پرش به محتوا

ساده‌زیستی در معارف و سیره نبوی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۶۶: خط ۶۶:
[[حضرت علی]]{{ع}} در [[کلام]] دیگری، [[پیامبر اعظم]]{{صل}} را حتی در میان [[پیامبران]] نیز [[زاهدترین]] دانسته و فرموده است: {{متن حدیث|کَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} أَزْهَدَ النَّاسِ أَوْ أَزْهَدَ الْأَنْبِيَاءِ}}<ref>«حضرت رسول، زاهدترین مردم یا بی‌آلایش‌ترین پیامبران الهی بود» اسد الغابه، ج۱، ص۲۸.</ref>. [[برادر]] و آینه تمام‌نمای او علی{{ع}} در جایی دیگر می‌فرماید:
[[حضرت علی]]{{ع}} در [[کلام]] دیگری، [[پیامبر اعظم]]{{صل}} را حتی در میان [[پیامبران]] نیز [[زاهدترین]] دانسته و فرموده است: {{متن حدیث|کَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} أَزْهَدَ النَّاسِ أَوْ أَزْهَدَ الْأَنْبِيَاءِ}}<ref>«حضرت رسول، زاهدترین مردم یا بی‌آلایش‌ترین پیامبران الهی بود» اسد الغابه، ج۱، ص۲۸.</ref>. [[برادر]] و آینه تمام‌نمای او علی{{ع}} در جایی دیگر می‌فرماید:
{{متن حدیث|قَضَمَ الدُّنْيَا قَضْماً وَ لَمْ يُعِرْهَا طَرْفاً أَهْضَمُ أَهْلِ الدُّنْيَا كَشْحاً وَ أَخْمَصُهُمْ مِنَ الدُّنْيَا بَطْناً عُرِضَتْ عَلَيْهِ الدُّنْيَا فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَهَا}}<ref>«از دنیا چندان نخورد که دهان را پر کند و بدان ننگریست چندان که گوشه چشم بدان افکند. تهی‌گاه او از همه مردم دنیا لاغرتر بود و شکم او از همه خالی‌تر. دنیا به او عرضه شد، ولی آن را نپذیرفت». نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰.</ref>.<ref>[[سید حسین اسحاقی|اسحاقی، سید حسین]]، [[مروارید نبوت (کتاب)|مروارید نبوت]] ص ۳۸.</ref>
{{متن حدیث|قَضَمَ الدُّنْيَا قَضْماً وَ لَمْ يُعِرْهَا طَرْفاً أَهْضَمُ أَهْلِ الدُّنْيَا كَشْحاً وَ أَخْمَصُهُمْ مِنَ الدُّنْيَا بَطْناً عُرِضَتْ عَلَيْهِ الدُّنْيَا فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَهَا}}<ref>«از دنیا چندان نخورد که دهان را پر کند و بدان ننگریست چندان که گوشه چشم بدان افکند. تهی‌گاه او از همه مردم دنیا لاغرتر بود و شکم او از همه خالی‌تر. دنیا به او عرضه شد، ولی آن را نپذیرفت». نهج البلاغه، خطبه ۱۶۰.</ref>.<ref>[[سید حسین اسحاقی|اسحاقی، سید حسین]]، [[مروارید نبوت (کتاب)|مروارید نبوت]] ص ۳۸.</ref>
==[[ساده‌زیستی]] و [[پرهیز از تکلف]]==
«[[زهد]] و [[ساده زیستی]] از اصول [[زندگی]] [[پیامبر خاتم]] {{صل}} بود. [[ساده]] [[غذا]] می‌خورد. ساده [[لباس]] می‌پوشید و ساده حرکت می‌کرد؛ زیراندازش غالباً [[حصیر]] بود. روی [[زمین]] می‌نشست. با دست خود از بز شیر می‌دوشید و بر مرکب بی‌زین و پالان سوار می‌شد. از اینکه کسی در رکابش حرکت کند، به شدت جلوگیری می‌کرد. قوت غالبش، نان [[جوین]] و خرما بود.
[[کفش]] و جامه‌اش را با دست خویش وصله می‌کرد. در عین [[سادگی]]، طرفدار [[فلسفه]] [[فقر]] نبود. [[مال]] و [[ثروت]] را به سود [[جامعه]] و برای صرف در راه‌های [[مشروع]] لازم می‌شمرد. می‌گفت: {{متن حدیث|نِعْمَ الْمَالُ الصَّالِحُ لِلرَّجُلِ الصَّالِحِ}}. چه [[نیکو]] است ثروتی که از راه مشروع به دست آید، برای [[آدمی]] که [[شایسته]] داشتن ثروت باشد و بداند چگونه صرف کند. می‌فرمود: {{متن حدیث|نِعْمَ الْعَوْنُ عَلى تَقْوَى اللَّهِ الْغِنى}}؛ «مال و ثروت کمک خوبی است برای [[تقوا]]»<ref>مرتضی مطهری، مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی، ص۲۴۰.</ref>.
در [[حدیث]] است که: «بدترین [[دوستان]] آن کسی است که آدمی مجبور است در [[معاشرت]] با او، خود را به [[زحمت]] و [[تکلف]] اندازد». [[تاریخ‌نگاران]] درباره [[رسول اکرم]]{{صل}} نوشته‌اند که از خصایص وی یکی این بود که ساده و [[بی‌تکلف]] زندگی می‌کرد. ساده و بی‌تکلف سخن می‌گفت. ساده و بی‌تکلف غذا می‌خورد. در عین اینکه [[مقید]] بود همیشه [[پاکیزه]] و نظیف و [[معطر]] باشد، بسیار ساده و بی‌تکلف [[جامه]] می‌پوشید. یکی از اصول زندگی آن [[حضرت]]، سادگی و پرهیز از تکلف بود. [[شک]] نیست که زندگی، اصولی و حدودی دارد و باید آن اصول و حدود را رعایت کرد. اگر بر زندگی اصول و حدود [[حکومت]] نکند، به زندگی جنگلی [تبدیل می‌شود].
خیلی فرق است بین اصول زندگی و بین یک [[سلسله]] قیود و تکلفات و عادات بی‌دلیل که در میان [[مردم]] پیدا می‌شود و زندگی را بر آنها دشوار و ناگوار می‌سازد. اصول زندگی موجب [[گشایش]] و [[آسایش]] و [[رفاه]] است، ولی قیود و تکلفات موجب سنگین باری و [[ناراحتی]] است.
[[رسول اکرم]]{{صل}} [[ساده]] [[لباس]] می‌پوشید و در عین حال به اصول [[پاکیزگی]] [[مقید]] بود. هر [[روز]] صبح قبل از آنکه [[جامه]] و سر و صورت و موی خود را مرتب کند و در آیینه خود را ببیند، از [[خانه]] بیرون نمی‌آمد. او نه نسبت به اصول [[نظافت]] لاقید بود و نه برای خود تکلفاتی درست کرده بود که مدتی از وقت [[عزیز]] خود را صرف آن قیود و تکلفات کند.
برخی از [[مردم]] به قدری خود را در میان [[آداب و رسوم]] و عادات [[محبوس]] ساخته‌اند و هزارها قید برای [[غذا خوردن]] و هزارها قید برای جامه [[پوشیدن]] و هزارها قید دیگر برای معاشرت‌ها و پذیرایی‌ها و مهمانی‌ها و عروسی‌ها و مسافرت‌ها ساخته‌اند که [[زندگی]] را برای خود سنگین و ناگوار کرده‌اند. ساعت‌ها باید وقت صرف کنند تا خودشان را به شکل یک عروسک بسازند تا بتوانند از خانه قدم بیرون نهند و بعد هم مثل یک موجود کاغذی یا یک موجود شکستنی با هزاران قید و [[احتیاط]] راه بروند که قیود ساختگی در هم نریزد. برای بعضی، [[سخن گفتن]]، [[راه رفتن]]، جامه پوشیدن، [[پذیرایی]] و مهمانی، [[نشستن و برخاستن]] و... [کل] زندگی، [[تکلیف]] شده است.
رسول اکرم{{صل}} اجازه نمی‌داد که مجلس او صدر و ذیل و بالا و پایین داشته باشد. مخصوصا دستور داد که [[اصحاب]] و [[یاران]] حلقه و دایره وار بنشینند که مجلس بالا و پایین نداشته باشد. در [[قرآن کریم]] می‌فرماید: «در مجالس جاها را باز کنید»؛ یعنی مقید نباشید که یک نقطه معین را اشغال کرده باشید. به طور کلی، مقید شدن به زندگی متکلفانه ناشی از کوچکی [[روح]] و نداشتن [[شخصیت]] است.
[[حضرت صادق]]{{ع}} خواست به حمام برود. حمامی اجازه خواست که حمام را برای [[امام]] [[خلوت]] کند و در وقتی که امام هست، کسی دیگر را راه ندهند. امام اجازه نداد و فرمود: «[[مؤمن]] سبک‌بارتر و بی‌تکلف‌تر از اینهاست». [[سعدی]] از زبان فقیرزاده‌ای خطاب به توانگرزاده‌ای مثلی برای این مطلب آورده است و می‌گوید: «توانگر زاده‌ای دیدم بر سر [[گور]] [[پدر]] نشسته و با [[درویش]] بچه‌ای [[مناظره]] در پیوسته که صندوق [[تربت]] ما سنگین است و کتابه رنگین و فرش رخام انداخته و خشت فیروزه در او ساخته، به گور پدرت چه ماند که خشتی دو فراهم آورده و مشتی دو [[خاک]] بر آن پاشیده. درویش پسر این بشنید و گفت: تا پدرت زیر آن سنگ‌های گران بر خود بجنبیده باشد، پدر من به [[بهشت]] رسیده بود».<ref>[[حسن اردشیری لاجیمی|اردشیری لاجیمی، حسن]]، [[سیره نبوی از نگاه استاد مطهری (کتاب)|سیره نبوی از نگاه استاد مطهری]] ص ۳۵.</ref>.


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
خط ۷۴: خط ۹۱:
# [[پرونده:1379753.jpg|22px]] [[سید حسین اسحاقی|اسحاقی، سید حسین]]، [[کانون محبت (کتاب)|'''کانون محبت''']]
# [[پرونده:1379753.jpg|22px]] [[سید حسین اسحاقی|اسحاقی، سید حسین]]، [[کانون محبت (کتاب)|'''کانون محبت''']]
# [[پرونده:1379754.jpg|22px]] [[سید حسین اسحاقی|اسحاقی، سید حسین]]، [[مروارید نبوت (کتاب)|'''مروارید نبوت''']]
# [[پرونده:1379754.jpg|22px]] [[سید حسین اسحاقی|اسحاقی، سید حسین]]، [[مروارید نبوت (کتاب)|'''مروارید نبوت''']]
# [[پرونده:1379758.jpg|22px]] [[حسن اردشیری لاجیمی|اردشیری لاجیمی، حسن]]، [[سیره نبوی از نگاه استاد مطهری (کتاب)|'''سیره نبوی از نگاه استاد مطهری''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


۸۱٬۸۹۵

ویرایش