تفسیر عصری در علوم قرآنی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۳۱: خط ۳۱:


==شیوه‌ها==
==شیوه‌ها==
برخی تفسیر عصری را از نظر سطح محتوا و ظاهر و از جنبه ارزشی به دو گونه مثبت و منفی تقسیم کرده <ref>قرآن و تفسیر عصری، ص۶۹.</ref> و معتقدند که بسیاری از مفسران عصری با [[حفظ]] اندوخته‌های [[علمی]] و [[آگاهی]] از اوضاع [[اجتماعی]] و [[پرسش‌ها]] گام برداشته و نهایت [[احتیاط]] و دقت را در جوانب مختلف [[تفسیر]] به کار می‌‌برند و در برابر هر نوگرایی دچار [[خودباختگی]] نشده، و در عین حال به بهانه [[افراط]] گری‌ها از نیازهای عصر [[غافل]] نمی‌شوند؛ اما در مقابل، در چند دهه اخیر تفسیرهایی متأثر از حرکت‌های التقاطی و موج‌های اجتماعی و [[سیاسی]] پدید آمده و به تفسیر مادی و دیالکتیکی از [[آیات قرآن]] پرداخته، هر گزارش [[غیبی]] را با تأویلات غیر منطقی از معنای [[آیه]] بیرون برده‌اند. <ref> قرآن و تفسیر عصری، ص۷۱ ـ ۷۲.</ref> [[آیة الله]] [[معرفت]] نیز با توجه به تحولات تفسیرنویسی در دوره معاصر ۴ شیوه برای تفسیر معاصر معرفی کرده است:
برخی تفسیر عصری را از نظر سطح محتوا و ظاهر و از جنبه ارزشی به دو گونه مثبت و منفی تقسیم کرده <ref>قرآن و تفسیر عصری، ص۶۹.</ref> و معتقدند که بسیاری از مفسران عصری با [[حفظ]] اندوخته‌های [[علمی]] و [[آگاهی]] از اوضاع [[اجتماعی]] و [[پرسش‌ها]] گام برداشته و نهایت [[احتیاط]] و دقت را در جوانب مختلف [[تفسیر]] به کار می‌‌برند و در برابر هر نوگرایی دچار [[خودباختگی]] نشده، و در عین حال به بهانه افراط‌گری‌ها از نیازهای عصر [[غافل]] نمی‌شوند؛ اما در مقابل، در چند دهه اخیر تفسیرهایی متأثر از حرکت‌های التقاطی و موج‌های اجتماعی و [[سیاسی]] پدید آمده و به تفسیر مادی و دیالکتیکی از [[آیات قرآن]] پرداخته، هر گزارش [[غیبی]] را با تأویلات غیر منطقی از معنای [[آیه]] بیرون برده‌اند. <ref> قرآن و تفسیر عصری، ص۷۱ ـ ۷۲.</ref> [[آیة الله]] [[محمد هادی معرفت]] نیز با توجه به تحولات تفسیرنویسی در دوره معاصر ۴ شیوه برای تفسیر معاصر معرفی کرده است:
۱. [[شیوه]] علمی که با تأثر از کشفیات جدید علمی پدید آمده است.
#[[شیوه]] علمی که با تأثر از کشفیات جدید علمی پدید آمده است.
۲. شیوه ادبی ـ اجتماعی که متأثر از [[ادبیات]] معاصر و با توجه به نیازهای اجتماعی [[روز]] صورت گرفته است.
#شیوه ادبی ـ اجتماعی که متأثر از [[ادبیات]] معاصر و با توجه به نیازهای اجتماعی [[روز]] صورت گرفته است.
۳. شیوه سیاسی [[انحرافی]] که بر اثر تشعّبات حزبی و گروه بندی‌های سیاسی پدید آمده در [[جوامع اسلامی]] به وقوع پیوسته است.
#شیوه سیاسی [[انحرافی]] که بر اثر تشعّبات حزبی و گروه بندی‌های سیاسی پدید آمده در [[جوامع اسلامی]] به وقوع پیوسته است.
۴. شیوه [[عقلی]] افراطی که بر اثر خود باختگی در برابر [[تمدن]] معاصر و با گرایش‌های [[الحادی]] پدید آمده و سعی دارد تا آیات قرآن طبق نظریات علمی جدید تفسیر یا [[تأویل]] شوند و بیشتر [[صبغه]] [[تحمیل]] دارد تا تفسیر. <ref>تفسیر و مفسران، ج ۲، ص۴۶۶.</ref> وی در ارزیابی این شیوه‌ها، پیدایش و [[شکوفایی]] دو شیوه نخست را به دنبال [[بیداری]] [[نسل]] جدید و [[بینش]] نوگرایانه با [[پایبندی]] به [[مبانی اسلام]] دانسته و بر این [[باور]] است که شیوه افراطی علمی از اول ـ جز در مواردی اندک ـ چندان پایه [[استواری]] نداشت و پس از مدتی رو به افول نهاد، همچنان که اثر درخوری نیز با نگرش و رویکرد سیاسی انحرافی عرضه نشد؛ اما برخلاف این دو شیوه شیوه ادبی ـ اجتماعی از ابتدا بر پایه ای [[استوار]] بنا نهاده شد و با روند [[زمان]] شکوفا گردید<ref> تفسیر و مفسران، ج ۲، ص۴۶۶ - ۴۶۷.</ref>.<ref>[[سید محمود طیب حسینی|طیب حسینی]] و [[علی رضا فخاری|فخاری]]، [[تفسیر عصری (مقاله)|مقاله «تفسیر عصری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۸ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۸.</ref>
#شیوه [[عقلی]] افراطی که بر اثر خود باختگی در برابر [[تمدن]] معاصر و با گرایش‌های [[الحادی]] پدید آمده و سعی دارد تا آیات قرآن طبق نظریات علمی جدید تفسیر یا [[تأویل]] شوند و بیشتر [[صبغه]] [[تحمیل]] دارد تا تفسیر. <ref>تفسیر و مفسران، ج ۲، ص۴۶۶.</ref> وی در ارزیابی این شیوه‌ها، پیدایش و [[شکوفایی]] دو شیوه نخست را به دنبال [[بیداری]] [[نسل]] جدید و [[بینش]] نوگرایانه با [[پایبندی]] به [[مبانی اسلام]] دانسته و بر این [[باور]] است که شیوه افراطی علمی از اول ـ جز در مواردی اندک ـ چندان پایه [[استواری]] نداشت و پس از مدتی رو به افول نهاد، همچنان که اثر درخوری نیز با نگرش و رویکرد سیاسی انحرافی عرضه نشد؛ اما برخلاف این دو شیوه شیوه ادبی ـ اجتماعی از ابتدا بر پایه ای [[استوار]] بنا نهاده شد و با روند [[زمان]] شکوفا گردید<ref> تفسیر و مفسران، ج ۲، ص۴۶۶ - ۴۶۷.</ref>.<ref>[[سید محمود طیب حسینی|طیب حسینی]] و [[علی رضا فخاری|فخاری]]، [[تفسیر عصری (مقاله)|مقاله «تفسیر عصری»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۸ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۸.</ref>


==[[انکار]] یا قبول [[تفسیر]] عصری==
==[[انکار]] یا قبول [[تفسیر]] عصری==
۱۱۵٬۳۵۵

ویرایش