سخاوت در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

# [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمودند: "بزرگان [[مردم]] در [[دنیا]] بخشندگان، و در [[آخرت]] پرهیزگاران هستند) <ref>{{متن حدیث| عَنْ‌ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ‌ عَلِيٍّ {{ع}} قَالَ: سَادَةُ النَّاسِ فِي الدُّنْيَا الْأَسْخِيَاءُ وَ فِي الْآخِرَةِ الْأَتْقِيَاءُ}}؛ بحار الأنوار، ج۶۸، ص۳۵۰. </ref>؛

# [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: "[[خداوند]] - تبارک و تعالی! - [[اسلام]] را به عنوان [[دین]] برای شما برگزید، از این رو به‌وسیله [[بخشش]] و نیکوخلقی، همنشین و [[همراهی]] خوب برای [[اسلام]] باشید" <ref>{{متن حدیث| عَنِ الصَّادِقِ {{ع}} أَنَّهُ قَالَ: إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى رَضِيَ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِيناً فَأَحْسِنُوا صُحْبَتَهُ بِالسَّخَاءِ وَ حُسْنِ الْخُلُقِ‌}}؛ بحار الأنوار، ج۶۸، ص۳۵۰. </ref>؛

# [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: "[[خداوند متعال]] می‌فرماید: [[نیکی]] و [[نیکوکاری]] هدیّه‌ای از جانب من است، که به [[بنده]] [[مؤمن]] خود می‌دهم: حال اگر آن را پذیرفت از من و به‌واسطه [[رحمت]] من پذیرفته است، و اگر آن را رد نمود به‌واسطه [[گناه]] خودش از آن [[محروم]] مانده است، و این محرومیّت از جانب خود اوست نه از جانب من. و هر بنده‌ای را که بیافرینم پس آنگاه به سوی [[ایمان]] هدایتش کنم و خُلقش را [[نیکو]] گردانم و او را به بُخل [[مبتلا]] نسازم، بدون تردید برای او پایانی خیر مقدّر کرده‌ام" <ref>{{متن حدیث| عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} عَنْ آبَائِهِ {{ع}} قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}:‌ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى الْمَعْرُوفُ هَدِيَّةٌ مِنِّي إِلَى عَبْدِيَ الْمُؤْمِنِ فَإِنْ قَبِلَهَا مِنِّي فَبِرَحْمَةٍ مِنِّي فَإِنْ رَدَّهَا فَبِذَنْبِهِ حُرِمَهَا وَ مِنْهُ لَا مِنِّي وَ أَيُّمَا عَبْدٍ خَلَقْتُهُ فَهَدَيْتُهُ إِلَى الْإِيمَانِ وَ حَسَّنْتُ خُلُقَهُ وَ لَمْ أَبْتَلِهِ بِالْبُخْلِ فَإِنِّي أُرِيدُ بِهِ خَيْراً}}؛ بحار الأنوار، ج۶۸، ص۳۵۱. </ref>؛

# [[امام رضا]] {{ع}} فرمودند: "در خروس سفید پنج صفت از [[صفات انبیاء]] وجود دارد: [[شناخت]] هنگام [[نماز]]، [[غیرت]]، [[بخشش]]، [[شجاعت]] و آمیزش بسیار با [[همسر]]" <ref>{{متن حدیث| قَالَ الرِّضَا {{ع}} فِي‌ الدِّيكِ‌ الْأَبْيَضِ‌ خَمْسُ‌ خِصَالٍ‌ مِنْ خِصَالِ الْأَنْبِيَاءِ مَعْرِفَتُهُ بِأَوْقَاتِ الصَّلَاةِ وَ الْغَيْرَةُ وَ السَّخَاءُ وَ الشَّجَاعَةُ وَ كَثْرَةُ الطَّرُوقَةِ}}؛ بحار الأنوار، ج۷۱، ص۳۴۲.</ref>؛

# [[امام رضا]] {{ع}} فرمودند: "[[انسان]] [[بخشنده]] به [[خداوند]] نزدیک است، به [[بهشت]] نزدیک است، به [[مردمان]] نزدیک است؛ و [[انسان]] [[بخیل]] از [[خداوند]] دور است، از [[بهشت]] به‌دور است، از [[مردم]] دور است. وشاء گوید: نیز شنیدم که آنحضرت {{ع}} می‌فرمود: [[بخشش]] درختی در [[بهشت]] است، هرکس به شاخه‌ای از شاخه‌های آن در آویزد به [[بهشت]] وارد می‌شود" <ref>{{متن حدیث| عَنِ الْوَشَّاءِ قَالَ سَمِعْتُ الرِّضَا {{ع}} يَقُولُ‌ السَّخِيُّ‌ قَرِيبٌ‌ مِنَ‌ اللَّهِ‌ قَرِيبٌ مِنَ الْجَنَّةِ قَرِيبٌ مِنَ النَّاسِ وَ الْبَخِيلُ بَعِيدٌ مِنَ اللَّهِ بَعِيدٌ مِنَ الْجَنَّةِ بَعِيدٌ مِنَ النَّاسِ وَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ السَّخَاءُ شَجَرَةٌ فِي الْجَنَّةِ مَنْ تَعَلَّقَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ}}؛ بحار الأنوار، ج۶۸، ص۳۵۲.</ref>؛

# [[امام رضا]] {{ع}} فرمودند: "[[انسان]] [[بخشنده]] از غذای [[مردم]] می‌خورد تا آنان نیز از غذای او بخورند، در حالی که [[انسان]] [[بخیل]] از غذای [[مردم]] نمی‌خورد تا آنان نیز از غذای او نخورند" <ref>{{متن حدیث| عَنِ الرِّضَا {{ع}} قَالَ: السَّخِيُّ يَأْكُلُ مِنْ طَعَامِ النَّاسِ لِيَأْكُلُوا مِنْ طَعَامِهِ وَ الْبَخِيلُ لَا يَأْكُلُ مِنْ طَعَامِ النَّاسِ لِئَلَّا يَأْكُلُوا مِنْ طَعَامِهِ‌}}؛ بحار الأنوار، ج۶۸، ص۳۵۲.</ref>؛

# [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: "[[بخشش]] درختی از درختان [[بهشت]] است، که شاخه‌هائی آویزان در [[دنیا]] دارد، از این رو هرکس که [[بخشنده]] باشد به یکی از این شاخه‌ها چنگ زده، و آن شاخه او را به [[بهشت]] رهنمون می‌شود. و بُخل نیز درختی از درختان جهنّم است که شاخه‌هائی آویزان در [[دنیا]] دارد، از این رو هر کس که [[بخیل]] باشد به یکی از این شاخه‌ها چنگ زده و آن شاخه او را به [[جهنم]] می‌کشد" <ref>{{متن حدیث| عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ آبَائِهِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‌ إِنَّ السَّخَاءَ شَجَرَةٌ مِنْ أَشْجَارِ الْجَنَّةِ لَهَا أَغْصَانٌ مُتَدَلِّيَةٌ فِي الدُّنْيَا فَمَنْ كَانَ سَخِيّاً تَعَلَّقَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَسَاقَهُ ذَلِكَ الْغُصْنُ إِلَى الْجَنَّةِ وَ الْبُخْلُ شَجَرَةٌ مِنْ أَشْجَارِ النَّارِ لَهَا أَغْصَانٌ مُتَدَلِّيَةٌ فِي الدُّنْيَا فَمَنْ كَانَ بَخِيلًا تَعَلَّقَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَسَاقَهُ ذَلِكَ الْغُصْنُ إِلَى النَّارِ}}؛ بحار الأنوار، ج۶۸، ص۳۵۲.</ref>؛

# [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: "[[بخشنده]] کریم کسی است که [[مال]] خود را در موضع صحیح و به [[حقّ]] آن خرج می‌کند" <ref>{{متن حدیث| عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}}: السَّخِيُّ الْكَرِيمُ الَّذِي يُنْفِقُ مَالَهُ فِي حَقِّ‌}}؛ بحار الأنوار، ج۶۸، ص۳۵۷.</ref>؛

# [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: "[[بخشش]] درختی است که ریشه آن در [[بهشت]] است، و خود بر [[دنیا]] سایه افکنده؛ هر کس که به شاخه‌ای از آن دست زند او را به [[بهشت]] می‌کشاند" <ref>{{متن حدیث| عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‌ السَّخَاءُ شَجَرَةٌ أَصْلُهَا فِي الْجَنَّةِ وَ هِيَ مُطَلَّةٌ عَلَى الدُّنْيَا مَنْ تَعَلَّقَ بِغُصْنٍ مِنْهَا اجْتَرَّهُ إِلَى الْجَنَّةِ}}؛ بحار الأنوار، ج۶۸، ص۳۵۷.</ref>؛

# [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمودند: "سه مطلب از دروازه‌های [[نیکی]] است: [[بخشنده]] بودن، خوش سخن بودن، و [[صبر]] بر [[آزار]] نمودن" <ref>{{متن حدیث| عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ {{ع}}‌ ثَلَاثٌ مِنْ أَبْوَابِ الْبِرِّ سَخَاءُ النَّفْسِ وَ طِيبُ الْكَلَامِ وَ الصَّبْرُ عَلَى الْأَذَى‌}}؛ بحار الأنوار، ج۶۸، ص۳۵۴.</ref>؛

# از [[امام صادق]] {{ع}} [[روایت]] شده که ایشان فرمودند: "[[نادان]] [[بخشنده]] [[برتر]] از [[آگاه]] [[بخیل]] است. همیشان در [[حدیثی]] دیگر فرمودند: [[پیامبر اکرم]] {{صل}} می‌فرمایند: به‌درستی که [[جوان]] بخشنده‌ای که تازه سر در راه [[گناه]] نهاده باشد، نزد [[خداوند]] عزیزتر از پیرمرد عابد [[بخیل]] است. نیز [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمودند: مردان بر چهار دسته‌اند: سخی، کریم، [[بخیل]]، و لئیم؛ سخی کسی است که خود بهره می‌برد و به دیگران نیز بهره می‌رساند؛ کریم کسی است که خود بهره نمی‌برد امّا به دیگران بهره می‌رساند؛ [[بخیل]] کسی است که خود بهره می‌برد امّا به دیگران بهره نمی‌رساند؛ و لئیم کسی است که نه خود بهره می‌برد و نه به دیگران بهره می‌رساند" <ref>{{متن حدیث| رُوِي‌ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ: لَجَاهِلٌ سَخِيٌّ أَفْضَلُ مِنْ سَائِحٍ بَخِيلٍ‌. وَ فِي حَدِيثٍ آخَرَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}}‌ لَشَابٌّ مُرَهَّقٌ فِي الذُّنُوبِ سَخِيٌّ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنْ شَيْخٍ عَابِدٍ بَخِيلٍ... وَ قَالَ النَّبِيُّ {{صل}}‌ الرِّجَالُ أَرْبَعَةٌ سَخِيٌّ وَ كَرِيمٌ وَ بَخِيلٌ وَ لَئِيمٌ فَالسَّخِيُّ‌ الَّذِي يَأْكُلُ وَ يُعْطِي وَ الْكَرِيمُ الَّذِي لَا يَأْكُلُ وَ يُعْطِي وَ الْبَخِيلُ الَّذِي يَأْكُلُ وَ لَا يُعْطِي وَ اللَّئِيمُ الَّذِي لَا يَأْكُلُ وَ لَا يُعْطِي‌}}؛ بحار الأنوار، ج۶۸، ص۳۵۶.</ref>؛

# [[امام حسین]] {{ع}} فرمودند: "آن کس که [[بخشش]] تو را بپذیرد، تو را بر بخشیدن [[یاری]] کرده است" <ref>{{متن حدیث| قَالَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ {{ع}} مَنْ قَبِلَ عَطَاءَكَ فَقَدْ أَعَانَكَ عَلَى الْكَرَمِ}}؛ بحار الأنوار، ج۶۸، ص۳۵۷.</ref>؛

# بنا بر آنچه در "غُرر الحکم" آمده است [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} فرمودند:

ق: السَّخَاءُ سَتْرُ الْعُيُوبِ}}؛</ref>.<ref>[[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی ج۲]]، ص ۳۵۷-۳۶۱.</ref>

== منابع ==

# [[پرونده:10115255.jpg|22px]] [[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۲ (کتاب)|'''دانش اخلاق اسلامی ج۲''']]

== پانویس ==

[[رده:سخاوت]]