|
|
| (۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| | {{مدخل مرتبط |
| | | موضوع مرتبط = عقل |
| | | عنوان مدخل = |
| | | مداخل مرتبط = [[عقل مطبوع در اخلاق اسلامی]] |
| | | پرسش مرتبط = |
| | }} |
|
| |
|
| {{ولایت}}
| | == مقدمه == |
| <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخههای بحث '''[[عقل]]''' است. "'''[[عقل مطبوع]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| | نیرویی که [[خداوند]] در [[انسان]] [[آفریده]] تا به وسيله آن [[حقایق]] را [[درک]] کند. این نیرو [[عقل]] [[فطری]] یا طبیعی نامیده میشود و در [[روایات]] با عنوان عقل مطبوع از آن یاد شده است. |
| <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[عقل مطبوع در قرآن]] - [[عقل مطبوع در حدیث]] - [[عقل مطبوع در اخلاق اسلامی]] - [[عقل مطبوع در عرفان اسلامی]]</div>
| |
| <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[عقل مطبوع (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
|
| |
|
| ==مقدمه==
| | [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در [[کلامی]] موزون، عقل طبیعی را به چشم و عقل تجربی را به [[نور]] [[خورشید]] تشبیه کرده است. میفرماید: "من عقل را بر دو گونه یافتم عقل طبیعی و عقل شنیدنی عقل شنیدنی نفعی ندارد اگر عقل طبیعی نباشد چنان که نور خورشید نفعی ندارد اگر نور دیده بسته باشد"<ref>حسن بن على سقاف، مصحیح شرح العقیدة الطحاویة ص۱۹۵.</ref>. |
| *نیرویی که [[خداوند]] در [[انسان]] [[آفریده]] تا به وسيله آن حقایق را [[درک]] کند. این نیرو [[عقل]] [[فطری]] یا طبیعی نامیده میشود و در [[روایات]] با عنوان [[عقل]] مطبوع از آن یاد شده است.
| |
| *[[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در [[کلامی]] موزون، [[عقل]] طبیعی را به چشم و [[عقل]] [[تجربی]] را به [[نور]] [[خورشید]] [[تشبیه]] کرده است. میفرماید: "من [[عقل]] را بر دو گونه یافتم [[عقل]] طبیعی و [[عقل]] شنیدنی [[عقل]] شنیدنی نفعی ندارد اگر [[عقل]] طبیعی نباشد چنان که [[نور]] [[خورشید]] نفعی ندارد اگر [[نور]] دیده بسته باشد"<ref>حسن بن على سقاف، مصحیح شرح العقیدة الطحاویة ص۱۹۵.</ref>
| |
| *طبق این [[کلام]] [[شریف]]، [[درک]] حقایق همانند دیدن اشیای خارجی است، همان طور که دیدن اشیا از طرفی منوط به [[بینایی]] و از طرفی منوط به [[نور]] [[خورشید]] است، [[درک]] حقایق نیز از طرفی محتاج تجربه و از طرفی منوط به [[قوه]] مدركه [[انسان]] است و همان طور که [[نور]] [[خورشید]] نمیتواند [[نابینایی]] [[انسان]] را جبران کند و به [[تنهایی]] دیدن اشیا را باعث شود، [[آموزش]] و کسب تجربه هرچند پیوسته و [[قوی]] نمیتواند کمبود [[درک]] و [[فهم]] [[انسان]] را جبران کند.
| |
| *در روایتی از [[رسول خدا]]{{ع}} آمده است: "[[خداوند]] چیزی [[برتر]] از [[عقل]] بین [[بندگان]] خویش قسمت نکرده است"<ref>{{متن حدیث|مَا قَسَمَ اَللَّهُ لِلْعِبَادِ شَيْئاً أَفْضَلَ مِنَ اَلْعَقْلِ}}؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۱، ص۱۲.</ref>.
| |
| *و میفرماید: "[[خداوند]] چیزی گرامیتر از [[عقل]] نیافریده است"<ref>{{متن حدیث|ما خلق الله خلقا اكوم عليه من العقل}}؛ محمودی، نهج السعادة، ۸، ص۱۷۴.</ref>.
| |
| *منظور از [[عقل]] در این دو [[حدیث شریف]]، [[عقل]] طبیعی است<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی، ج۱]]،ص۱۶۹-۱۷۰.</ref>.
| |
|
| |
|
| ==منابع== | | طبق این [[کلام]] [[شریف]]، درک حقایق همانند دیدن اشیای خارجی است، همان طور که دیدن اشیا از طرفی منوط به [[بینایی]] و از طرفی منوط به نور خورشید است، درک حقایق نیز از طرفی محتاج [[تجربه]] و از طرفی منوط به قوه مدركه انسان است و همان طور که نور خورشید نمیتواند نابینایی [[انسان]] را جبران کند و به تنهایی دیدن اشیا را باعث شود، [[آموزش]] و کسب تجربه هرچند پیوسته و [[قوی]] نمیتواند کمبود درک و فهم انسان را جبران کند. |
| | |
| | در روایتی از [[رسول خدا]]{{ع}} آمده است: "خداوند چیزی [[برتر]] از عقل بین [[بندگان]] خویش قسمت نکرده است"<ref>{{متن حدیث|مَا قَسَمَ اَللَّهُ لِلْعِبَادِ شَيْئاً أَفْضَلَ مِنَ اَلْعَقْلِ}}؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۱، ص۱۲.</ref> و میفرماید: "خداوند چیزی گرامیتر از عقل نیافریده است"<ref>{{متن حدیث|ما خلق الله خلقا اكوم عليه من العقل}}؛ محمودی، نهج السعادة، ۸، ص۱۷۴.</ref>. منظور از عقل در این دو [[حدیث شریف]]، عقل طبیعی است<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی ج۱]]، ص۱۶۹-۱۷۰.</ref>. |
| | |
| | == منابع == |
| {{منابع}} | | {{منابع}} |
| * [[پرونده:1100246.jpg|22px]] [[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|'''اخلاق الاهی ج۱''']]
| | # [[پرونده:1100246.jpg|22px]] [[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|'''اخلاق الاهی ج۱''']] |
| | {{پایان منابع}} |
|
| |
|
| == پانویس == | | == پانویس == |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
|
| |
|
| [[رده: مدخل]]
| | [[رده:عقل]] |
| [[رده: عقل]] | |
| [[رده: عقل مطبوع]]
| |
