شهید در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط

| موضوع مرتبط = شهید

| عنوان مدخل = شهید

| مداخل مرتبط = [[شهید در لغت]] - [[شهید در قرآن]] - [[شهید در حقوق اسلامی]] - [[شهید در فقه سیاسی]]

| پرسش مرتبط  =  

== معناشناسی ==

شهید در لغت عبارت است از عالم با حضور نزد معلوم و دیدن آن<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۳، ص۱۳۰.</ref>. اصل آن "شهد" به معنای حضور، [[علم]] و اعلام است<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۲۲۱.</ref>.

یکی از [[اسمای الهی]] در [[قرآن کریم]] عنوان [[شهید]] است؛ چون هیچ عمل و نیتی از [[بندگان]] و [[جهان هستی]] نزد او [[غایب]] نیست<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۳، ص۲۳۸.</ref>؛ به کشته ‌شدۀ [[راه خدا]] نیز "[[شهید]]" گفته می‌شود. کشته ‌شدگان در [[راه خدا]] را از آن روی [[شهید]] گویند که [[فرشتگان]] [[رحمت]] بر پیکر او حاضر می‌شوند، [[خداوند]] و فرشتگانش بر [[رستگاری]] او [[گواهی]] می‌دهند و [[روز قیامت]] از او [[شهادت]] می‌طلبند<ref>مسعود انصاری، «شهید»، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ج۲، ص۱۳۳۸-۱۳۳۹.</ref>.

# '''زنده‌ بودن [[شهیدان]]:''' {{متن قرآن|وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتٌ بَلْ أَحْيَاءٌ وَلَكِنْ لَا تَشْعُرُونَ}}<ref>«و کسانی را که در راه خداوند کشته می‌شوند مرده نخوانید که زنده‌اند امّا شما درنمی‌یابید» سوره بقره، آیه ۱۵۴.</ref>. شاید مراد از {{متن قرآن|أَحْيَاءٌ}} ادامه حضور [[معنوی]] و تأثیرگذاری آنان در [[جامعه دینی]] باشد. عده‌ای از [[مفسران]] "[[حیات]] [[شهدا]]" را ادامه [[زندگی]] در عالمی دیگر [[تفسیر]] کرده‌اند.

# '''روزی‌خوار پروردگارند:''' {{متن قرآن|بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ}}<ref>«و کسانی را که در راه خداوند کشته شده‌اند مرده مپندار که زنده‌اند، نزد پروردگارشان روزی می‌برند» سوره آل عمران، آیه ۱۶۹.</ref>.

# '''مشمول [[مغفرت]] و [[رحمت]] الهی‌اند:''' {{متن قرآن|وَلَئِنْ قُتِلْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ}}<ref>«اگر در راه خداوند کشته شوید یا بمیرید (بدانید) که آمرزش و بخشایشی از خداوند، از هر آنچه فراهم آورند بهتر است» سوره آل عمران، آیه ۱۵۷.</ref>.

# '''[[شهادت]]، کفّاره [[گناهان]] و ضمانت [[بهشت]] است:''' {{متن قرآن|فَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَأُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأُوذُوا فِي سَبِيلِي وَقَاتَلُوا وَقُتِلُوا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ}}<ref>«بنابراین بی‌گمان از گناه آنان که مهاجرت کردند و از دیار خود رانده شدند و در راه من آزار دیدند و کارزار کردند یا کشته شدند چشم می‌پوشم و آنان را به بوستان‌هایی در خواهم آورد که از بن آنها جویباران روان است، به پاداشی از نزد خداوند؛ و پاداش نیک (تنها) نزد خداوند است» سوره آل عمران، آیه ۱۹۵.</ref>.

# '''اجر عظیم، پاداش شهیدان:''' {{متن قرآن|وَمَنْ يُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا}}<ref>«آری، کسانی باید در راه خدا نبرد کنند که زندگی این جهان را به جهان واپسین می‌فروشند و هر که در راه خداوند نبرد کند چه کشته شود و چه پیروز گردد زودا که به او پاداشی سترگ ارزانی داریم» سوره نساء، آیه ۷۴.</ref>.

# [[رضایتمندی]] [[شهیدان]] از [[جایگاه]] خود در [[آخرت]]: {{متن قرآن|لَيُدْخِلَنَّهُمْ مُدْخَلًا يَرْضَوْنَهُ}}<ref>«به یقین آنان را به جایگاهی که آن را می‌پسندند در می‌آورد و بی‌گمان خداوند بردباری داناست» سوره حج، آیه ۵۹.</ref>.

# تباه‌ نشدن [[عمل]] [[شهیدان]]: {{متن قرآن|وَالَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمَالَهُمْ}}<ref>«آنان که در راه خداوند کشته شدند هرگز (خداوند) کارهایشان را بیراه نمی‌سازد» سوره محمد، آیه ۴.</ref>.

در [[فرهنگ]] [[سیاسی]] [[قرآن]]، [[شهادت‌طلبی]] و شهید پروری راز و رمز [[زندگی]] و بالندگی [[اسلام]] در طی قرون متمادی بوده است و زمانی که [[فرهنگ]] [[جهاد]] و [[شهادت]] از [[جامعه اسلامی]] رخت بر بندد، اضمحلال و [[سقوط]] آن را فرا خواهد گرفت<ref>جلال‌الدین فارسی، فرهنگ واژههای انقلاب اسلامی، ص۵۳۲.</ref>.<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص۳۷۶-۳۷۸.</ref>

== منابع ==

# [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]

[[رده:شهادت]]