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ الذي لم يحرك به لسانه لغيرنا أمره اللَّه أن يخصنا به من دون غيرنا فلذلك كان ناجى أخاه عليا من دون أصحابه- فأنزل اللَّه بذلك قرآنا في قوله وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ  فقال رسول اللَّه ص لأصحابه سألت اللَّه أن يجعلها أذنك يا علي فلذلك قال علي بن أبي طالب ص بالكوفة علمني رسول اللَّه ص ألف باب من العلم ففتح كل باب ألف باب خصه رسول اللَّه ص من مكنون سره بما يخص أمير المؤمنين ع أكرم الخلق عليه كما خص اللَّه نبيه و أخاه عليا من مكنون سره و خالص علمه بما لم يخص به أحدا من قومه حتى صار إلينا فتوارثناه من دون أهلنا}}؛ فیض کاشانی، ملامحسن، الوافی، ج ۳، ص ۷۷۵ ـ ۷۷۶.</ref>
# [[عبدالله بن عمر]] نیز در گزارش خود از لحظات پایانی [[عمر]] [[پیامبر]]{{صل}}، به مسئله خلوت حضرت با [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} اشاره و مسئلۀ [[الف باب]] را مطرح و آنگاه [[نقل]] می‌کند، وقتی از حضرت پرسیده شد آیا آنچه را دریافت نمودی [[حفظ]] نمودی، ایشان در جواب با [[تأیید]] آن، به عمق این [[ادراک]] با عبارت "و عقلته" اشاره می‌فرماید<ref>{{متن حدیث|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص فِي مَرَضِهِ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ ادْعُوا لِي أَخِي فَأَرْسَلُوا إِلَى عَلِيٍّ ع فَدَخَلَ فَوَلَّيَا وُجُوهَهُمَا إِلَى الْحَائِطِ وَ رَدَّا عَلَيْهِمَا ثَوْباً فَأَسَرَّ إِلَيْهِ وَ النَّاسُ مُحْتَوْشُونَ وَرَاءَ الْبَابِ فَخَرَجَ عَلِيٌّ ع فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنَ النَّاسِ أَسَرَّ إِلَيْكَ نَبِيُّ اللَّهِ شَيْئاً قَالَ نَعَمْ أَسَرَّ إِلَيَّ أَلْفَ بَابٍ فِي كُلِّ بَابٍ أَلْفُ بَابٍ قَالَ وَعَيْتَهُ قَالَ نَعَمْ وَ عَقَلْتُهُ قَالَ فَمَا السَّوَادُ الَّذِي فِي الْقَمَرِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ وَ النَّهارَ آيَتَيْنِ فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً قَالَ لَهُ الرَّجُلُ عَقَلْتَ يَا عَلِيُّ}}؛ ابن بابویه، محمد بن علی، خصال، ج ۲، ص ۶۴۳، ح ۲۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[علی رضا بهرامی|بهرامی، علی رضا]]، [[واکاوی نگاه فریقین به احادیث هزار درب دانش (مقاله)|واکاوی نگاه فریقین به احادیث هزار درب دانش]]، تحقیقات علوم قرآن و حدیث، ش ۲۶، ص ۱۴۲.</ref>
# [[عبدالله بن عمر]] نیز در گزارش خود از لحظات پایانی [[عمر]] [[پیامبر]]{{صل}}، به مسئله خلوت حضرت با [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} اشاره و مسئلۀ [[الف باب]] را مطرح و آنگاه [[نقل]] می‌کند، وقتی از حضرت پرسیده شد آیا آنچه را دریافت نمودی [[حفظ]] نمودی، ایشان در جواب با [[تأیید]] آن، به عمق این [[ادراک]] با عبارت "و عقلته" اشاره می‌فرماید<ref>{{متن حدیث|قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص فِي مَرَضِهِ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ ادْعُوا لِي أَخِي فَأَرْسَلُوا إِلَى عَلِيٍّ ع فَدَخَلَ فَوَلَّيَا وُجُوهَهُمَا إِلَى الْحَائِطِ وَ رَدَّا عَلَيْهِمَا ثَوْباً فَأَسَرَّ إِلَيْهِ وَ النَّاسُ مُحْتَوْشُونَ وَرَاءَ الْبَابِ فَخَرَجَ عَلِيٌّ ع فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنَ النَّاسِ أَسَرَّ إِلَيْكَ نَبِيُّ اللَّهِ شَيْئاً قَالَ نَعَمْ أَسَرَّ إِلَيَّ أَلْفَ بَابٍ فِي كُلِّ بَابٍ أَلْفُ بَابٍ قَالَ وَعَيْتَهُ قَالَ نَعَمْ وَ عَقَلْتُهُ قَالَ فَمَا السَّوَادُ الَّذِي فِي الْقَمَرِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ وَ النَّهارَ آيَتَيْنِ فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً قَالَ لَهُ الرَّجُلُ عَقَلْتَ يَا عَلِيُّ}}؛ ابن بابویه، محمد بن علی، خصال، ج ۲، ص ۶۴۳، ح ۲۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[علی رضا بهرامی|بهرامی، علی رضا]]، [[واکاوی نگاه فریقین به احادیث هزار درب دانش (مقاله)|واکاوی نگاه فریقین به احادیث هزار درب دانش]]، تحقیقات علوم قرآن و حدیث، ش ۲۶، ص ۱۴۲.</ref>


۱۳۰٬۵۵۳

ویرایش