←دین در فرهنگ مطهر
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۲۷: | خط ۱۲۷: | ||
==دین در فرهنگ مطهر== | ==دین در فرهنگ مطهر== | ||
دین [یک] سازمان وسیع [[فکری]]، [[اعتقادی]]، [[اخلاقی]] و عملی است<ref>حکمتها و اندرزها، ص۱۷.</ref>. دین یعنی [[صراط مستقیم]] یعنی [[راه راست]] بشری<ref>جهاد، ص۵۴.</ref>. [به تعبیر دیگر]دین مجموعهای است از دستورهایی که از [[ناحیه]] [[خدا]] یکی بعد از دیگری میآید. مثلاً [[نماز]] یک [[دستور]] است، [[روزه]] دستور دیگری است [[حج]]، [[زکات]] و [[خمس]] هر یک دستور دیگری است و هر یک از این [[دستورها]] نعمتی است برای ما به اعتبار اینکه آخرین دستور رسید، است. و مثل این است که آخرین جزء و آخرین خشت این ساختمان گذاشته شده است، به این اعتبار [[اتمام نعمت]] گفتهاند<ref>فلسفه تاریخ، ج۱، ۲۵۰.</ref>. دین مشتمل است بر یک [[سلسله]] اصول و [[معتقدات]] که هر کس باید خودش مستقیماً [[تحقیق]] کند و واقعاً [[تشنه]] [[یاد گرفتن]] و تحقیق در آنها باشد و مسلّماً اگر کسی جویا و پویا باشد [[خداوند تعالی]] او را [[دستگیری]] و [[هدایت]] خواهد کرد. {{متن قرآن|وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا}}<ref>«و راههای خویش را به آنان که در (راه) ما بکوشند مینماییم» سوره عنکبوت، آیه ۶۹.</ref> و مشتمل است بر یک سلسله دیگر تعلیمات اخلاقی و [[اجتماعی]] که مسلماً بر هر بشری لازم است آنها را فرا گیرد و نیز مشتمل است بر یک رشته دستورالعملها که [[آموختن]] و سؤال کردن آنها هم لازم است<ref>بیست گفتار، ص۲۷۶.</ref>. دین [[ایدئولوژی]] است که تکیهاش بر [[سرشت]] [[روحانی]] [[انسان]] یعنی بر شناساندن انسان است، بر [[آگاه کردن]] انسان به این سرشت و پرورش دادن این جنبه وجود انسان و برقرار کردن [[تعادل]] میان دو جنبه وجودی انسان؛ عِلْوی و سِفْلی است. عبادتها، رازها، نیازها، خداشناسیها، [[پرهیز]] کردن از [[گناهان]]، پرهیز کردن از [[دروغ]]، از [[خیانت]]، از [[ظلم و ستم]]، از [[غیبت]]، تمام اینها گذشته از جنبههای اجتماعی، یک جنبه [[انسانی]] و [[تربیتی]] دارد، یعنی برای [[احیاء]] و زنده کردن همان جنبه انسانی است<ref>تکامل اجتماعی انسان، ص۵۹.</ref>. ما دین را عبارت از [[قوانین]] [[تکامل]] اجتماعی میدانیم، یعنی همانطور که مثلاً [[علم]]، [[قوانین]] [[تکامل]] طبیعی را [[کشف]] کرد. دین، قوانین تکامل [[اجتماعی]] را که یک تکامل اکتسابی است از [[راه وحی]] بیان کرد<ref>تکامل اجتماعی انسان، ص۳۳.</ref>. | دین [یک] سازمان وسیع [[فکری]]، [[اعتقادی]]، [[اخلاقی]] و عملی است<ref>حکمتها و اندرزها، ص۱۷.</ref>. دین یعنی [[صراط مستقیم]] یعنی [[راه راست]] بشری<ref>جهاد، ص۵۴.</ref>. [به تعبیر دیگر]دین مجموعهای است از دستورهایی که از [[ناحیه]] [[خدا]] یکی بعد از دیگری میآید. مثلاً [[نماز]] یک [[دستور]] است، [[روزه]] دستور دیگری است [[حج]]، [[زکات]] و [[خمس]] هر یک دستور دیگری است و هر یک از این [[دستورها]] نعمتی است برای ما به اعتبار اینکه آخرین دستور رسید، است. و مثل این است که آخرین جزء و آخرین خشت این ساختمان گذاشته شده است، به این اعتبار [[اتمام نعمت]] گفتهاند<ref>فلسفه تاریخ، ج۱، ۲۵۰.</ref>. دین مشتمل است بر یک [[سلسله]] اصول و [[معتقدات]] که هر کس باید خودش مستقیماً [[تحقیق]] کند و واقعاً [[تشنه]] [[یاد گرفتن]] و تحقیق در آنها باشد و مسلّماً اگر کسی جویا و پویا باشد [[خداوند تعالی]] او را [[دستگیری]] و [[هدایت]] خواهد کرد. {{متن قرآن|وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا}}<ref>«و راههای خویش را به آنان که در (راه) ما بکوشند مینماییم» سوره عنکبوت، آیه ۶۹.</ref> و مشتمل است بر یک سلسله دیگر تعلیمات اخلاقی و [[اجتماعی]] که مسلماً بر هر بشری لازم است آنها را فرا گیرد و نیز مشتمل است بر یک رشته دستورالعملها که [[آموختن]] و سؤال کردن آنها هم لازم است<ref>بیست گفتار، ص۲۷۶.</ref>. دین [[ایدئولوژی]] است که تکیهاش بر [[سرشت]] [[روحانی]] [[انسان]] یعنی بر شناساندن انسان است، بر [[آگاه کردن]] انسان به این سرشت و پرورش دادن این جنبه وجود انسان و برقرار کردن [[تعادل]] میان دو جنبه وجودی انسان؛ عِلْوی و سِفْلی است. عبادتها، رازها، نیازها، خداشناسیها، [[پرهیز]] کردن از [[گناهان]]، پرهیز کردن از [[دروغ]]، از [[خیانت]]، از [[ظلم و ستم]]، از [[غیبت]]، تمام اینها گذشته از جنبههای اجتماعی، یک جنبه [[انسانی]] و [[تربیتی]] دارد، یعنی برای [[احیاء]] و زنده کردن همان جنبه انسانی است<ref>تکامل اجتماعی انسان، ص۵۹.</ref>. ما دین را عبارت از [[قوانین]] [[تکامل]] اجتماعی میدانیم، یعنی همانطور که مثلاً [[علم]]، [[قوانین]] [[تکامل]] طبیعی را [[کشف]] کرد. دین، قوانین تکامل [[اجتماعی]] را که یک تکامل اکتسابی است از [[راه وحی]] بیان کرد<ref>تکامل اجتماعی انسان، ص۳۳.</ref>. | ||
[[دین در لغت]] به معنای [[جزا]]، [[اطاعت]] و [[انقیاد]]<ref>تاج العروس، ج ۱۸، ص ۲۱۵ و ۲۱۶، «دین».</ref> آمده است. [[اطاعت]] و [[پیروی]] را بدین جهت [[دین]] نامیدهاند که [[اطاعت]] برای [[جزا]] و [[پاداش]] است<ref>مجمع البیان، ج ۱ - ۲، ص ۷۱۵.</ref>. نیز [[دین]] را به چیزی که [[معبود]] به واسطه آن [[اطاعت]] میشود، معنا کردهاند<ref>معجم الفروق اللّغویّه، ص ۲۹۹.</ref>. در [[شرع]]، [[دین]] عبارت است از چیزی که وضع آن [[الهی]] باشد و صاحبان [[خرد]] را به [[اختیار]] خود به سوی [[رستگاری]] در این [[دنیا]] و [[حسن عاقبت]] در [[آخرت]] [[هدایت]] کند و شامل [[عقاید]] و [[اعمال]] میشود<ref>کشّاف اصطلاحات الفنون و العلوم، ج ۱، ص ۸۱۴.</ref>. در این مدخل از واژههای «[[دین]]»، «[[سبیل اللّه]]» و «[[صراط مستقیم]]» و [[سیاق]] بعضی از [[آیات]] استفاده شده است<ref>[[فرهنگ قرآن (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، واژه «دین».</ref> و حقیقت [[دین]] چیزی است از نوع [[معارف]] و [[معنویّت]]؛ این [[دستورها]] پوششهای دین است، یعنی به اصطلاح مقرّرات ظاهری است، پیکری است که [[روح]] این پیکر همان معارف و معنویّات است، مثل خود [[توحید]]، [[نبوّت]] و [[امامت]]<ref>فلسفه تاریخ، ج۱، ص۲۵۰.</ref>.<ref> [[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۳۷۳.</ref> | |||
==[[احکام دین]]== | ==[[احکام دین]]== | ||